۲۸/آبان/۱۴۰۵ | ۱۵:۳۹
پیش‌ بینی قیمت طلا و سکه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پیش‌ بینی قیمت دلار پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ مدیریت پیک بار زمستان با بخشنامه محقق نمی‌شود اجرای طرح حذف کارت آزاد جایگاه‌ها در ۱۱ استان بررسی شد زمان واریز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی تامین مالی ۹۰۰ همتی شرکت‌ها از بازار سرمایه عبور ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات افزایش نسبی دمای هوا در نواحی شمال کشور ترافیک سنگین در محورهای شمالی و آزادراه‌های منتهی به تهران کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی با توان داخلی عبور مصرف گاز خانگی از ۴۶۴ میلیون مترمکعب در آبان‌ سازمان بورس از آغاز پذیره‌نویسی سومین صندوق ارزی خبر داد مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند بررسی ۲۴ ساعته شدن معاملات بازار مالی بورس کالا آخرین قیمت طلا و قیمت سکه امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت روغن موتور آزاد شد هشدار نسبت به بارش برف و باران در تهران تا جمعه ضوابط پلکان دوربندی‌شده در ساختمان‌های مسکونی تا ۸ طبقه ابلاغ شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات ممنوعیت صادرات پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان محدودیت انتخاب دروس امتحانات نهایی دی‌ماه دانش‌آموزان برداشته شد انتشار چهل و سومین اطلاعیه ستاد پرداخت به بازماندگان سانحه هواپیمای اوکراینی از بام کارخانه تا موتورخانه اداره؛ خورشید چگونه مصرف گاز را کم می‌کند؟ قیمت شیر خام ۶۸ هزار تومان شد قیمت مصوب کنسرو تن ماهی ۳۲۹ هزار تومان تعیین شد اولین گزینه زمستانی پرسپولیس اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات قیمت سکه پارسیان امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت طلا ۲۴ عیار امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد چراغ سبز مردم به سی ان جی/مصرف بنزین کاهشی شد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ وب‌سایت جدید اطلاع‌رسانی بورس تهران رونمایی شد آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه تأکید صادق بر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد مدارک ثبت نام پذیرفته‌شدگان کنکور ۱۴۰۵ چیست؟+ زمان مراجعه به دانشگاه‌ها و لینک ثبت نام ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذر رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ گزارش هواشناسی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت سکه و قیمت طلا امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم افزایش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی چند روز آینده با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان بورد: سوخت مورد نیاز کشور تامین می‌شود؛ مصرف را مدیریت کنیم درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز چطور به مردم پرداخت می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان ذخیره‌سازی نفت سفید برای تأمین سوخت مناطق در معرض تنش گازی کسری گاز در روزهای سخت زمستان ممکن است به ۴۳۰ میلیون مترمکعب برسد رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود گذرگاه مرزی سومار موقتاً تعطیل شد وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد دیدار رئیس سازمان منابع طبیعی با مدیر منطقه‌ای صندوق اقلیم سبز توقف نماد معاملاتی ایران‌خودرو در بورس توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول صیدی: هوش مصنوعی به کمک تأمین مالی بازار سرمایه می‌آید مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ املاک مازاد دولت به ابزار بورسی تامین مالی تبدیل می‌شود +جزئیات بورس در ایستگاه استراحت؛ شاخص ۸.۵ میلیونی سکوی پرتاب بعدی؟ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان هشدار سازمان بورس درباره فعالیت سیگنال‌فروشان در فضای مجازی مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی قیمت جهانی طلا امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند واریز حقوق کارمندان زیرورو می‌شود قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار حذف کالابرگ ۱ میلیون خانوار با تورم ۷۰ درصدی صلاح است؟ پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی اینترنت باکیفیت و پایدار بدون حل پرونده فیلترینگ محقق نمی‌شود دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
۱۵:۱۰ ۱۴۰۵/۰۸/۲۸
امیرحسن کاکایی، دانشیار دانشکده مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت؛

