سبقت خودروهای برقی در صنعت خودروسازی

اقتصاد معاصر؛ امروزه توسعه خودروهای برقی در کشورهای مختلف از جمله آلمان، چین و ترکیه و سایر کشورها، دستاوردهایی از جمله اهمیت به مسائل زیست محیطی، کاهش سوخت های فسیلی و بنزینی، کاهش آلودگی هوا، تنوع در تولید خودروها، ارتقای فناوری و سایر موارد داشته است که این موضوع در سایر کشورها نیز دنبال می‌شود.

برقی سازی خودروها نه تنها یک ضرورت محیط زیستی است بلکه فرصت‌های اقتصادی از جمله ایجاد اشتغال داخلی، ارزش افزوده، فرصت همپایی فناورانه، افزایش رقابت با کیفی سازی خودروها و رشد اقتصادی را برای کشورها فراهم می‌کند.

 نگاهی به تجربه کشور‌های مختلف دنیا در صنعت خودروی برقی با ارزش افزوده و نرخ رشد بالا این ضرورت را ایجاد می‌کند تا کشور مان در یک استراتژی راهبردی به این صنعت ورود کرده و با تامین زیرساخت‌ها و ارائه سیاست‌های حمایتی و تشویقی از  تولید و عرضه این نوع خودرو‌ها استقبال کند.

برنامه های راهبردی طراحی، ساخت و واردات خودروهای برقی از سال 1400 در دستور کار وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار گرفت بر این اساس، تدوین استانداردهای خودروهای برقی، پیاده‌سازی استانداردها، راه‌اندازی آزمایشگاه‌های تخصصی و تامین ریرساخت‌ها صورت گرفت که اکنون شاهد شروع مونتاژ، تولید و واردات خودروهای برقی با تامین زیرساخت های ایستگاه های شارژ در کشور هستیم.

6 شرکت خودروسازی از میان خودروسازان کشورمان اعلام آمادگی برای ساخت و مونتاژ خودروهای برقی با همکاری متخصصان چینی کردند که در همین راستا، نخستین خودروی تمام برقی تولید داخل با پلاک ملی از سوی یکی از شرکت های خودروسازی در آذرماه سال گذشته با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت و شهردار تهران رونمایی شد تا مهر تاییدی بر حمایت از خودروهای برقی باشد.

حرکت پرسرعت دنیا به سمت خودروهای برقی

مجید جلیلی کارشناس صنعت خودرو و مدیر گروه پژوهش‌های فناوری و نوآوری موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی درباره ظرفیت خودروهای برقی به اقتصاد معاصر گفت: نگاهی به روند صنعت خودروسازی دنیا نشان می‌دهد که سرمایه گذاری بر توسعه خودروی برقی در دنیا روند شتابانی خصوصا در یک دهه گذشته به خود گرفته و تقریبا تمامی برندهای مطرح جهانی، نمونه‌های تمام برقی از خودروهای خود را به بازار عرضه کرده‌اند. از طرف دیگر ضرورت توسعه خودروهای برقی را از سه منظر می‌توان مورد توجه قرار داد.

وی افزود: با توجه به رشد فزاینده سرمایه گذاری، تولید و خرید خودروهای برقی، آینده صنعت خودروسازی به سمت این فناوری در چرخش کامل است و پیش‌بینی می‎شود حداکتر طی دو دهه آتی خودروهای احتراقی به طور کامل از چرخه تولید صنایع خودروسازی خارج شوند.

جلیلی ادامه داد: بدیهی است اگر سرمایه گذاری‌های لازم و انتقال فناوری در این صنعت روی ندهد، صنعت خودروسازی کشور عملا تعطیل خواهد شد. منظر دوم مربوط به مصرف سوخت است. هرچند ایران از جمله تولیدکنندگان سوخت‌های فسیلی به شمار می‌رود اما تراز تولید و مصرف سوخت در کشور از جمله بنزین متعادل نیست. به عبارت دیگر بیشتر از آنچه تولید می‌کنیم در حال مصرف هستیم.

مدیر گروه پژوهش‌های فناوری و نوآوری موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، گفت: خودروهای برقی بواسطه تغییر منبع انرژی از بنزین به الکتریسیته، فرصت بی­نظیری برای کاهش مصرف بنزین در کشور ایجاد می‌نمایند. این فرصت ضمن کاهش واردات این حامل، می‌تواند فرصت صادرات آن را نیز مهیا سازد. منظر سوم ملاحظات زیست محیطی است. حجم آلودگی کلان شهر‌های کشور خصوصا در فصول سرد سال به یک دغدغه همیشگی تبدیل شده و با وجود برنامه ریزی هایی که طی دهه های گذشته روی داده، این شرایط هر سال بدتر می شود.

جلیلی گفت: برآوردها از خسارت آلودگی هوا نشان از مرگ 25 هزار نفر در سال با هزینه ای معادل 10 میلیارد دلار در سال است. بدیهی است بخشی از این آلودگی نتیجه مصرف سوخت های فسیلی در بخش حمل و نقل است و بدون شک خودروهای برقی می توانند در کاهش آن مثمرثمر باشند.

