پاسخ تلافی‌جویانه کانادا و مکزیک به تعرفه‌های آمریکا

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر به نقل از فایننشال تایمز؛ دونالد ترامپ روز شنبه با اعمال تعرفه‌های سنگین بر کانادا، مکزیک و چین، دوره جدیدی از جنگ‌های تجاری میان ایالات متحده و سه شریک بزرگ تجاری آن را آغاز کرد. 

ترامپ با صدور یک فرمان اجرایی، تعرفه‌ای ۲۵ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی از کانادا و مکزیک اعمال کرد، به‌ استثنای نفت و محصولات انرژی کانادایی که با تعرفه‌ ۱۰ درصدی مواجه خواهند شد. کانادا بزرگ‌ترین تامین‌کننده خارجی نفت ایالات متحده محسوب می‌شود و حدود ۶۰ درصد از واردات نفت خام این کشور را تامین می‌کند.علاوه بر این، واردات از چین نیز مشمول تعرفه‌ای ۱۰ درصدی خواهد شد که به تعرفه‌های پیشین ایالات متحده اضافه می‌شود. 

ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social اعلام کرد که این تعرفه‌ها را با استفاده از اختیارات اضطراری اعمال کرده است، زیرا تهدید مهاجران غیرقانونی و مواد مخدر مرگبار، از جمله فنتانیل، جان شهروندان آنها را می‌گیرد. 

اقدامات تلافی‌جویانه

کاخ سفید اعلام کرد که این تعرفه‌ها از روز سه‌شنبه اجرایی خواهند شد. یک مقام دولتی اظهار داشت که هر یک از این فرمان‌ها شامل «بندی برای اقدامات تلافی‌جویانه» است که در صورت واکنش متقابل هر کشور، احتمال افزایش بیشتر تعرفه‌ها از سوی ایالات متحده را به همراه خواهد داشت.

در واکنش به این اقدام، جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا اعلام کرد که این کشور بر کالاهایی به ارزش ۱۵۵ میلیارد دلار کانادا (۱۰۷ میلیارد دلار آمریکا)، از جمله الکل، پوشاک، لوازم خانگی و چوب آمریکا، تعرفه ۲۵ درصدی اعمال خواهد کرد.

ترودو هشدار داد که این تعرفه‌ها مشاغل آمریکایی را در معرض خطر قرار می‌دهد و ممکن است موجب تعطیلی کارخانه‌های مونتاژ خودرو و سایر مراکز تولیدی شود.

وی همچنین افزود که این اقدام هزینه‌های زندگی، از جمله قیمت مواد غذایی و سوخت را برای مصرف‌کنندگان آمریکایی افزایش خواهد داد. 

همچنین کلودیا شینبام، رئیس‌ جمهور مکزیک نیز اعلام کرد که این کشور به‌ زودی اقدامات متقابل، از جمله اعمال تعرفه‌های جدید را اجرا خواهد کرد.

وی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مشکلات را با اعمال تعرفه حل نمی‌کنید، بلکه با گفت‌وگو و دیپلماسی باید حل کرد.» 

در پکن، وزارت امور خارجه چین روز یکشنبه اعلام کرد که این کشور شدیدا اقدام ترامپ را محکوم و رد کرده و برای دفاع از حقوق و منافع خود «اقدامات متقابل لازم» را انجام خواهد داد.

این وزارتخانه تاکید کرد که تعرفه‌های جدید تحت «بهانه مقابله با فنتانیل» اعمال شده‌اند، در حالی‌ که چین، یکی از سخت‌گیرترین کشورها در زمینه مبارزه با مواد مخدر، هم در سیاست‌گذاری و هم در اجرا محسوب می‌شود.

ژیوی ژانگ، اقتصاددان ارشد در Pinpoint Asset Management، در یادداشتی نوشت که تعرفه ۱۰ درصدی، شوک بزرگی به اقتصاد چین وارد نمی‌کند و احتمال تغییر انتظارات بازار در مورد چشم‌انداز اقتصاد کلان چین در سال جاری اندک است. 

این اقدام ترامپ با انتقادات گسترده گروه‌های صنعتی و اقتصاددانان مواجه شد. اتاق بازرگانی ایالات متحده هشدار داد که این تعرفه‌ها موجب افزایش قیمت‌ها برای خانوارهای آمریکایی و ایجاد اختلال در زنجیره تامین خواهند شد.