ایران به ۳ شرکت بزرگ خودروساز نیاز دارد

یک مدرس مهندسی خودرو با بیان اینکه آیا کشور صنعت خودرو می‌خواهد؟ گفت: پاسخ من مثبت است، چون تأمین پایدار بخش اصلی بازار در شرایط محدودیت ارز و حفظ توان مهندسی کشور اهمیت دارد. ایران با جمعیت حدود ۹۰ میلیون نفری به ۳ خودروساز بزرگ نیاز دارد.
امیرحسین کاکایی
کد خبر:۶۶۳۶۵

به گزارش اقتصاد معاصر؛ صنعت خودرو در ایران خوب شروع کرد اما در میانه راه به بیراه رفت و امروز محل جنگ و جدل اقتصاددانان و سیاستمداران شده است. بازار بکر کشور همیشه انگیزه‌ای برای ورود خودروسازان خارجی بوده اگرچه قراردادهای آنها با ایران بسیار متفاوت‌تر از همسایه غربی یعنی ترکیه جلو رفته است.

امروز ورشکستگی و زیان انباشته خودروسازان کشور این پرسش را در بخشی از جامعه مطرح کرده است که آیا با این وضعیت لازم است ایران خودروساز داشته باشد یا خیر؟ در ادامه گفتگوی مفصلی با امیرحسن کاکایی، دانشیار دانشکده مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت، داشتیم که می‌خوانید.

مسئولیت اصلی ضعف ساختاری بر عهده مجموعه سیاستگذاری اقتصادی و صنعتی کشور است

*ایران با نیاز سالانه چندصد هزار خودرو و محدودیت منابع ارزی، به خودروساز بزرگ نیاز دارد. مصرف‌کننده هم حق دارد خودروی ایمن و قابل‌اعتماد بخرد، قیمت و کیفیت را مقایسه کند و در خرید و خدمات پس از فروش حق انتخاب داشته باشد. برای تحقق هر دو هدف، ابتدا باید فرق رقابت در بازار و رقابت‌پذیری صنعت را روشن کنیم. سپس باید مشخص شود چه بخش‌هایی از اقتصاد و حکمرانی کشور تغییر کند و خودروساز در برابر چه نتایجی پاسخگو باشد. مقصر ضعف ساختاری صنعت خودرو کیست و نقاط ضعف اصلی کجاست؟

مسئولیت را باید از تعیین‌کنندگان قواعد آغاز کرد. مسئولیت اصلی ضعف ساختاری بر عهده مجموعه سیاستگذاری اقتصادی و صنعتی کشور است. سال‌ها از خودروساز خواسته‌ایم سرمایه‌گذاری کند، کیفیت و تیراژ را بالا ببرد و قیمت را پایین نگه دارد. دولت در مدیریت بنگاه مداخله کرده و دستگاه‌های مختلف برای بخش‌های کار تکلیف گذاشته‌اند. وقتی اختیار، مسئولیت و منابع میان این همه بازیگر پخش می‌شود، معلوم نیست بابت کدام نتیجه باید از چه کسی پاسخ خواست.

پیش از کارخانه باید ساختار اقتصاد کلان را دید. با تورم بالا، جهش ارزی، هزینه سنگین تأمین مالی و بلاتکلیفی دسترسی به ارز، برنامه‌ریزی برای محصولی که طراحی و صنعتی‌سازی آن چند سال طول می‌کشد، دشوار است. بنگاه امروز سفارش قطعه یا تجهیزات می‌دهد و تا زمان تأمین ارز، قیمت و برنامه تولیدش تغییر می‌کند. قطعه‌ساز هم باید دستمزد و هزینه مواد را به‌موقع بپردازد، در حالی که مطالباتش دیر وصول می‌شود. سرمایه قالب، آزمایشگاه و توسعه محصول صرف ادامه کار خط می‌شود. بنگاه تولید ماه جاری را حفظ می‌کند و توان رقابت سال‌های بعدش را از دست می‌دهد.

وقتی قیمت مصوب از هزینه متعارف تولید و تأمین مالی عقب می‌ماند، فشار به زنجیره تأمین منتقل می‌شود

قیمت‌گذاری دستوری این مشکل را تشدید می‌کند. وقتی قیمت مصوب از هزینه متعارف تولید و تأمین مالی عقب می‌ماند، فشار به زنجیره تأمین منتقل می‌شود. فاصله زیاد قیمت کارخانه و بازار نیز تقاضای بهره‌برداری از این فاصله را ایجاد می‌کند. آن‌وقت آمار ثبت‌نام معیار قابل اتکایی برای تشخیص نیاز واقعی نیست. در مقابل، مشتری هم نباید هزینه دوباره‌کاری، سربار اضافی و خرید نامناسب شرکت را بپردازد. برای قضاوت درباره قیمت باید اثر تورم و ارز را از ضعف بهره‌وری جدا کرد.

