از پیچ خراب تنظیم بازار تا نقد دخالت دولت در خودروسازی

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های اقتصادی امروز خود به موضوعات مختلفی اعم از کاهش میزان نرخ تولید ناخالص داخلی، مشکلات صنعت خودروسازی، عدم تنظیم بازار صحیح، اهمیت حلب برای ایران، مذاکره برای توافق جدید و بلند پروازی‌های اقتصادی ترکیه پرداخته است.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش امروز خود تحت عنوان «دشارژ رشد تابستانی» کاهش نرخ تولید ناخالص داخلی در فصل دوم ۱۴۰۳را بررسی کرد. در گزارش آمده است: «نرخ رشد اقتصادی ایران در تابستان ۱۴۰۳، ۳.۴ درصد اعلام شده که نسبت به بهار کاهش ۱.۳ واحد درصدی داشته است. این کاهش به دلیل پایان اثرات مثبت افزایش تولید نفت در سال‌های گذشته و کمبود سرمایه‌گذاری جدید در زیرساخت‌های نفتی است. همچنین، قطعی برق مکرر و محدودیت در تولید صنایع سنگین مانند فولاد و سیمان به کاهش رشد اقتصادی منجر شده است.»

روزنامه خراسان هم در گزارش صفحه ۱۰ خود با عنوان «رشد کم جان در نیمه ۱۴۰۳» به بررسی تازه‌ترین داده‌های مرکز آمار در مورد نرخ رشد اقتصاد ایران در ۶ ماهه امسال اشاره کرد. این گزارش بیان کرد: «برآورد‌های مرکز آمار نشان می‌دهد که نرخ رشد اقتصادی کشور در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۳ با نفت ۴ درصد و بدون نفت ۲.۶ درصد بوده که نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. به‌ویژه، رشد بخش غیرنفتی اقتصاد که بیش از سه برابر افزایش یافته، با وجود این که نسبت به تابستان سال گذشته بهبود یافته همچنان رشد کم‌جان دارد. در بیشتر گروه‌ها و زیرگروه‌های اقتصادی، نرخ رشد تابستان امسال نسبت به سال گذشته کاهش داشته است.»

روزنامه اعتماد با عنوان «دولت؛ خودروساز یا خودروسوز؟» در بخش اقتصادی خود، در مورد مشکلات صنعت خودروسازی گزارش می‌دهد. این روزنامه بیان دارد: «ایران‌خودرو در چهار ماه اول استقرار دولت مسعود پزشکیان بیش از ۱۱ هزار میلیارد تومان زیان تولید کرده است، که ناشی از مشکلات ساختاری در صنعت خودروسازی دولتی است. با وجود تاکید‌های مقام معظم رهبری بر لزوم واگذاری واقعی مدیریت شرکت‌های خودروسازی به بخش خصوصی طبق اصل ۴۴ قانون اساسی، دولت همچنان کنترل این شرکت‌ها را در دست دارد.»

روزنامه جام‌جم در گزارش اقتصادی صفحه ۳ خود با عنوان «پیچ خراب تنظیم بازار» به عدم مدیریت بازار اشاره کرد. این گزارش عنوان کرد: «در هشت‌ماهه سال جاری، ۱۵.۹ میلیون تن کالا‌های اساسی به ارزش ۱۲ میلیارد دلار وارد شده که از نظر وزن ۳۶ درصد افزایش و از نظر ارزشی ۶ درصد کاهش داشته است. با وجود تخصیص ارز دولتی قیمت کالا‌های اساسی به‌ویژه نان و لبنیات افزایش یافته است. این افزایش‌ها ناشی از عدم نظارت موثر و آزادسازی قیمت‌ها بدون در نظر گرفتن قدرت خرید طبقات پایین است. همچنین کاهش واردات برنج به دلیل عدم نظارت دولت منجر به افزایش قیمت برنج در بازار شده است.»

«تقابل کریدور‌ها در حلب» عنوان گزارش اقتصادی روزنامه وطن امروز بود، که به اهمیت حلب به عنوان قلب اقتصادی سوریه در اتصال کریدور شرق - غرب به دریای مدیترانه می‌پردازد. این روزنامه اشاره کرد: «پس از برقراری آتش‌بس در لبنان اعضای گروه تروریستی تحریرالشام از ادلب به سمت حلب حرکت کرده و به مسدود شدن مسیر‌های ترانزیتی مهم سوریه از جمله بزرگراه‌های M۵ و M۴، منجر شدند. این تحولات تهدیدی برای کریدور ترانزیتی ایران، سوریه و عراق است که در طرح «ابتکار کمربند و جاده» چین اهمیت استراتژیک دارد. چین از طریق این طرح به دنبال ایجاد شبکه‌ای گسترده از زیرساخت‌های حمل‌ونقل و انرژی برای اتصال آسیا، اروپا و آفریقا است اما آمریکا تلاش دارد با ایجاد ناامنی در این مسیرها مانع از تحقق این پروژه و نفوذ ایران در منطقه شود. در این راستا، آمریکا همچنین پروژه‌های رقیب مانند کریدور هند به اروپا را تقویت می‌کند.»

عنوان گزارش اقتصادی امروز روزنامه سازندگی با عنوان «مذاکره برای توافق جدید»‌ به بررسی گفته‌های معاون راهبردی رئیس جمهور درباره مذاره برای توافق جدید پرداخته است. این روزنامه بررسی کرد: «محمدجواد ظریف در مقاله‌ای در نشریه فارن افرز اعلام کرد که رئیس‌جمهور ایران آماده است برای مدیریت تنش‌ها با آمریکا به ویژه در زمینه توافق هسته‌ای، از جایگاه برابر وارد مذاکرات شود. این پیشنهاد که از سوی یک مقام بلندپایه ایرانی به آمریکا داده شده است، پس از اظهارات علی لاریجانی در مورد «توافق جدید»، مطرح شد. این تحولات نشان‌دهنده تغییر نگاه تکنوکرات‌های ایران به ضرورت گفت‌وگوی مستقیم با آمریکا برای رفع تحریم‌ها است، در حالی که جریان‌های رادیکال داخلی مخالف این رویکرد هستند. لاریجانی نیز اشاره کرد که در صورت عدم فشار داخلی، دولت قبلی می‌توانست مساله برجام را حل کند.»

روزنامه شرق در گزارش اقتصادی خود با عنوان «سودای بزرگ ترکیه» تاب آوری اقتصاد همسایه شمال غربی در مقابل بلندپروازی‌های منطقه‌ای این کشور را بررسی می‌کند. این گزارش بیان دارد: «در شرایطی که تنش‌ها در خاورمیانه شدت گرفته و تحلیلگران از تغییر موازنه قدرت در منطقه می‌گویند، نیرو‌های مخالف دولت سوریه با حمایت ترکیه مناطقی از شمال این کشور را تصرف کرده‌اند. ترکیه با موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود و تمایل به احیای عظمت امپراتوری عثمانی، نقش کلیدی در آینده سوریه ایفا می‌کند. اقتصاد ترکیه با وجود تورم بالا جزء اقتصاد‌های بالاتر از متوسط جهان است اما وابستگی شدید به سرمایه‌گذاری خارجی آن را در برابر بحران‌های بزرگ آسیب‌پذیر  می‌کند. در این میان، تلاش‌های ترکیه برای مشارکت در کریدور‌های ترانزیتی ممکن است موقعیت استراتژیک ایران را تضعیف کند.»