وی افزود: اولویت گذاری رشته فعالیت های صنعتی باید بر پایه برخی شاخص های عملکردی نظیر تولید ارزش افزوده، امکان پذیری صادرات، اشتغال زایی و... باشد. با توجه به کارکردهای صنعت خودروسازی در ایجاد ارزش افزوده و اشتغال در کشور، اهمیت این صنعت در استراتژی صنعتی کشور غیرقابل انکار است. از طرف دیگر برقی سازی خودروها به عنوان یک فراروند حاکم بر فضای کسب و کار این صنعت، نیازمند پیش بینی تمهیدات و مشوق هایی از طرف سیاست گذار است تا مسیر توسعه آن در کشور ا تسهل نماید. از این رو این صنعت خصوصا بخش برقی سازی آن لازم است مورد توجه تصمیم سازان در نقشه راهبردی توسعه صنعتی کشور قرار گیرد.

تا رسیدن به خودروهای برقی چقدر فاصله داریم؟

این کارشناس صنعت خودرو ادامه داد: اگر نگاهی به تجربه کشورهای مختلف در توسعه حمل و نقل برقی داشته باشیم، متوجه می شویم که جملگی این کشورها بر روی دو موضوع تمرکز ویژه داشته اند. موضوع اول تحریک خرید خودروهای برقی از طریق اعطای مشوق ها و موضوع دوم توسعه زیرساخت است. همین تجربه نیز در کشور ما در حال پیاده سازی است.

وی ادامه داد: از آغاز حرکت کشور به سمت توسعه خودروهای برقی، وزارت صنعت، معدن و تجارت کمیته تخصصی برای راهبری این مهم ایجاد کرده است. این کمیته تاکنون جلسات متعددی با ذینفعان مختلف در وزارت خانه و سازمان های مختلف برگزار کرده و بخشی از چالش‌های توسعه این خودروها را نیز حل کرده است. همچنین موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی نیز وظیفه راهبری پژوهشی این موضوع را بر عهده گرفته و با تهیه گزارش‌های تخصصی و همچنین برگزاری نشست های علمی با حضور صاحبنظران، سعی در تسهیل این مسیر داشته است. البته باید توجه داشته باشیم که مسیر برقی سازی حمل و نقل مسیر کوتاه مدت نیست و همه کشورها برنامه‌های بلندمدت برای موفقیت در این مسیر داشته‌اند.

این کارشناس صنعت خودرو تصریح کرد: در این مسیر از یک طرف دولت سعی کرده هزینه مالکیت یک خودروی برقی را بواسطه کاهش تعرفه واردات به نسبت یک خودروی احتراقی کاهش دهد، از طرف دیگر نیز تسهیلگری‌هایی از طریق رای زنی با سازمان‌های مسؤول در جهت توسعه زیرساخت‌های شارژ انجام شده است. البته با تمام این تلاش‌ها، هنوز روند توسعه خودروهای برقی در کشور با کشورهای پیش رو در این حوزه فاصله دارد. اما باید توجه داشته باشیم که هر روزی که برای حرکت در این مسیر تعلل کنیم، خسارت‌های جبران ناپذیری در آینده برای کشور رقم خواهد خورد.

وی افزود: وقتی یک محصول جدید نظیر خودروی برقی به بازار می‌آید، عوامل متعددی در موفقیت و شکست آن دخیل هستند که فرآیند تولید آن را با پیچیدگی‌هایی همراه می‌سازد. در خصوص سواری برقی، بدیهی است تا زمانی که ظرفیت ها و امکانات لازم برای تولید انبوه این خودرو و بکارگیری آن مهیا نشود و حجم تقاضای کافی برای سرمایه گذاری ایجاد نشود، تولید اقتصادی آن عملیاتی نمی شود. ایجاد تقاضا نیز نیازمند آشنایی مصرف کننده با خودروی برقی و امکانات و ویژگی های آن است.

جلیلی ادامه داد: بنابراین از نظر بنده اقدامات دولت در چند محور باید پیگیری شود. نخست بخش عرضه باید تقویت شود تا صنایع خودروسازی کشور قابلیت ها وامکانات خود را برای تولید خودروی برقی افزایش دهند. در وهله دوم لازم است سمت تقاضا مورد حمایت قرار گیرد و سیاست هایی برای تحریک بخش تقاضا و افزایش قدرت خرید مصرف کننده برای این خودروها اجرایی شود.

این کارشناس صنعت خودرو در پایان اظهار داشت: در کنار تقویت سمت عرضه و تقاضا، لازم است توجه به زیرساخت‌های مورد نیاز خودروهای برقی در دستور کار قرار گیرد. امکانات شارژ، تامین برق و همچنین خدمات تعمیر و نگهداری از جمله نیازمندی‌های توسعه بکارگیری خودروی برقی در کشور است. بنابراین یک برنامه جامع سیاستی در 4 محور تقویت تولید، تحریک خرید، تامین انرژی و مدیریت حمل و نقل و بهره برداری لازم است تدوین شود.