۳۰/آبان/۱۴۰۵ | ۱۳:۱۸
صادق: مشکلات تردد ۶۰ روستای محدوده مرزن‌آباد برطرف می‌شود ذخایر سد‌های تهران به ۳۶۴ میلیون مترمکعب رسید پایان دریافت حق بیمه هنگام ثبت‌ نام خودروی صفر از اول آذر نرخ سود بین‌بانکی به ۳۳.۶۵ درصد رسید؛ عقب‌نشینی آرام از اوج؟ پزشکیان: برق و گاز صنایع باید آخرین بخش در اولویت قطع انرژی باشد معاون وزیر راه: ساخت مسیر سه آزادراه تهران _ شمال سرعت می‌گیرد وزیر اقتصاد: موانع حقوقی آزادسازی سهام عدالت رفع شد قیمت دلار امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ باید از ظرفیت‌های سرزمینی در شرایط تحریم و پساجنگ حداکثر استفاده را ببریم جمع‌آوری کارت‌ سوخت جایگاه‌ها مصرف بنزین را ۱۰ درصد کاهش داد پنج خواسته رییس سازمان بورس از رییس جمهور اصلاح سبد سرمایه‌گذاری مهم‌ترین تصمیم راهبردی شستا است افزایش آلودگی در شهرهای صنعتی/بارش‌های پراکنده در شمال‌شرق گزارش هواشناسی امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵/ ورود موج جدید بارشی جدید همتی: بازار پول و سرمایه دو حوزه مستقل و رقیب یکدیگر نیستند قیمت جهانی طلا امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی نفت امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تمدید مصوبات استانداردی دوران جنگ تا پایان سال قیمت سکه و قیمت طلا امروز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار و قیمت یورو امروز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ + جدول کوچک‌ترهای بورس، مورد اقبال بازار سقوط سنگین بورس‌های جهان؛ ۹ تریلیون دلار از بین رفت ورود ۹۸ همت پول حقیقی به بورس از ابتدای سال تورم ژاپن برای دومین ماه متوالی بالاتر از هدف بانک مرکزی ماند اصلاح استوری در اینستاگرام ممکن شد محدودیت های ترافیکی جاده های شمال در روزهای جمعه و شنبه اعلام شد دو مورد جدید در کسورات بازنشستگی؛ حقوق هنگام بازنشستگی افزایش می‌یابد اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست ارتقای خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان با افزایش 70 درصدی سقف پوشش‌ افزایش ملایم قیمت نفت در بازار جهانی طلا در آستانه ثبت بدترین عملکرد هفتگی در ۸ ماه گذشته پیش‌ بینی قیمت طلا و سکه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پیش‌ بینی قیمت دلار پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ مدیریت پیک بار زمستان با بخشنامه محقق نمی‌شود اجرای طرح حذف کارت آزاد جایگاه‌ها در ۱۱ استان بررسی شد زمان واریز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی تامین مالی ۹۰۰ همتی شرکت‌ها از بازار سرمایه عبور ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات افزایش نسبی دمای هوا در نواحی شمال کشور ترافیک سنگین در محورهای شمالی و آزادراه‌های منتهی به تهران کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی با توان داخلی عبور مصرف گاز خانگی از ۴۶۴ میلیون مترمکعب در آبان‌ سازمان بورس از آغاز پذیره‌نویسی سومین صندوق ارزی خبر داد مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند بررسی ۲۴ ساعته شدن معاملات بازار مالی بورس کالا آخرین قیمت طلا و قیمت سکه امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت روغن موتور آزاد شد هشدار نسبت به بارش برف و باران در تهران تا جمعه ضوابط پلکان دوربندی‌شده در ساختمان‌های مسکونی تا ۸ طبقه ابلاغ شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات ممنوعیت صادرات پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان محدودیت انتخاب دروس امتحانات نهایی دی‌ماه دانش‌آموزان برداشته شد انتشار چهل و سومین اطلاعیه ستاد پرداخت به بازماندگان سانحه هواپیمای اوکراینی از بام کارخانه تا موتورخانه اداره؛ خورشید چگونه مصرف گاز را کم می‌کند؟ قیمت شیر خام ۶۸ هزار تومان شد قیمت مصوب کنسرو تن ماهی ۳۲۹ هزار تومان تعیین شد اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد چراغ سبز مردم به سی ان جی/مصرف بنزین کاهشی شد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ وب‌سایت جدید اطلاع‌رسانی بورس تهران رونمایی شد آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه تأکید صادق بر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
۰۹:۰۰ ۱۴۰۵/۰۷/۰۳
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