نمونه دیگر، ناهماهنگی در ارتقای استانداردهاست. فرض کنید از خودروساز می‌خواهیم محصولی مطابق سطح بالاتری از استاندارد آلایندگی عرضه کند. آن‌وقت دستگاه مسئول تأمین سوخت هم باید کیفیت و پوشش توزیع سوخت سازگار را تضمین کند. در ایمنی نیز خودرو، راه، نحوه رانندگی و اجرای قانون با هم نتیجه می‌دهند. اگر هر نهاد و سازمان فقط اجرای تکلیف خودش را گزارش کند، ممکن است هزینه بالا برود و نتیجه‌ای که مردم باید در هوای پاک‌تر یا کاهش خسارت تصادف ببینند، به اندازه انتظار حاصل نشود.

مدیران و مالکان هم در قبال کیفیت طراحی و تولید، خرید، قرارداد با قطعه‌ساز، سربار، گارانتی و برخورد با مشتری مسئول‌اند. تورم دشواری سرمایه‌گذاری را توضیح می‌دهد، اما عیب تکرارشونده، پنهان کردن ایراد ایمنی یا بدعهدی در تحویل، مسئول مشخص دارد. اصلاح باید از دو طرف پیش برود. دولت باید اختیار و محیط قابل پیش‌بینی فراهم کند و مدیر بابت تصمیم‌های در اختیارش پاسخ بدهد. دیدن فقط یک طرف، سهم طرف دیگر را پنهان می‌کند.

ایران بازار داخلی قابل‌توجهی دارد و طی چند دهه، توانایی‌هایی در مهندسی محصول، قطعه‌سازی، قالب‌سازی، آزمون، تولید و تعمیر خودرو شکل گرفته است

*کشور در این صنعت مادر چه ظرفیتی دارد و چرا حفظ خودروساز بزرگ اهمیت زیادی برای ما دارد؟

ایران بازار داخلی قابل‌توجهی دارد و طی چند دهه، توانایی‌هایی در مهندسی محصول، قطعه‌سازی، قالب‌سازی، آزمون، تولید و تعمیر خودرو شکل گرفته است. بخشی از این توان زیر فشار کمبود سرمایه و فرسودگی تجهیزات است، اما بازسازی آن با ایجاد همه قابلیت‌ها از ابتدا فرق دارد. صنعتی کردن قطعه ایمنی مستلزم تأمین ماده مناسب در تیراژ، پایداری کیفیت تولید انبوه، آزمون عملکرد روی خودرو و ردیابی عیب در طول عمر محصول است. شبکه‌ای از مهندسان، قطعه‌سازان و مراکز آزمون باید این کار را انجام دهد.

ظرفیت دانشگاهی و مهندسی هم داریم، اما میان پژوهش و محصول قابل عرضه فاصله است. اگر موضوع همکاری دانشگاه و صنعت، کاهش خرابی یک مجموعه در دوره گارانتی باشد، خودروساز باید داده خرابی و بودجه آزمون بدهد و مسیر ورود طرح تأییدشده به تولید روشن باشد. چنین پژوهشی به کاهش هزینه مصرف‌کننده و ارتقای محصول کمک می‌کند. قراردادهای محدود به تحویل گزارش، این ظرفیت را به نتیجه صنعتی تبدیل نمی‌کنند.

دلیل دیگر اهمیت ساخت داخل، محدودیت ارز است / فرض کنید کشور بخواهد نیاز سالانه ۸۰۰ هزار تا یک میلیون دستگاه را به‌طور کامل از واردات خودروی آماده تأمین کند و کل هزینه ارزی به حدود ۲۵ میلیارد دلار برسد

دلیل دیگر اهمیت ساخت داخل، محدودیت ارز است. فرض کنید کشور بخواهد نیاز سالانه ۸۰۰ هزار تا یک میلیون دستگاه را به‌طور کامل از واردات خودروی آماده تأمین کند و کل هزینه ارزی به حدود ۲۵ میلیارد دلار برسد. البته این رقم به ترکیب خودروهای مفروض وابسته است و باید آن را برآورد یک سناریو دانست.

