دوری ۱۶ ساله جزیره ایرانی از سرزمین اصلی خود
به گزارش اقتصاد معاصر؛ پل خلیجفارس، پروژهای که قرار بود جزیره قشم را به شبکه حملونقل جادهای و ریلی کشور متصل کند، پس از سالها همچنان در انتظار تأمین مالی و تکمیل است.
این در حالی است که این طرح راهبردی میتوانست با مشارکت سرمایهگذاران خارجی، بهویژه چین، زودتر به مرحله بهرهبرداری برسد و جایگاه ایران را در شبکه تجارت و ترانزیت منطقه تقویت کند.
این پروژه صرفاً یک پل برای رفتوآمد میان جزیره و سرزمین اصلی نیست؛ بلکه یکی از چهار بخش شبکه جامع ارتباطی خلیجفارس، در کنار بندر، جاده و راهآهن، محسوب میشود.
تکمیل آن میتواند قشم را به شبکه سراسری حملونقل متصل کند و ظرفیتهای بندری و تجاری این جزیره را از محدودیتهای ارتباط دریایی فراتر ببرد.
چرا ساخت پل خلیجفارس راهبردی است؟
پل خلیجفارس قرار است بندر لافت در جزیره قشم را به بندر پهل در سرزمین اصلی متصل کند. بر اساس مشخصات اعلامشده، این سازه با طول حدود ۳ هزار و ۴۳۰ متر و عرض عرشه ۳۲ متر، چهار مسیر عبور خودرو، یک مسیر ریلی و مسیر اضطراری و پیادهرو خواهد داشت.
با تکمیل این طرح، امکان اتصال مستقیم قشم به شبکه جادهای و ریلی کشور فراهم میشود؛ موضوعی که میتواند هزینه و زمان جابهجایی کالا را کاهش دهد، فعالیت بندر کاوه را توسعه دهد و ظرفیت جزیره را برای ایفای نقش در کریدورهای تجاری منطقه افزایش دهد.
با این حال، فاصله میان اهمیت راهبردی پروژه و روند اجرای آن همچنان قابل توجه است.
در تازهترین اظهارات، حسین فروزان، دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، اعلام کرده که تأمین یکجای ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار اعتبار مورد نیاز پروژه از منابع داخلی امکانپذیر نیست و دولت به دنبال جذب سرمایهگذار خارجی و استفاده از روشهایی مانند ساخت، بهرهبرداری و واگذاری (BOT) و فاینانس است.
باید به ظرفیت چین توجه شود
به گفته رئیس انجمن دوستی ایران و چین و نماینده مجلس علاءالدین بروجردی، در شرایطی که ایران و چین سند همکاری ۲۵ساله امضا کردهاند، پروژههایی مانند پل خلیجفارس میتوانستند به مصداق عملی همکاری زیرساختی دو کشور تبدیل شوند.
چین از توان فنی، صنعتی و مالی قابلتوجهی در اجرای پروژههای بزرگ حملونقلی برخوردار است و استفاده از این ظرفیت میتوانست بخشی از گره تأمین مالی و اجرایی طرح را برطرف کند.
علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، همچنین با انتقاد از طولانیشدن اجرای پل، خواستار استفاده از ظرفیتهای فنی و اقتصادی چین برای تکمیل آن شده است.
به گفته وی، نباید اجرای پروژههای بزرگ را صرفاً به توان داخلی محدود کرد و میتوان با حفظ منافع ملی از مشارکت کشورهای دیگر بهره گرفت.
فرصتهای همکاری با چین در خلیجفارس
در سالهای گذشته، همکاری با شرکتهای چینی برای اجرای پل خلیجفارس نیز مطرح شده بود. سال ۱۳۹۷، مدیرعامل وقت منطقه آزاد قشم از مذاکره با یک شرکت چینی خبر داد که با استفاده از فناوری جدید، پیشنهاد ساخت این پل با هزینهای کمتر را ارائه کرده بود.
در کنار این مذاکرات، برخی تحلیلها از ظرفیت تبدیل قشم به مرکز تردد کشتیها و هاب بانکرینگ غرب آسیا با مشارکت چین سخن گفتهاند؛ فرصتی که تاکنون به یک طرح عملیاتی مشخص تبدیل نشده است.
حتی مواردی در خصوص سرمایهگذاری چینیها در بندر کاوه جزیره قشم و تبدیل آن به قطب بانکرینگ (تأمین سوخت کشتیها) غرب آسیا وجود داشته که همچنان به ثمر ننشسته است.
فرصتی که نباید دوباره از دست برود
اکنون که دولت بار دیگر جذب سرمایه خارجی را در دستور کار قرار داده، مسئله اصلی فقط اعلام آمادگی برای همکاری نیست؛ بلکه باید مدل تأمین مالی، سهم سرمایهگذار، تضمین بازگشت سرمایه و زمانبندی اجرا مشخص شود.
پل خلیجفارس میتواند قشم را به حلقهای مؤثر در زنجیره حملونقل و ترانزیت منطقه تبدیل کند؛ اما تحقق این ظرفیت، به تصمیمگیری عملی و پایان دادن به سالها انتظار برای تکمیل یکی از مهمترین پروژههای ارتباطی جنوب کشور وابسته است.
به گزارش فارس، پل خلیجفارس یکی از چهار بخش شبکه جامع ارتباطی خلیجفارس شامل بندر، پل، جاده و راهآهن است که قرار است بندر لافت در جزیره قشم را به بندر پهل در سرزمین اصلی متصل کند. این پل به طول ۳ هزار و ۴۳۰ متر و عرض ۳۲ متر، علاوه بر چهار مسیر عبور خودرو، یک مسیر ریلی نیز خواهد داشت.
تکمیل آن میتواند قشم را به شبکه سراسری جادهای و ریلی متصل کند، ظرفیت بندر کاوه را افزایش دهد و با کاهش زمان و هزینه حملونقل، زمینه توسعه صادرات، واردات و ترانزیت کالا در کریدور شمال ـ جنوب را فراهم سازد./فارس