از خطای بزرگ گازی تا قدرت‌نمایی بورس در آخر پاییز

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌ اقتصادی امروز خود به موضوعات مختلفی اعم از تولید فقر، خطاهای گازی، متهم ردیف اول ناترازی، اما و اگرهای عملیات ارزی دولت، قدرت‌نمایی بورس و چاله‌های کسری بودجه پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی با عنوان «تولید فقر با حمایت‌گرایی» نوشت: «در دو دهه گذشته، کشورهای در حال توسعه با کاهش محدودیت‌های تجاری و پیوستن به زنجیره ارزش جهانی به رشد اقتصادی و کاهش فقر دست یافته‌اند. دبیرکل سازمان تجارت جهانی، اوکونجو ایویالا، اعلام کرده که یک‌چهارم کالری‌های مصرفی جهان از طریق تجارت تامین می‌شود اما سیاست‌های تعرفه‌ای و حمایت‌گرایانه تهدیدی برای همکاری بین‌المللی و تجارت آزاد هستند. از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، این سیاست‌ها به‌ طور قابل ‌توجهی افزایش یافته و فرصت‌های کشورهای در حال توسعه برای بهره‌برداری از تجارت آزاد را محدود کرده است.»

«خطای بزرگ گازی» عنوان روزنامه شرق بود که مدعی شده که گازکشی ۹۵ درصد شهرها و روستاهای ایران، اکنون به چالش‌ بزرگ انرژی تبدیل گشته است. این گزارش بیان دارد: «ایران با داشتن دومین ذخایر بزرگ گاز و چهارمین تولیدکننده بزرگ گاز در جهان، در حال حاضر با کمبود گاز مواجه است و قادر نیست حدود یک‌سوم تقاضای داخلی را پاسخ دهد. این وضعیت به قطع گاز در صنایع منجر شد. کارشناسان معتقدند هزینه‌های گزاف برای انتقال گاز به منازل اشتباه بوده و این تصمیم کشور را با چالش‌های جدی در زمینه انرژی روبه‌رو کرده است.»

عنوان گزارش صفحه ۱۶ فرهیختگان با عنوان «متهم ردیف اول ناترازی» بود. این گزارش نوشته است: «ایران با داشتن بزرگ‌ترین منابع هیدروکربوری دنیا، هم‌اکنون با ناترازی انرژی مواجه است که سوالات جدی را به همراه دارد. این ناترازی به دلیل تحریم‌ها و عدم توانایی در بهره‌برداری از ظرفیت‌های انرژی‌، به قطع گاز و مشکلات تامین برق منجر شده است. در حال حاضر، ناترازی گاز و برق به ترتیب ۳۳ و ۳۵ درصد از ظرفیت تولید کشور را شامل می‌شود و طبق برآوردها، سالانه نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار به کشور خسارت می‌زند.»

روزنامه‌ جام‌جم در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «اما و اگرهای عملیات ارزی دولت» نوشت: «بانک مرکزی ایران که پیشتر سیاست تثبیت نرخ ارز را به کار گرفته بود، اکنون به نظر می‌رسد به سیاست آزادسازی نرخ ارز رو آورده است. نرخ دلار در بازار غیررسمی به بیش از ۷۵ هزار تومان رسیده و بسیاری از کالاها بر اساس این نرخ قیمت‌گذاری می‌شوند. کارشناسان اقتصادی و مخالفان این تغییرات انتقادات زیادی به سیاست‌های ارزی دولت دارند و بر لزوم اجرای برنامه‌های تولیدمحور و عدالت‌محور تاکید می‌کنند. سیاست جدید بانک مرکزی با افزایش نرخ ارز نیمایی به ۶۰ هزار تومان، راهکارهایی برای شفاف‌سازی و ساماندهی اقتصاد نیز معرفی می‌کند. این در حالی بوده که برخی کارشناسان شرایط فعلی را مشابه سال ۹۷ می‌دانند که در آن زمان نیز ارز تک‌نرخی در شرایط تحریمی به سرعت به نظام چندنرخی برگشت و مشکلات اقتصادی را به دنبال داشت.»

عنوان گزارش اقتصادی روزنامه اعتماد هم «قدرت‌نمایی بورس در روزهای آخر پاییز» بود. این گزارش به رکوردزنی شاخص کل بازار سرمایه اشاره کرده و نوشته است: «بازار سرمایه در آخرین روزهای پاییز ۱۴۰۳ روزهای خوبی را تجربه کرده و در چند هفته اخیر با وجود دامنه نوسان ۳ درصدی، ۳۵ درصد رشد داشته است. شاخص کل بورس با شکست سقف تاریخی به بالای ۲,۶۰۱,۴۲۲ واحد رسید. در این روزها، ۲۴۰ میلیارد تومان نقدینگی به بازار تزریق شد و رشد ۲ درصدی شاخص کل بورس را به همراه داشت. حذف ارز نیما و راه‌اندازی بازار یکپارچه ارزی، به عنوان فاکتورهایی برای بهبود سود شرکت‌های صادرات‌محور بورس تلقی می‌شوند. کارشناسان بر این باورند که با افزایش شفافیت در بازار و نزدیک شدن نرخ‌ها به قیمت‌های بازار آزاد، ممکن است روند بهبود ادامه یابد، هرچند نوسانات سیاسی و اقتصادی، از جمله تحریم‌ها، همچنان نقش به سزایی در این وضعیت خواهند داشت.»

روزنامه وطن امروز هم در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «چاله‌های کسری بودجه» از ضعف در اجرای مولدسازی دارایی‌های دولت گزارش داده و نوشته است: «دولت ایران با چالش کسری بودجه برای سال آینده مواجه بوده و برای جبران این کسری، در لایحه بودجه برداشت ۵۰۰ هزار میلیارد تومانی از صندوق توسعه ملی پیشنهاد شده است اما این اقدام به تنهایی مشکلات مالی را حل نخواهد کرد و دولت به استقراض از نظام بانکی و انتشار اوراق نیز نیاز دارد. در این راستا، طرح مولدسازی دارایی‌ها برای استفاده بهینه از اموال مازاد دولت مطرح شده اما تاکنون فقط ۱۰ درصد از این طرح اجرا شده و با چالش‌هایی روبه‌رو است.»