تأکید بر توسعه هوش مصنوعی و تحول دیجیتال در اکتشاف نفت

به گزارش اقتصاد معاصر؛ سید محی‌الدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، در دیدار با مهدی احمدخان‌بیگی، رئیس پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت، درباره ایجاد سازوکاری مشترک برای شناسایی چالش‌های فناورانه حوزه اکتشاف و اتصال آنها به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور کشور گفت‌و‌گو کرد.

در این نشست، تحول دیجیتال و کاربرد هوش مصنوعی در فرایند‌های اکتشافی، احصا و اولویت‌بندی نیاز‌های فناورانه مدیریت اکتشاف، بررسی امکان برگزاری رویداد تخصصی عرضه و تقاضای فناوری و معرفی شرکت‌های دارای توانمندی مرتبط، به‌عنوان مهم‌ترین زمینه‌های همکاری دو مجموعه مورد بررسی قرار گرفت.

جعفری: تحول دیجیتال باید به کاهش زمان و ریسک فعالیت‌های اکتشافی منجر شود

سید محی‌الدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، با تشریح ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در فعالیت‌های اکتشافی اظهار کرد: تحول دیجیتال در اکتشاف صرفاً به معنای استفاده از نرم‌افزار‌های جدید یا مکانیزه‌کردن فرایند‌های موجود نیست؛ بلکه هدف اصلی، ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری‌های فنی، کاهش عدم‌قطعیت‌های اکتشافی و افزایش سرعت و دقت در شناسایی منابع هیدروکربنی است.

وی با اشاره به تدوین نقشه راه تحول دیجیتال و هوش مصنوعی در مدیریت اکتشاف افزود: در این مسیر، حوزه‌های مختلفی برای به‌کارگیری فناوری‌های هوشمند شناسایی شده است و آنچه اهمیت دارد، استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای تبدیل این برنامه‌ها به راهکار‌های عملیاتی و قابل استفاده در پروژه‌های اکتشافی است.

مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، حجم گسترده داده‌های زمین‌شناسی، ژئوفیزیکی و حفاری را یکی از ظرفیت‌های مهم برای توسعه کاربرد‌های هوش مصنوعی دانست و تصریح کرد: بخش قابل توجهی از آینده اکتشاف به توانایی ما در مدیریت، یکپارچه‌سازی، پردازش و تفسیر هوشمند داده‌ها وابسته است. فناوری‌هایی مانند یادگیری ماشین و تحلیل پیشرفته داده‌ها می‌توانند به شناسایی دقیق‌تر ساختار‌های زیرسطحی، کاهش ریسک حفاری و بهبود بهره‌وری فعالیت‌های اکتشافی کمک کنند.

جعفری با استقبال از توسعه تعاملات فناورانه با پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت، شناسایی و صورت‌بندی دقیق مسائل تخصصی را پیش‌نیاز همکاری مؤثر با شرکت‌های دانش‌بنیان بیان کرد و گفت: برای استفاده از ظرفیت شرکت‌های فناور، ابتدا باید نیاز‌های مدیریت اکتشاف به مسائل مشخص، اولویت‌دار و قابل ارائه تبدیل شوند تا بتوان برای هر مسئله، راهکار و مجموعه توانمند متناسب با آن را شناسایی کرد.

وی همچنین بررسی زمینه‌های برگزاری رویداد مشترک عرضه و تقاضای فناوری را فرصتی برای آشنایی مستقیم شرکت‌های دانش‌بنیان با مسائل واقعی مدیریت اکتشاف دانست و افزود: چنین رویدادی زمانی اثربخش خواهد بود که شرکت‌های فناور با نیاز‌های روشن و تخصصی مواجه شوند و بتوانند راهکار‌های خود را در ارتباط مستقیم با کارشناسان و متولیان فنی ارائه کنند.

احمدخان‌بیگی: نیاز‌های مدیریت اکتشاف را به فرصت‌های مشخص همکاری فناورانه تبدیل کنیم

مهدی احمدخان‌بیگی، رئیس پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت، نیز در این دیدار با تأکید بر ضرورت عبور از همکاری‌های کلی و حرکت به سمت تعاملات مسئله‌محور اظهار کرد: ارزش افزوده پارک زمانی محقق می‌شود که بتواند مسائل واقعی صنعت نفت را شناسایی و به فرصت‌های مشخص برای فعالیت شرکت‌های فناور تبدیل کند. در همکاری با مدیریت اکتشاف نیز باید از تعریف کلی نیاز‌ها عبور کنیم و به مجموعه‌ای از مسائل دقیق و قابل پیگیری برسیم.

وی با اشاره به ظرفیت‌های زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور افزود: شرکت‌های دانش‌بنیان توانمندی در حوزه‌هایی نظیر هوش مصنوعی، پردازش داده‌های حجیم، نرم‌افزار‌های تخصصی، مدل‌سازی، تجهیزات هوشمند و فناوری‌های مرتبط با علوم زمین فعالیت می‌کنند، اما بهره‌گیری مؤثر از این ظرفیت‌ها نیازمند ایجاد ارتباط مستقیم میان تقاضای صنعت و عرضه‌کنندگان فناوری است.