بزرگ‌ترین لابی صنعت سوخت‌های فسیلی در آمریکا، موسسه نفت آمریکا (API) نیز هشدار داد که بازارهای انرژی آمریکای شمالی به شدت یکپارچه هستند و تجارت آزاد، ضرورتی حیاتی دارد. 

ترامپ از چه قانونی برای اعمال تعرفه‌ها استفاده کرد؟

ترامپ برای اعمال این تعرفه‌ها، از قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بین‌المللی (IEEPA) استفاده کرده است؛ قانونی که به رئیس‌ جمهور اجازه می‌دهد در شرایط اضطراری، از ابزارهای اقتصادی برای واکنش استفاده کند. این قانون تاکنون برای اعمال تعرفه‌ها مورد استفاده قرار نگرفته بود، هرچند ترامپ در سال ۲۰۱۹ تهدید کرده بود که از آن برای اعمال تعرفه علیه مکزیک استفاده خواهد کرد. این اقدام ناگهانی، امید کشورهایی را که انتظار رویکردی تدریجی‌تر و محتاطانه‌تر در سیاست‌های تجاری دولت ترامپ داشتند، از بین برد. 

این تصمیم همچنین نشان‌دهنده تمایل رئیس‌ جمهور آمریکا به استفاده از تعرفه‌ها برای اعمال فشار بر متحدان در موضوعاتی نظیر مهاجرت و قاچاق مواد مخدر است. ترامپ ادعا کرده که این تعرفه‌ها به دلیل «ضعف در امنیت مرزهای مکزیک و کانادا» و جلوگیری از ورود مواد افیونی کشنده به ایالات متحده، اعمال شده‌اند.

یک مقام کاخ سفید روز شنبه اعلام کرد که این تعرفه‌ها زمانی برداشته خواهند شد که آمریکایی‌ها دیگر از فنتانیل ساخت چین که از طریق مکزیک و کانادا توزیع می‌شود، نمیرند. 

این مقام افزود: «موضوع فقط فنتانیل نیست، بلکه مساله اصلی، امنیت مرزی است. 

ترامپ همچنین کسری تجاری آمریکا با کانادا، مکزیک و چین را به‌ عنوان توجیهی برای این تعرفه‌ها مطرح کرده است.

روز جمعه، وی اذعان داشت که این اقدام ممکن است باعث «اختلالاتی» شود اما افزود: «تعرفه‌ها ما را بسیار ثروتمند و بسیار قوی خواهند کرد.» 

وی همچنین اعلام کرد که قصد دارد بر واردات اتحادیه اروپا نیز تعرفه‌هایی اعمال کند اما در بیانیه روز شنبه اشاره‌ای به این موضوع نشد.

ترامپ از اعمال تعرفه ۶۰ درصدی بر واردات از چین که در کارزار انتخاباتی‌ خود تهدید کرده بود، خودداری کرد. تعرفه ۱۰ درصدی فعلی با هدف مجازات پکن به دلیل جریان مواد اولیه مورد استفاده در تولید فنتانیل اعمال شده است؛ ماده مخدری که در سه سال گذشته، عامل اصلی مرگ‌ومیر آمریکایی‌های ۱۸ تا ۴۵ ساله بوده است. چین چندین سال پیش صادرات مستقیم فنتانیل را ممنوع کرد اما گروه‌هایی در این کشور به ارسال مواد اولیه شیمیایی به کارتل‌های مکزیکی روی آورده‌اند تا این ماده مخدر را در خاک مکزیک تولید کنند. 

دیمیتری آناستاکیس، استاد تجارت در دانشگاه تورنتو اظهار داشت: «تعرفه‌های جدید آمریکا می‌تواند به‌ اندازه شوک ناشی از همه‌گیری کووید-۱۹، مخرب باشد.»

وی گفت: «این اقدام غیرضروری و کاملا غیرمنطقی است. دولت آمریکا در حال استفاده از پتک برای حل مشکلی است که در اقتصاد آمریکای شمالی اصلا وجود ندارد.» 

آناستاکیس هشدار داد که این تعرفه‌ها به‌ سرعت به تجارت خودروسازی آسیب خواهد زد، منجر به از دست رفتن مشاغل خواهد شد و احتمالا کانادا را وارد یک رکود اقتصادی می‌کند.