۰۱/آذر/۱۴۰۵ | ۱۹:۴۴
۱۵ شهرک تخصصی کشاورزی برای جذب سرمایه‌گذار ایجاد می‌شود آخرین خبر از زمان واریز سود سهام عدالت طرح نظارتی ویژه حراج جمعه سیاه ترافیک سنگین در آزادراه قزوین–کرج–تهران اختصاص ۸.۵ همت به تامین مسکن دهک‌های یک تا چهار سرشماری مجازی تا ۵ آذر تمدید شد ۱.۵ میلیون تن گندم به دولت تحویل نشد/ خرید تضمینی گندم به ۱۱ میلیون تن رسید هشدار نارنجی برای ۳ استان؛ بارش شدید باران و برف در راه است جزئیات ثبت‌نام، خرید و انتقال وجه با «کیف پول ایران» آغاز دوره جدید عرضه و تقاضا اعتباری گواهی اسقاط خودرو از امروز واردات بنزین امسال به صفر می رسد حقوق آبان نیرو‌های شرکتی در ۳ دستگاه مستقیم به حسابشان واریز شد صیدی: ابزارهای مالی نفت به‌زودی در بورس انرژی معامله می‌شوند ۴۰ همت سود به حساب سهامداران واریز شد برآورد ۸۵ هزار تومانی وزارت جهاد کشاورزی از نرخ جدید گندم برخورد قانونی با تخلفات قیمت‌گذاری و توزیع تخم‌مرغ سازمان غذا و دارو: اولویت خرید تجهیزات پزشکی با تولید داخلی است کریدور برق خزر تا بالکان؛ مسیر جدید انتقال انرژی پاک به اروپا قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز 1405/09/01 فعال‌سازی مجدد دسترسی استان‌ها به سامانه تأیید ضمانت‌نامه‌های بانکی تامین اعتبار کامل 2083 پروژه امسال در طرح نشان‌دار کردن مالیات بازار تایر پس از حذف قیمت‌گذاری دستوری چه می‌شود؟ کمبود سم، گندم ایران را از خودکفایی دور می‌کند؟ شیوه جدید پرداخت حق بیمه شخص ثالث خودرو علت صدای انفجار در کرج چه بود؟ مترو و اتوبوس رایگان ماند سرمربی شمس‌آذر اخراج شد شرایط پیش فروش سایپا آذر ۱۴۰۵ موسویان: امنیت خلیج فارس باید یک منفعت مشترک بین‌المللی در نظر گرفته شود باران و باد شدید در نقاط مختلف استان تهران قیمت طلا امروز یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵ / طلا، سکه و پارسیان امروز چقدر قیمت خوردند؟ سایت‌های سلامت وابسته به مناطق آزاد در مجاورت فرودگاه‌های بین‌المللی ایجاد شود بورد: نفت در بورس عرضه می‌شود تأخیر در تحویل خودرو چقدر با شرایط فعلی جنگی کشور مرتبط است؟ جلسه شورای هماهنگی مجلس درباره بودجه 1406 انهدام بیستمین پهپاد MQ-1 آمریکایی در شرق تنگه هرمز دو عامل مهم در تعیین «شهریه» پیش‌دبستانی‌ها هشدار نارنجی برای شمال غرب کشور / وقوع رگبار نسبتا شدید باران تورم نقطه‌ای تولیدکننده به 120.9 درصد رسید مصرف 60 درصد گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء گزارش حسابرسی شورای شهر تهران تایید شد چرا اتوبوس‌های برقی دیر به تهران رسیدند؟ بازنشستگان تأمین اجتماعی برای بیمه تکمیلی کجا ثبت‌نام کنند؟ ریزش طلا و بیت‌کوین برای تتر تهدیدکننده شد ثبت‌نام 270 هزار نیروی شرکتی برای دریافت مستقیم حقوق جهش 40 هزار واحدی شاخص بورس در 15 دقیقه ابتدایی معاملات خروج ۴.۵ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بورس ورود دو موج بارشی جدید به کشور طی امروز و چهارشنبه/ وزش باد شدید در انتظار تهران زنگ خطر گاز برای زمستان/کسری به ۴۳۰ میلیون مترمعکب رسید سرنوشت افزایش تعداد نمایندگان مجلس به کجا رسید؟ هشدار بارش برف و باران در 10 استان جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌ها مصرف بنزین را ۱۰ درصد کاهش داد اعمال محدودیت‌های برق از اول آذر رشد ۲.