ذخایر نفتی؛ ضربه‌گیر بازار در روزهای جنگ 

هرچه ذخایر نفتی به کف عملیاتی نزدیک‌تر شوند، توان بازار برای جذب اختلال عرضه کاهش می‌یابد و حتی یک شوک محدود می‌تواند به جهش قیمت، فشار تورمی و نوسان بیشتر در بازارهای مالی منجر شود. از این‌رو باید سنجش ریسک انرژی را از قیمت نفت فراتر بُرد و حاشیه ذخایر، سرعت کاهش موجودی و ظرفیت عرضه جایگزین را هم‌زمان پایش کرد.
نفت
کد خبر:۶۱۳۵۱

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ وقتی جنگ، حمله به زیرساخت‌های انرژی یا اختلال در یکی از مسیرهای اصلی انتقال نفت رخ می‌دهد، معمولا نخستین سوال این است که چه مقدار نفت از بازار خارج خواهد شد؛ یک میلیون بشکه در روز، سه میلیون بشکه یا بیشتر؟ از همین نقطه نیز تلاش برای برآورد قیمت آغاز می‌شود؛ گویی می‌توان میان میزان کاهش عرضه و افزایش قیمت نفت رابطه‌ای نسبتا ثابت برقرار کرد.

اما تجربه بازار نفت نشان می‌دهد چنین رابطه ساده‌ای وجود ندارد. اندازه شوک مهم است ولی شرایطی که بازار در لحظه وقوع شوک در آن قرار دارد به همان اندازه اهمیت دارد. یکی از مهم‌ترین این متغیرها، سطح ذخایری است که بازار پیش از بحران در اختیار دارد. 

اگر بازار با ذخایر بالا وارد بحران شود، موجودی انبارها می‌تواند بخشی از کسری جریان روزانه عرضه را جبران کند. اما همان اختلال در بازاری که ذخایر آن پیش‌تر کاهش یافته، ممکن است واکنش قیمتی بسیار شدیدتری ایجاد کند. بنابراین در تحلیل یک بحران نفتی، سوال فقط این نیست که چند میلیون بشکه عرضه از دست رفته، بلکه این است که بازار چه مقدار ظرفیت برای جبران آن دارد؟

ذخایر؛ بالشتک بازار در برابر شوک

ذخایر در بازار نفت عملا نقش یک «بالشتک جذب شوک» را بازی می‌کنند. وقتی جریان جاری عرضه کاهش پیدا می‌کند، بخشی از تقاضا می‌تواند به‌جای تولید روزانه از نفتی تامین شود که پیش‌تر ذخیره شده است. همین ظرفیت توضیح می‌دهد چرا وقوع یک بحران بزرگ ژئوپلیتیک الزاما بلافاصله به جهش متناسب قیمت نفت منجر نمی‌شود.

در دوره مورد بررسی، بازار جهانی نفت با سطح نسبتا بالایی از ذخایر وارد بحران شد. برآوردهای مورد استفاده، موجودی جهانی را در مقاطعی در حدود ۸.۳ میلیارد بشکه نشان می‌داد. چنین حجمی به بازار امکان می‌داد دست‌کم در مراحل نخست، بخشی از کسری عرضه را با برداشت از موجودی جبران کند. اما این سازوکار رایگان و نامحدود نیست. هر بشکه‌ای که امروز از ذخایر برای جبران کسری عرضه مصرف می‌شود، بخشی از توان بازار برای مقابله با شوک فردا را از بین می‌برد.