ارزبری تولید خودروهای ساخت داخل در یک سال عادی حدود ۳ میلیارد دلار برآورد می‌شود

ارزبری تولید خودروهای ساخت داخل در یک سال عادی حدود ۳ میلیارد دلار برآورد می‌شود. برای مونتاژ نیز برآورد ۳ تا ۳.۵ میلیارد دلار برای مجموعه‌های وارداتی معادل ۱۱۰ تا ۱۲۰ هزار دستگاه مطرح است. این رقم مربوط به قطعات و مجموعه‌های منفصله مونتاژی است. مقایسه معتبر، سال، تیراژ، رده خودرو و اقلام همسان می‌خواهد. قطعات و مواد خارجی خریداری‌شده از واسطه داخلی هم منشأ ارزی دارند. هزینه ارزی راه‌اندازی خط، مجموعه‌های تولید و قطعات یدکی باید جدا گزارش شود تا دامنه هر عدد روشن باشد.

نتیجه سیاستی این مقایسه این است که کشور باید بداند بابت هر دلار، چه خودرو و چه توان صنعتی به دست می‌آورد. واردات خودروی کامل می‌تواند در رده‌هایی که کمبود عرضه یا شکاف کیفیت داریم، به انتخاب مشتری و سنجش عملکرد سازنده داخلی کمک کند. مونتاژ نیز می‌تواند مرحله آغاز یک همکاری صنعتی باشد. اما اگر پس از چند سال همچنان با همان میزان وابستگی به مجموعه وارداتی روبه‌رو باشیم و تیم داخلی نتواند تغییر مهندسی معتبر یا توسعه تأمین‌کننده انجام دهد، سیاست صنعتی باید پاسخ دهد این امتیاز چه دستاوردی داشته است.

صنعت خودرو با توجه به تنوع خواسته‌های مشتریان داخلی، به بازار صادراتی هم نیاز دارد / البته قدرت صادرات هم داشتیم، اما سیاست‌های غلط صنعتی و صادراتی، حتی پیش از تحریم‌های سنگین ۱۵ سال اخیر، همان بازارهای محدود را از بین برد

صنعت خودرو با توجه به تنوع خواسته‌های مشتریان داخلی، به بازار صادراتی هم نیاز دارد. البته قدرت صادرات هم داشتیم، اما سیاست‌های غلط صنعتی و صادراتی، حتی پیش از تحریم‌های سنگین ۱۵ سال اخیر، همان بازارهای محدود را از بین برد. سیاست‌های تحمیلی دولت بر مدیریت ایران‌خودرو و سایپا در دهه ۸۰ نیز مؤثر بود. راهی که در دهه ۷۰ آغاز شد، باید در دهه ۸۰ با صادرات، بازطراحی محصولات، توسعه خودروهای جدید، سرمایه‌گذاری در خطوط تازه و انتقال و توسعه فناوری تکمیل می‌شد. افزایش درآمد نفتی، بازگشت بیماری هلندی و روی کار آمدن دولت رفاه کاملاً پوپولیست و غرق درآمد نفت، این مسیر را منحرف کرد. با تحریم‌های سنگین دهه ۹۰، قدرت بازسازی مسیر هم از دست رفت. هم‌زمان، صنعت خودروی چین اوج گرفت و رقابت با آن در بازار جهانی بسیار دشوار شد.

صنعت رقابت‌پذیر را باید از عملکرد بنگاه و زنجیره تأمین شناخت / تنظیم رقابت بازار و توسعه قابلیت صنعت دو وظیفه جداگانه‌اند که باید هماهنگ اجرا شوند

*بازار رقابتی چه تفاوتی با صنعت رقابت‌پذیر دارد؟

بازار رقابتی را از موقعیت خریدار می‌توان شناخت. آیا برای بودجه و کاربری او چند انتخاب واقعی وجود دارد؟ آیا می‌تواند قیمت، کیفیت، ایمنی و هزینه نگهداری را مقایسه کند؟ اگر عرضه‌کننده بدقولی کند یا کیفیتش افت کند، مشتری امکان انتخاب دیگری دارد؟ چند نشان تجاری، وقتی در رده قیمتی مورد نیاز خریدار جایگزین یکدیگر نیستند یا تصمیم‌گیرنده نهایی آنها یکی است، انتخاب مؤثر ایجاد نمی‌کند.