رئیس پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت با تشریح رویکرد پیشنهادی برای توسعه همکاری با مدیریت اکتشاف گفت: «احصای نیاز‌های فناورانه می‌تواند نقطه آغاز یک فرایند هدفمند باشد؛ به این ترتیب که مسائل اولویت‌دار از سوی مدیریت اکتشاف شناسایی و صورت‌بندی شوند و پارک با بررسی ظرفیت‌های موجود، شرکت‌های دارای دانش فنی و توان اجرایی مرتبط را معرفی کند.

احمدخان‌بیگی، برگزاری رویداد مشترک عرضه و تقاضای فناوری را یکی از ابزار‌های عملیاتی این همکاری برشمرد و تصریح کرد: «هدف از برگزاری چنین رویدادی نباید صرفاً ارائه چند سخنرانی یا نمایش توانمندی شرکت‌ها باشد. رویداد زمانی موفق است که از یک‌سو نیاز‌های واقعی و اولویت‌دار مدیریت اکتشاف به‌روشنی ارائه شود و از سوی دیگر، شرکت‌های فناور فرصت پیدا کنند راهکار‌های خود را عرضه کرده و درباره امکان توسعه یا به‌کارگیری آنها با متخصصان صنعت گفت‌و‌گو کنند.

وی افزود: خروجی مطلوب این فرایند، شناسایی راهکار‌های قابل پیگیری و فراهم‌شدن زمینه تعریف همکاری‌های تخصصی، توسعه فناوری‌های مورد نیاز و در صورت احراز شرایط فنی و اجرایی، حرکت به سمت اجرای طرح‌های مشترک است.

تحول دیجیتال؛ زمینه‌ای برای پیوند برنامه‌های اکتشاف با توان شرکت‌های دانش‌بنیان

رئیس پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت با اشاره به اهمیت تحول دیجیتال در بخش بالادستی صنعت نفت خاطرنشان کرد: در حوزه اکتشاف، فناوری دیجیتال تنها یک ابزار پشتیبان نیست، بلکه می‌تواند شیوه تحلیل اطلاعات، ارزیابی گزینه‌های اکتشافی و تصمیم‌گیری درباره عملیات را متحول کند. از این منظر، همکاری با مدیریت اکتشاف فرصت مناسبی است تا ظرفیت شرکت‌های فناور کشور در ارتباط با یکی از تخصصی‌ترین نیاز‌های صنعت نفت قرار گیرد.

احمدخان‌بیگی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که باید در این همکاری مورد توجه قرار گیرد، شناسایی شرکت‌هایی است که علاوه بر برخورداری از دانش فنی، توان توسعه راهکار‌های متناسب با داده‌ها، استاندارد‌ها و الزامات عملیاتی صنعت نفت را داشته باشند. صرف برخورداری از یک فناوری، بدون امکان انطباق آن با مسئله واقعی صنعت، برای شکل‌گیری همکاری مؤثر کافی نیست.

وی با تأکید بر لزوم ایجاد ارتباط مستمر میان متخصصان مدیریت اکتشاف و شرکت‌های فناور اظهار کرد: پارک می‌تواند در کنار شناسایی و معرفی شرکت‌های توانمند، فرایند گفت‌وگوی تخصصی میان صاحبان مسئله و صاحبان فناوری را تسهیل کند تا امکان ارزیابی راهکارها، تکمیل ایده‌های فناورانه و تبدیل آنها به طرح‌های کاربردی فراهم شود.

بررسی سازوکار برگزاری رویداد مشترک عرضه و تقاضای فناوری

بخش دیگری از این دیدار به بررسی زمینه‌های طراحی و برگزاری رویدادی مشترک با محوریت نیاز‌های فناورانه مدیریت اکتشاف اختصاص داشت؛ رویدادی که می‌تواند فرصتی برای ارائه مسائل تخصصی این مدیریت و شناسایی توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور در حوزه‌های مرتبط فراهم کند.

در چارچوب مباحث مطرح‌شده، احصا و اولویت‌بندی نیاز‌های فناورانه به‌عنوان پیش‌نیاز طراحی اثربخش رویداد مورد توجه قرار گرفت تا امکان تمرکز بر چالش‌های مشخص و انتخاب شرکت‌های متناسب با موضوعات تخصصی فراهم شود.

همچنین معرفی شرکت‌های توانمند در حوزه‌های تحول دیجیتال، هوش مصنوعی، تحلیل و مدیریت داده‌های اکتشافی، زمین‌شناسی، ژئوفیزیک و فناوری‌های مرتبط با حفاری، از جمله ظرفیت‌هایی بود که در بررسی زمینه‌های همکاری دو مجموعه مورد توجه قرار گرفت.

در این دیدار، بر اهمیت پیگیری تعاملات تخصصی میان پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت و مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران تأکید شد تا با تکمیل بررسی نیاز‌ها و ظرفیت‌های موجود، امکان تعریف همکاری‌های مشخص و بهره‌گیری هدفمند از توان شرکت‌های دانش‌بنیان در پاسخگویی به مسائل اکتشافی کشور فراهم شود./صداوسیما