۳ درصدی بخش کشاورزی با وجود شرایط سخت تحمیلی / ثبت صادرات ۳ میلیارد دلاری ۲ هزار واحد نهضت ملی مسکن در سهند طی ۸ ماه حذف شد ورود موج جدید بارش‌ها به کشور از یکشنبه؛ تشدید آلودگی هوا در ۴ استان ورود موج جدید بارشی به کشور از اول آذر ترافیک سنگین در چند محور مواصلاتی منتهی به تهران راه‌آهن چابهار - زاهدان؛ طلوع افق پیشرفت در قلب مکران وابستگی ۷۰ درصد تولید برق به گاز هشدار شرکت ملی گاز درباره رشد مصرف خانگی؛ احتمال قطع گاز در برخی استان‌ها جزییات ثبت نام اطلس بدون قرعه کشی + شرایط مشارکت در تولید سایپا قیمت جدید کودهای پایه کشاورزی اعلام شد واریز یارانه نقدی دهک‌های ۴ تا ۹ اطلاعیه توانیر درباره اعمال محدودیت‌های برق ناشی از محدودیت در تامین سوخت نیروگاه‌ها کمتر از ۵ درصد حقوق دولتی به بخش معدن بازمی‌گردد تشدید نظارت بر کیفیت تجهیزات وارداتی نیروگاه‌های خورشیدی کاهش ۳۳ درصدی تولید خودرو در ۷ ماهه سال پرداخت وام ۱.۲ میلیارد تومانی به متقاضیان تاکسی برقی صدور بیمه شخص ثالث خودروهای نوشماره منوط به پرداخت کامل حق بیمه شد امروز؛ آخرین فرصت صاحبان مشاغل برای تعیین تکلیف مالیات عملکرد ۱۴۰۴ ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر انشعابی به ۱۵ هزار مگاوات می‌رسد مصوبه ساخت آزادراه ۲۸ همتی کنارگذر پاکدشت ابلاغ شد قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ + جدول حداقل دستمزد کارگران چگونه تعیین خواهد شد؟ قبض سنگین و قطع چند هفته‌ای در انتظار پرمصرف‌های برق وضعیت بورس امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ بازسازی اقتصادی باید بر حفظ اشتغال و احیای بنگاه‌ها متمرکز شود/ بهبود اقتصاد در گرو عبور از روزمرگی است چادرملو و شرکت‌های تابعه در کانون توجه مقامات و مدیران ارشد زنجیره فولاد در ایران متافو ذخایر سد‌های تهران به ۳۶۴ میلیون مترمکعب رسید پایان دریافت حق بیمه هنگام ثبت‌ نام خودروی صفر از اول آذر نرخ سود بین‌بانکی به ۳۳.۶۵ درصد رسید؛ عقب‌نشینی آرام از اوج؟ پزشکیان: برق و گاز صنایع باید آخرین بخش در اولویت قطع انرژی باشد وزیر اقتصاد: موانع حقوقی آزادسازی سهام عدالت رفع شد قیمت دلار امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ باید از ظرفیت‌های سرزمینی در شرایط تحریم و پساجنگ حداکثر استفاده را ببریم جمع‌آوری کارت‌ سوخت جایگاه‌ها مصرف بنزین را ۱۰ درصد کاهش داد پنج خواسته رییس سازمان بورس از رییس جمهور اصلاح سبد سرمایه‌گذاری مهم‌ترین تصمیم راهبردی شستا است همتی: بازار پول و سرمایه دو حوزه مستقل و رقیب یکدیگر نیستند قیمت جهانی طلا امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی نفت امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ کوچک‌ترهای بورس، مورد اقبال بازار سقوط سنگین بورس‌های جهان؛ ۹ تریلیون دلار از بین رفت ورود ۹۸ همت پول حقیقی به بورس از ابتدای سال تورم ژاپن برای دومین ماه متوالی بالاتر از هدف بانک مرکزی ماند اصلاح استوری در اینستاگرام ممکن شد دو مورد جدید در کسورات بازنشستگی؛ حقوق هنگام بازنشستگی افزایش می‌یابد اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست ارتقای خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان با افزایش 70 درصدی سقف پوشش‌ افزایش ملایم قیمت نفت در بازار جهانی کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند قیمت روغن موتور آزاد شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

