پیشنهاد افزایش ۲ برابری دامنه اهرمی‌ها؛ دامنه نوسان باید داینامیک باشد

آراد پورکار، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد معاصر درباره دامنه نوسان در بازار سرمایه گفت: من به شخصه با وجود دامنه نوسان به شکل فعلی موافق نیستم اما معتقدم شرایط فعلی بازار برای آزادسازی کامل دامنه نوسان نیز مساعد نیست. در چنین شرایطی، حرکت به سمت یک سازوکار داینامیک می‌تواند راهکار مناسب‌تری باشد؛ به این معنا که دامنه نوسان بر اساس مجموعه‌ای از شرایط و سازوکارهای مشخص تغییر کند تا هم از عملکرد بازار حمایت شود و هم محدودیت‌های موجود به شکل فعلی ادامه پیدا نکند. 

این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه دامنه نوسان فعلی ظرفیت محدودی برای پاسخگویی به شرایط مختلف بازار دارد، اظهار کرد: به نظرم دامنه نوسان باید از حالت مثبت و منفی سه درصد پویاتر باشد. اگر بتوانیم سازوکاری طراحی کنیم که دامنه نوسان با توجه به شرایط بازار تغییر کند، این مساله می‌تواند به عملکرد بهتر بازار کمک قابل توجهی کند. 

پورکار ادامه داد: بسیاری از مشکلاتی که در بازار وجود دارد، به‌ ویژه در رابطه با حباب منفی صندوق‌های اهرمی، می‌تواند تحت تاثیر همین محدودیت‌های دامنه نوسان قرار داشته باشد. بنابراین اصلاح این سازوکار می‌تواند در بهبود شرایط این صندوق‌ها نیز موثر باشد.

دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی باید متناسب با ذات آنها باشد

وی درباره پیشنهاد افزایش دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی گفت: در کوتاه‌مدت، اگر قرار باشد اقدامی انجام شود، به نظرم افزایش دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی می‌تواند یکی از گزینه‌ها باشد تا بخشی از حباب منفی این صندوق‌ها تعدیل شود. پیش از این نیز مطرح کرده بودم که اگر دامنه نوسان بازار عادی سه درصد باشد، برای صندوق‌هایی که ضریب اهرمی بالاتری دارند، باید دامنه متناسب با ماهیت آنها در نظر گرفته شود. 

پورکار با اشاره به تفاوت ماهیت صندوق‌های اهرمی با سهام عادی تصریح کرد: از زمانی که صندوق‌های اهرمی وارد بازار شدند، دامنه نوسان آنها در مقایسه با بازار عادی بیشتر بود؛ چرا که ذات این صندوق‌ها اهرمی و طبیعتا نوسان‌پذیرتر است. بنابراین اگر در مقطعی دامنه نوسان این صندوق‌ها با بازار عادی برابر شود و مثلا هر دو در محدوده مثبت و منفی سه درصد معامله شوند، نمی‌توان انتظار داشت این دامنه پاسخگوی ماهیت اهرمی آنها باشد.

افزایش محدود دامنه هم برای صندوق‌های اهرمی کافی نیست

پورکار ادامه داد: اگر بخواهیم دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی را از مثبت و منفی سه درصد فقط به یک عدد کمی بالاتر، مثلا چهار درصد افزایش دهیم، به نظر من این تغییر نمی‌تواند پاسخگوی ذات اهرمی این صندوق‌ها باشد. در شرایطی که اکنون حباب‌های منفی ۲۰ یا ۲۲ درصدی در برخی صندوق‌های اهرمی مشاهده می‌شود، افزایش محدود دامنه نوسان نمی‌تواند به‌تنهایی مساله را حل کند. جلسات و مباحث مختلفی نیز برای کاهش حباب منفی این صندوق‌ها مطرح شده اما همچنان مساله به شکل کامل برطرف نشده است. 

این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: حداقل برای صندوق‌های اهرمی، معتقدم دامنه نوسان باید متناسب با ماهیت آنها و حتی در سطحی حدود دو برابر بازار عادی تعیین شود تا این ابزار بتواند نقش واقعی خود را در بازار ایفا کند.

اصلاح دامنه نوسان؛ از تصمیم ثابت تا سازوکار پویا

پورکار همچنین گفت: مساله اصلی این است که دامنه نوسان را از یک عدد ثابت و یکسان برای همه شرایط خارج کنیم. اگر سازوکاری طراحی شود که بر اساس شرایط بازار، نوع ابزار، میزان نوسان‌پذیری و سایر متغیرهای موثر، دامنه نوسان تغییر کند، می‌توان هم ملاحظات مربوط به کنترل ریسک را در نظر گرفت و هم به کارایی بیشتر بازار کمک کرد. 

وی افزود: در شرایط فعلی، حذف کامل دامنه نوسان را مناسب نمی‌دانم اما ادامه وضعیت موجود نیز نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای بازار باشد. به همین دلیل، حرکت تدریجی به سمت دامنه نوسان داینامیک و افزایش دامنه متناسب با ویژگی هر ابزار، می‌تواند مسیر منطقی‌تری برای اصلاح این سازوکار باشد.