صنعت رقابت‌پذیر را باید از عملکرد بنگاه و زنجیره تأمین شناخت. آیا می‌توانند خودرویی با کیفیت قابل‌سنجش و هزینه متعارف طراحی و تولید کنند، پلتفرم را به‌روز کنند، سرمایه محصول بعدی را از فعالیت تأمین کنند و خارج از حوزه حمایت داخلی مشتری تکرارشونده بیابند؟ ممکن است واردکنندگان فراوان با هم رقابت کنند و مشتری انتخاب داشته باشد، اما قابلیت مهندسی و تولید در کشور توسعه نیابد. ممکن است کشور دیگری چند سازنده بزرگ و توانمند داشته باشد، ولی مشتری به دلیل محدودیت عرضه، تعرفه یا قراردادهای بسته از رقابت آنها بهره چندانی نبرد.

تنظیم رقابت بازار و توسعه قابلیت صنعت دو وظیفه جداگانه‌اند که باید هماهنگ اجرا شوند. شاخص تمرکز، توزیع سهم بازار را نشان می‌دهد. برای قضاوت درباره رقابت باید بازار مربوط، گزینه جایگزین مشتری، دشواری ورود رقیب و رفتارهایی مانند تبانی، محدود کردن عرضه یا بستن دسترسی به قطعه و خدمات را بررسی کرد. پخش سهم تولید یک خانواده پرتیراژ میان چند سازنده کم‌تیراژ ممکن است عدد تمرکز را کاهش دهد، در حالی که هزینه بالا می‌رود و برای خانواده‌ای با بودجه محدود انتخاب تازه‌ای ایجاد نمی‌شود.

من به دنبال رقابت مؤثر، منصفانه و قابل‌دوام هستم. مؤثر یعنی مشتری بتواند انتخاب کند و بنگاه اثر از دست دادن مشتری را ببیند. منصفانه یعنی ارز، اعتبار، تعرفه و الزامات فنی با قواعد شفاف و بدون امتیاز ناشی از وابستگی مالکیتی اعمال شود. قابل‌دوام یعنی بنگاه کارآمد بتواند هزینه بهبود محصول و خدمات را تأمین کند و از راه کار اقتصادی بماند. با این معیارها می‌شود هم از مردم در برابر قدرت بازار محافظت کرد و هم برای سرمایه‌گذاری بلندمدت فرصت داد.

کشور صنعت خودرو می‌خواهد چون تأمین پایدار بخش اصلی بازار در شرایط محدودیت ارز و حفظ توان مهندسی کشور اهمیت دارد

*در چنین شرایطی آیا اقتصاد مقاومتی می‌خواهیم یا اقتصاد رقابتی؟ و آیا اصلاً صنعت خودرو می‌خواهیم؟

سؤال اول را باید به انتخابی عملی تبدیل کنیم. مبنای برنامه‌ریزی ما تداوم محدودیت شدید تجارت و تأمین مالی است یا دسترسی بازتر به شرکا، سرمایه و بازارهای خارجی؟ سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی بر توسعه توان داخلی، تعامل بیرونی و رقابت‌پذیری تأکید دارد. در مسیر اول، هزینه و احتمال قطع تأمین اهمیت بیشتری دارد. در مسیر دوم، می‌توان رقابت بیرونی را سریع‌تر وارد بازار کرد و برای طراحی، تولید و صادرات، از شرکای بیشتری بهره گرفت.

در شرایط محدودیت پایدار، اولویت من تأمین قطعات حساس از مسیرهای متنوع، توسعه توان مهندسی و تعمیر، و امکان ادامه تولید در صورت قطع یک مسیر تأمین است. این سیاست می‌تواند به معنای ایجاد منبع دوم برای یک قطعه حساس یا به‌دست آوردن حق تغییر طراحی باشد. اگر امکان تعامل گسترده‌تر فراهم شود، انتخاب شریک، سرمایه‌گذاری مشترک و باز کردن تدریجی بازار باید با معیار کیفیت، هزینه و دسترسی به بازار صادراتی پیش برود. در هر دو مسیر، بنگاه باید نسبت به هزینه و کیفیت پاسخگو باشد. تفاوت در سرعت گشایش بازار و نوع ریسکی است که صنعت باید بتواند تحمل کند.