از ۸.۳ تا ۷.۶ میلیارد بشکه؛ عددها چه می‌گویند؟

روند مورد بررسی نشان می‌دهد که ذخایر از حدود ۸.۳ میلیارد بشکه به محدوده ۷.۶ میلیارد بشکه نزدیک شده‌اند. فاصله میان این دو سطح حدود ۷۰۰ میلیون بشکه است؛ یعنی بازار نزدیک به ۸.۴ درصد از موجودی مورد اشاره در نقطه بالاتر را از دست داده است.

در ظاهر، ۷.۶ میلیارد بشکه همچنان عدد بسیار بزرگی است. اما مساله بازار نفت فقط حجم اسمی موجودی نیست. همه این نفت قابلیت برداشت آزادانه ندارد و بخشی از آن برای فعالیت عادی پالایشگاه‌ها، خطوط لوله، مخازن، پایانه‌ها و شبکه توزیع ضروری است. بنابراین کاهش ۷۰۰ میلیون بشکه‌ای را نمی‌توان صرفا چنین تفسیر کرد که هنوز بیش از هفت میلیارد بشکه نفت باقی مانده است. سوال مهم‌تر این است که چه مقدار از حاشیه قابل استفاده و انعطاف‌پذیر بازار باقی مانده است؟ 

برای فهم موضوع، فرض کنید بازار با یک میلیون بشکه کسری روزانه عرضه مواجه باشد. در محاسبه‌ای کاملا ساده، ۱۰۰ میلیون بشکه موجودی می‌تواند معادل ۱۰۰ روز چنین کسری باشد اما اگر اختلال به سه میلیون بشکه در روز برسد، همین ۱۰۰ میلیون بشکه تنها معادل حدود ۳۳ روز کسری است. در عمل البته همه ذخایر در محل مناسب، با کیفیت مناسب و با سرعت یکسان قابل برداشت نیستند اما همین محاسبه ساده نشان می‌دهد چرا نسبت میان اندازه اختلال، مدت بحران و ذخایر قابل استفاده برای قیمت اهمیت اساسی دارد.

کف عملیاتی؛ جایی که هر بشکه ارزش بیشتری پیدا می‌کند

ذخایر نفت نمی‌توانند تا صفر کاهش پیدا کنند. پالایشگاه‌ها، خطوط لوله و شبکه‌های توزیع برای ادامه فعالیت به حداقلی از موجودی نیاز دارند. به همین دلیل، میان «کل موجودی فیزیکی» و «ذخیره واقعا قابل استفاده برای مقابله با بحران» تفاوت وجود دارد. این همان چیزی است که می‌توان آن را کف عملیاتی ذخایر نامید. نزدیک شدن به این محدوده به معنای تمام شدن نفت نیست؛ به این معناست که سهم بیشتری از موجودی باقی‌مانده برای عملکرد عادی سیستم لازم است و امکان برداشت انعطاف‌پذیر کاهش پیدا می‌کند.

در تحلیل مورد استفاده، محدوده ۷.۶ میلیارد بشکه به‌عنوان سطحی مطرح شده که بازار در نزدیکی آن می‌تواند وارد محدوده حساس‌تری شود. اگر سطح ۸.۳ میلیارد بشکه را نقطه شروع مقایسه قرار دهیم، حرکت تا ۷.۶ میلیارد بشکه یعنی بخش قابل‌توجهی از بالشتک اولیه بازار مصرف شده است.

اهمیت این تحول دقیقا در همین‌جاست؛ کاهش ۸.۴ درصدی کل موجودی لزوما به معنای کاهش فقط ۸.۴ درصدی توان جذب شوک نیست. اگر بخش عمده کاهش از ذخایر انعطاف‌پذیر و قابل برداشت رخ داده باشد، کاهش ظرفیت واقعی بازار می‌تواند بسیار بیشتر احساس شود.

