نبرد آمریکا و چین برای تسلط بر بازار جهانی تراشه
به گزارش اقتصاد معاصر؛ رقابت فناوری میان آمریکا و چین با تشدید محدودیتهای صادراتی واشنگتن علیه تراشههای پیشرفته و تلاش پکن برای خودکفایی در صنعت نیمهرسانا وارد مرحله تازهای شده است؛ رقابتی که علاوه بر تجارت تراشه، زنجیره تأمین جهانی هوش مصنوعی، مراکز داده و دسترسی شرکتها به قدرت پردازشی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
بر اساس گزارش فایننشالتایمز، پایان آتشبس تجاری موقت میان دو کشور در ژانویه ۲۰۲۷ میتواند زنجیره تأمین هوش مصنوعی را به یکی از مهمترین میدانهای رقابت دو اقتصاد بزرگ جهان تبدیل کند. در این مدت، آمریکا به دنبال حفظ برتری خود در تولید تراشههای پیشرفته و چین در تلاش برای توسعه ظرفیت داخلی تولید نیمهرسانا بوده است.
محدودیت جدید آمریکا برای دسترسی چین به تراشهها
در تازهترین اقدام، دولت آمریکا محدودیتهای جدیدی را برای جلوگیری از دسترسی غیرمستقیم شرکتهای چینی به قدرت پردازشی تراشههای پیشرفته اعمال کرده است.
بر اساس مقررات وزارت بازرگانی آمریکا که ۱۹ نوامبر منتشر شد، مراکز داده خارج از این کشور که قدرت پردازشی قابل توجهی را در اختیار شرکتهای مستقر در کشورهای مشمول محدودیتهای امنیتی قرار میدهند، با الزامات جدید صدور مجوز و بررسی مشتریان مواجه خواهند شد.
این مقررات صادرات تراشههای پیشرفته به کشورهایی از جمله اندونزی، مالزی، سنگاپور، تایلند و برزیل را نیز مشمول الزامات صدور مجوز میکند. هدف واشنگتن، جلوگیری از انتقال غیرمستقیم تراشهها به چین از طریق کشورهای ثالث و اجاره ظرفیت پردازشی مراکز داده است.
چین به دنبال جایگزینی تراشههای آمریکایی
در سوی دیگر، شرکتهای بزرگ فناوری چین برای کاهش وابستگی به محصولات آمریکایی، بهویژه تراشههای انویدیا، توسعه تجهیزات داخلی را سرعت بخشیدهاند.
بر اساس گزارش رویترز، علیبابا و تنسنت به استفاده از تراشههای تولید داخل روی آوردهاند. علیبابا نیز قصد دارد ظرفیت تولید تراشههای اختصاصی خود با نام T-Head را تا سال ۲۰۲۷ بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
با این حال، محدودیت ظرفیت کارخانهها، تأخیر در تأمین تجهیزات پیشرفته و کمبود حافظههای با پهنای باند بالا همچنان از موانع اصلی توسعه صنعت نیمهرسانای چین محسوب میشوند.
رویترز به نقل از مدیرعامل علیبابا گزارش داده است که محدودیتهای جدید آمریکا ممکن است رشد درآمد بخش رایانش ابری این شرکت را در سال آینده به ۳۰ تا ۴۵ درصد کاهش دهد؛ در حالی که این بخش در فصل جاری رشد ۵۳ درصدی داشته است.
تراشه و مواد معدنی؛ ابزار فشار دو طرف
رقابت دو کشور تنها به صادرات تراشه محدود نیست. آمریکا در طراحی تراشه، تجهیزات پیشرفته تولید نیمهرسانا و فناوریهای کلیدی موقعیت مهمی دارد؛ در مقابل، چین در تأمین و فرآوری بسیاری از مواد معدنی کمیاب مورد نیاز صنایع الکترونیک و فناوری نقش قابل توجهی ایفا میکند.
از این رو، تشدید محدودیتهای صادراتی آمریکا میتواند با واکنش متقابل چین در حوزه مواد معدنی و مواد اولیه همراه شود. رویترز در تحلیلی در ۱۸ نوامبر هشدار داده است که محدودیتهای جدید تراشه میتواند آتشبس تجاری دو کشور را تهدید کرده و زمینهساز دور تازهای از اقدامات متقابل شود.
زنجیره تأمین جهانی زیر فشار رقابت
وابستگی صنعت نیمهرسانا به شبکهای از تولیدکنندگان در آمریکا، تایوان، کره جنوبی، ژاپن و اروپا باعث شده است که پیامدهای این رقابت به شرکتهای دو کشور محدود نماند.
هرگونه محدودیت در صادرات تراشه، تجهیزات تولید یا مواد اولیه میتواند هزینه تولید را افزایش دهد و برنامه سرمایهگذاری شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و مراکز داده را با اختلال مواجه کند.
به این ترتیب، رقابت آمریکا و چین بر سر صنعت نیمهرسانا از یک اختلاف تجاری فراتر رفته و به مسئلهای راهبردی در اقتصاد جهانی تبدیل شده است. تلاش واشنگتن برای حفظ برتری فناوری و برنامه پکن برای کاهش وابستگی به تأمینکنندگان خارجی، آینده زنجیره تأمین هوش مصنوعی را با ابهام مواجه کرده است؛ بهویژه آنکه پایان آتشبس تجاری در ژانویه ۲۰۲۷ میتواند تنشها را وارد مرحله تازهای کند./مهر