آیا کشور صنعت خودرو می‌خواهد؟ پاسخ من مثبت است، چون تأمین پایدار بخش اصلی بازار در شرایط محدودیت ارز و حفظ توان مهندسی کشور اهمیت دارد. این پاسخ برای سیاستگذار تعهد ایجاد می‌کند. باید سرمایه‌گذاری بلندمدت صرفه داشته باشد، شرکت ناکارآمد اصلاح شود یا از بازار خارج شود و محصول فاقد ارزش کافی برای مشتری کنار برود. اگر تصمیم کشور تأمین بازار عمدتاً از واردات باشد، باید هزینه ارزی و مسیر پایدار پرداخت و حمل را هم اعلام کند. بلاتکلیفی میان این دو، سرمایه‌گذاری صنعتی را عقب می‌اندازد و بازار را در برابر تغییر تصمیم‌های تجاری آسیب‌پذیر می‌کند.

خروج از قیمت‌گذاری دستوری باید با انضباط پولی و مالی، رفع امتیازهای ارزی و اعتباری و تقویت نظارت بر رفتار ضدرقابتی هم‌زمان پیش برود

*برای تأمین بخش اصلی بازار از خودروهای ساخت داخل چه باید کرد؟

قدم اول، ایجاد ثبات در قواعد اقتصادی است. باید تورم مهار شود، سیاست ارزی پیش‌بینی‌پذیر باشد و بنگاه بتواند بر اساس ریسک و بازده واقعی به تأمین مالی دسترسی پیدا کند. من طرفدار پذیرش سازوکار بازار برای تعیین قیمت در بازار خودرو و بازارهای ارز، پول و سرمایه هستم. خروج از قیمت‌گذاری دستوری باید با انضباط پولی و مالی، رفع امتیازهای ارزی و اعتباری و تقویت نظارت بر رفتار ضدرقابتی هم‌زمان پیش برود. در بازاری که عرضه محدود است، اگر تنها قیمت کارخانه آزاد شود، ممکن است مشتری هزینه بیشتری بدهد و کیفیت یا انتخابش بهبود پیدا نکند. شفافیت عرضه و فروش، امکان ورود رقیب و حمایت هدفمند و بودجه‌دار از خانوارهای هدف، بخشی از همین گذار است.

قدم دوم، خروج کامل دولت از مالکیت و اداره بنگاه‌های خودروسازی، در چارچوب سیاست‌های کلی اصل ۴۴ و قوانین اجرایی آن است. جهت‌گیری این سیاست‌ها گسترش نقش بخش غیردولتی و کاهش تصدی‌گری دولت است. پیشنهاد من درباره صنعت خودرو این است که واگذاری تا انتقال واقعی کنترل و اختیار تصمیم‌گیری ادامه پیدا کند. اگر سهام منتقل شود اما مدیر را همچنان دولت تعیین کند، یا کنترل شرکت از مسیر سهام تودلی و نهادهای وابسته اعمال شود، مسئولیت همچنان مبهم می‌ماند. هویت مالک نهایی، منبع تأمین مالی خرید، روابطش با تأمین‌کنندگان و معاملات اشخاص وابسته باید شفاف باشد. دولت نیز باید به‌عنوان سیاستگذار و ناظر، برای همه مالکان قواعد یکسان وضع و اجرا کند.

قدم سوم، این است که برای بازسازی، ادغام و حتی ورشکستگی بنگاه‌ها آماده باشیم. ممکن است شرکتی پلتفرم یا شبکه خدمات ارزشمندی داشته باشد ولی ساختار بدهی و مالکیتش قابل دوام نباشد. در این وضعیت باید بتوان دارایی و فعالیت سالم را در یک فرایند شفاف حفظ کرد، تکلیف مطالبات قطعه‌ساز و تعهدات تحویل و گارانتی را روشن کرد و برای کارگران برنامه جابه‌جایی یا بازآموزی داشت. ادغام زمانی موجه است که صرفه مقیاس، دسترسی به دانش فنی یا توان سرمایه‌گذاری آن قابل اثبات باشد و اثرش بر انتخاب مشتری و زنجیره تأمین بررسی شود. قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ برای تملک و ادغام مخل رقابت محدودیت تعیین کرده است. ارزیابی شورای رقابت باید بر بازارهای مشخص محصول و خدمات و بر شواهد قابل بررسی استوار باشد. در عمل باید پیش از ادغام روشن شود که آیا شرکت حاصل می‌تواند عرضه را محدود کند یا تأمین‌کنندگان مستقل را از بازار کنار بزند.