چرا رابطه ذخایر و قیمت غیرخطی می‌شود؟

رابطه ذخایر و قیمت را نمی‌توان به قاعده ساده «ذخایر کمتر، قیمت بالاتر» تقلیل داد. قیمت بیشتر به فاصله موجودی از سطح مورد نیاز بازار، سرعت کاهش ذخایر، مدت مورد انتظار اختلال و امکان ورود عرضه جایگزین واکنش نشان می‌دهد. وقتی ذخایر فراوان است، از دست رفتن یک بشکه عرضه را می‌توان نسبتا آسان با یک بشکه موجودی جایگزین کرد. اما هرچه موجودی به سطوح حساس‌تر نزدیک شود، بازار برای حفظ هر بشکه باقی‌مانده ارزش بیشتری قائل می‌شود. معامله‌گران نیز فقط کمبود امروز را قیمت‌گذاری نمی‌کنند و احتمال دشوارتر شدن تامین نفت در هفته‌ها و ماه‌های آینده وارد قیمت می‌شود.

به همین دلیل ممکن است شوک یک میلیون بشکه‌ای در ابتدای بحران افزایش محدودی در قیمت ایجاد کند اما همان شوک چند ماه بعد، پس از مصرف چندصد میلیون بشکه از موجودی‌ها، واکنش بسیار شدیدتری به دنبال داشته باشد. پس رابطه میان اختلال عرضه و قیمت غیرخطی است؛ کاهش تدریجی ذخایر می‌تواند بازار را به نقطه‌ای برساند که هر واحد اختلال جدید، اثر قیمتی بزرگ‌تری نسبت به قبل ایجاد کند.

آرامش قیمت می‌تواند گمراه‌کننده باشد

یکی از نتایج مهم این تحلیل آن است که آرام ماندن قیمت در مرحله نخست بحران نباید با مقاوم بودن دائمی بازار اشتباه گرفته شود. قیمت ممکن است برای مدتی کنترل شود، زیرا بازار در حال برداشت از ذخایر است اما همین فرآیند به‌تدریج توان جذب شوک بعدی را کاهش می‌دهد.

در چنین شرایطی، ثبات قیمت می‌تواند هم‌زمان با افزایش آسیب‌پذیری بازار رخ دهد. بنابراین مهم نیست فقط نفت امروز چند دلار معامله می‌شود؛ باید دید این ثبات قیمت با چه میزان برداشت از موجودی‌ها خریداری شده است.

به جای یک عدد، «حاشیه اطمینان» بازار را بسنجیم

از منظر سیاست‌گذاری انرژی، اتکا به قیمت روز نفت برای سنجش شدت بحران کافی نیست. سیاست‌گذار باید حداقل پنج متغیر را در کنار یکدیگر ببیند؛ حجم اختلال روزانه عرضه، سطح موجودی، سرعت کاهش موجودی، ذخایر واقعا قابل برداشت و ظرفیت عرضه جایگزین. برای نمونه، تفاوت میان ذخایر ۸.۳ و ۷.۶ میلیارد بشکه فقط یک کاهش ۷۰۰ میلیون بشکه‌ای نیست؛ این تغییر نشان می‌دهد بخشی از حاشیه‌ای که بازار در ابتدای بحران برای مقابله با اختلال در اختیار داشته، مصرف شده است. 

اگر هم‌زمان عرضه جایگزین محدود باشد و بحران ادامه یابد، اهمیت هر ۱۰۰ میلیون بشکه کاهش بعدی بیشتر از ۱۰۰ میلیون بشکه قبلی خواهد شد. بنابراین، شاخص مناسب‌تر برای سنجش ریسک را می‌توان «حاشیه اطمینان بازار نفت» دانست؛ فاصله میان ذخایر قابل استفاده و سطحی که برای عملکرد عادی سیستم ضروری است با در نظر گرفتن اندازه کسری روزانه عرضه. 

از این زاویه، پرسش مهم دیگر این نیست که «نفت چه زمانی به ۱۲۰ یا ۱۵۰ دلار می‌رسد؟» بلکه این است که بازار با موجودی فعلی چند روز یا چند ماه می‌تواند اختلال موجود را جذب کند و پس از آن چه میزان ظرفیت برای مواجهه با شوک بعدی باقی می‌ماند؟ گاهی نشانه اصلی بحران آینده روی تابلوی قیمت دیده نمی‌شود، بلکه در فاصله‌ای دیده می‌شود که میان سطح فعلی ذخایر و کف عملیاتی بازار، روزبه‌روز کوچک‌تر می‌شود.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