قدم چهارم، تعریف روشن خودرو ساخت داخل است. معیار من سهم ارزش افزوده واقعی داخلی و میزان اختیار و توان مهندسی است. باید معلوم شود چه کاری در ایران انجام می‌شود، هزینه ارزی مستقیم و غیرمستقیم هر خودرو چقدر است، چه کسی اختیار تغییر طراحی دارد و چه کسی می‌تواند تأمین‌کننده جایگزین را ارزیابی و قطعه را دوباره اعتبارسنجی کند. ساخت بعضی قطعات در داخل از نظر هزینه و کیفیت صرفه دارد و بعضی قطعات را بهتر است از چند منبع معتبر خرید. اولویت با فعالیتی است که ارزبری را با حفظ کیفیت کاهش دهد یا قابلیت مهمی برای نسل بعدی محصول بسازد. امتیاز تعرفه‌ای یا اعتباری به مونتاژ باید مدت و تعهد روشن داشته باشد و ادامه آن به تحقق همان تعهد وابسته باشد.

ایران ظرفیت دو تا سه گروه بزرگ و مستقل خودروسازی سواری را دارد

*ایران نیاز به چه تعداد خودروساز بزرگ دارد و در واقع با چند شرکت می‌توان نیاز بازار را بهینه مدیریت کرد؟

در برآورد من، با اندازه فعلی بازار و دسترسی محدود به صادرات، ایران ظرفیت دو تا سه گروه بزرگ و مستقل خودروسازی سواری را دارد. تقسیم مساوی بازار ۸۰۰ هزار تا یک میلیون دستگاهی میان دو گروه، سهم هرکدام را به ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار دستگاه می‌رساند. با سه گروه، این عدد حدود ۲۷۰ تا ۳۳۰ هزار و با پنج گروه حدود ۱۶۰ تا ۲۰۰ هزار دستگاه است. در عمل سهم‌ها مساوی نیستند و بخشی از بازار به واردات و دیگر تولیدکنندگان می‌رسد. هزینه مهندسی و قالب روی تیراژ هر خانواده محصول سرشکن می‌شود. گروهی با چند پلتفرم پراکنده می‌توانند در هرکدام، تیراژ کمی داشته باشد، هرچند آمار کل شرکت بالا باشد.

دو تا سه گروه، برآورد شرایط فعلی است. صادرات پایدار یا توسعه مشترک پلتفرم می‌تواند این محاسبه را تغییر دهد. این ساختار برای قطعه‌سازان، شرکت‌های تخصصی، سازندگان محصولات خاص و تازه‌واردان نیز جا دارد. حاکمیت باید توان جذب سرمایه، توسعه محصول و شبکه تأمین و ایجاد ارزش برای مشتری را ملاک قرار دهد. استقلال مالکیت و تصمیم‌گیری گروه‌ها هم اهمیت دارد. اگر دو برند ظاهراً جدا باشند و یک مالک درباره قیمت و عرضه هر دو تصمیم بگیرد، مشتری از رقابت آنها بهره‌ای نمی‌برد.

هم‌زمان، باید تکلیف روابط خارجی روشن شود. خودروساز نمی‌تواند برنامه یک پلتفرم چندساله را بر این فرض بنا کند که هر بار با تغییر شرایط سیاسی، شریک، کانال پرداخت و مسیر حمل عوض شود. حتی اگر تصمیم کشور این باشد که به سمت توافق با آمریکا نرود، باید در سطح کلان نظام روشن کند چه رابطه بلندمدتی با چین می‌خواهد. چین باید از تأمین‌کننده موقت محصول و قطعه به شریک راهبردی در سرمایه‌گذاری، مهندسی و توسعه محصول تبدیل شود. این تغییر وقتی معنا دارد که توافق‌های کلان به امکان اجرای قراردادهای صنعتی، پرداخت، آموزش، تأمین قطعات و دسترسی به بازار تبدیل شود.

در قرارداد صنعتی با شریک چینی باید معلوم باشد تیم ایرانی چه بخشی از کار مهندسی را انجام می‌دهد، به چه مستندات و ابزارهایی دسترسی دارد، مسئولیت آزمون و پشتیبانی محصول با کیست و حقوق تولید و صادرات به کدام بازارها پیش‌بینی شده است. اگر شریک خارجی به تعهد خود عمل نکند، تکلیف خدمات به مشتری و تأمین قطعه باید از پیش روشن باشد. رقابت میان شرکای بالقوه و امکان همکاری با کشورهای دیگر نیز قدرت چانه‌زنی ایران را بالا می‌برد. رابطه راهبردی را باید از توان طرف ایرانی در اجرای مستقل کار مهندسی و از محصولی سنجید که بعد از چند سال با همکاری طرفین به بازار می‌آید.

جلوگیری از ورشکستگی خودروسازان و قطعه‌سازان ضعیف، منابع و ظرفیت صنعت را در فعالیت‌های کم‌بازده نگه می‌دارد و شکل‌گیری ساختار رقابت‌پذیر را به تأخیر می‌اندازد

*از کجا شروع کنیم و مردم چه زمانی باید نتیجه را ببینند؟

در ۶ ماه نخست، دولت باید تصویری روشن و قابل بررسی از صنعت منتشر کند. ارزبری مستقیم و غیرمستقیم هر گروه به تفکیک خودرو، تعهدات تحویل، خرابی‌های دوره گارانتی و ساختار مالکیت و کنترل باید مشخص شود. هم‌زمان، واگذاری کامل سهام دولتی ایران‌خودرو و سایپا و تعیین تکلیف سهام تودلی باید نهایی شود تا خصوصی‌سازی کامل تحقق یابد. قیمت‌گذاری دستوری نیز باید حذف شود یا روش تعیین قیمت، کاملاً بر مقایسه با قیمت‌های بین‌المللی و احتساب هزینه‌های تبادل استوار شود. حذف همه رانت‌های خاص صنعت خودرو باید همراه این اصلاحات باشد.

وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) باید پاسخگوی پیشرفت برنامه صنعتی باشد. شورای رقابت و نهادهای حمایت از مصرف‌کننده نیز باید در حدود وظایف خود، گزارش وضعیت بازار و رسیدگی به تخلفات را منتشر کنند. این شفافیت به خریدار، قطعه‌ساز و سرمایه‌گذار امکان می‌دهد بر اساس قواعد مشخص تصمیم بگیرند. تغییر قواعد در هر فصل، اعتماد لازم برای سرمایه‌گذاری چندساله را از بین می‌برد.

در ادامه، دولت باید توان و ظرفیت حکمرانی خود را تقویت و فرایندهای مبهم را شفاف و رقابتی کند. استانداردهای مواد اولیه تولید داخل و مواد مصرفی، از جمله بنزین و روغن، باید متناسب با الزامات تحمیل‌شده به خودروساز ارتقا یابد و اجرا شود. ایجاد سامانه جامع صنعت خودرو و انتشار برخط رتبه‌بندی کیفیت، ایمنی و امنیت خودروهای داخلی و وارداتی و کیفیت شبکه‌های خدمات پس از فروش، از ابزارهای مهم توسعه فضای رقابتی است. ضوابط روشن و رقابتی واردات خودرو و قطعات نیز باید تعریف و اجرا شود.

شبکه رسمی خدمات پس از فروش باید به‌طور جدی توسعه یابد و همه واردکنندگان و خودروسازان دارای خدمات ضعیف، برای اجرای تعهداتشان تحت فشار نظارتی و اجرایی قرار گیرند. جریمه بدعهدی باید چنان بازدارنده باشد که بنگاه به اصلاح عملکرد تن دهد یا از مسیر ورشکستگی از فعالیت تولیدی و وارداتی خارج شود. این قواعد باید دستکم ۵ سال ثبات داشته باشد تا امکان برنامه‌ریزی و ارزیابی عملکرد فراهم شود.

دولت همچنین باید ادغام و ورشکستگی بنگاه‌ها را در فرایند شکل‌گیری خودروسازان بزرگ بپذیرد و با این بازسازی همراه شود. جلوگیری از ورشکستگی خودروسازان و قطعه‌سازان ضعیف، منابع و ظرفیت صنعت را در فعالیت‌های کم‌بازده نگه می‌دارد و شکل‌گیری ساختار رقابت‌پذیر را به تأخیر می‌اندازد./تجارت نیوز

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