ظرفیت‌های تجاری تهران-آستانه؛ از بندر چابهار تا هاب غلات

مبادلات ایران و قزقستان با بهره‌گیری از ظرفیت‌های دو کشور مانند مواد معدنی کمیاب، استفاده از بندر چابهار، تجارت غلات و عضویت در سازمان‌‌های مشترک می‌تواند به شدت گسترش یابد.
ظرفیت‌های تجاری تهران-آستانه؛ از بندر چابهار تا هاب غلات
کد خبر:۴۰۷۴۸

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در سال‌های اخیر روابط ایران و قزاقستان رو به گسترش بوده و به ویژه در دولت سیزدهم شاهد چندین سفر بین مقامات دو کشور بودیم. یکی از ویژگی‌های سیاست خارجی قزاقستان حفظ استقلال راهبردی است که تا حدودی توانسته بر رویکرد عمل‌گرایانه این کشور آسیای مرکزی تاثیرگذار باشد، یعنی با وجود برخی ملاحظات در قبال تحریم‌های غرب علیه ایران، هنوز به دنبال گسترش روابط تجاری است. 

اما داده‌های تجارت دوجانبه نشان‌دهنده وجود فاصله بسیار با شرایط مطلوب است، به طوری که براساس اعلام رئیس اتاق بازرگانی ایران، حجم تجارت دوجانبه ایران و قزاقستان حدود ۳۵۰ میلیون دلار برآورد می‌شود که با توجه به ظرفیت‌های بالای دو کشور رقم ناچیزی محسوب می‌شود. 

پزشکیان در این سفر گفت: «دولت ایران آمادگی دارد تا موانع اداری و بانکی را با همکاری قزاقستان برطرف کند. پروژه‌های مشترک مانند کنسرسیوم کشتی‌رانی ایران و قزاقستان در دریای خزر، ساخت سیلوها و انبارها و کارخانه‌های مشترک صنایع غذایی در قزاقستان در دست بررسی است. همکاری‌های آینده در زمینه‌های معدنی، صادرات منطقه‌ای و توسعه خطوط پروازی مستقیم در دستور کار قرار دارد. هدف ما افزایش حجم مبادلات تجاری به سطحی متناسب با ظرفیت‌های واقعی دو کشور است.»

در مقابل، قاسم جومارت توکایف، رییس‌جمهور قزاقستان تاکید کرد که دسترسی به اقیانوس هند برای این کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. 

همه این موارد گویای آن است که اقتصاد در مرکز پویایی‌های روابط آستانه و تهران قرار دارد و هر دو کشور مصمم به افزایش حجم مبادلات تجاری هستند. برای تحقق این امر باید از ظرفیت‌های بالای دو کشور بهره‌برداری شود که نیازمند همکاری مشترک و تقویت دیپلماسی منطقه‌ای است. 

فرصت‌های اقتصادی برای ایران 

قزاقستان بزرگترین و غنی‌ترین کشور از نظر منابع در منطقه است. این کشور که از نظر مساحت در رتبه نهم جهان قرار دارد، با روسیه، چین، قرقیزستان، ازبکستان و ترکمنستان هم‌مرز است و به دریای خزر دسترسی دارد. با جمعیت ۲۰.۶ میلیون نفر، تولید ناخالص داخلی قزاقستان در سال ۲۰۲۳، تقریبا ۲۸۸.۱ میلیارد دلار بوده و دولت قصد دارد این رقم را تا سال ۲۰۳۰ دو برابر کند. به طوری که اقتصاد این کشور رشد قوی ۶ درصد از ژانویه تا آوریل ۲۰۲۵ را ثبت کرد. 

قزاقستان دارای ذخایر معدنی بزرگی است و اقتصاد آن مبتنی بر نفت، گاز، اورانیوم، زغال سنگ و طلا است. طبق برآوردها برای سال ۲۰۲۴، ذخایر اثبات شده نفت به ۷۸ میلیارد تن می‌رسد و این کشور از نظر ذخایر طلا در رتبه هجدهم جهان قرار دارد. بزرگترین ذخایر اورانیوم شناخته شده جهان و همچنین ۱۹ مورد از ۳۴ ماده اولیه استراتژیک ضروری برای توسعه اقتصادهای مدرن، از جمله تیتانیوم، مس، لیتیوم، کبالت و تنگستن، در اینجا واقع شده‌اند. 

اخیرا ذخایر جدیدی از فلزات خاکی کمیاب در این کشور کشف شده که برآوردهای اولیه نشان‌دهنده حجم تقریبی یک میلیون تن است. این امر قزاقستان را به یک شریک اقتصادی فوق‌العاده مهم برای ایران یا هند تبدیل می‌کند و به عنوان منبع ارزشمندی از مواد اولیه، بازاری امیدوارکننده برای کالاهای تولیدی و مقصدی برای سرمایه‌گذاری عمل می‌کند. برای نمونه در حال حاضر قزاقستان بزرگترین تامین‌کننده اورانیوم هند است و دو کشور توافق‌نامه بلندمدتی در مورد تامین اورانیوم دارند. 

در چند سال آینده، این کشور می‌تواند استخراج و صادرات سایر فلزات خاکی کمیاب را آغاز کند که تقاضای بسیار بالایی در سطح جهانی دارند و ایران نیز می‌تواند از این ظرفیت بهره بگیرد. 

جمعیت قزاقستان که بیش از ۲۰ میلیون نفر است، به سرعت در حال رشد است و اکثر شهروندان آن زیر ۳۰ سال سن دارند. این امر بازار فراوانی را برای تولیدکنندگان ایرانی ایجاد می‌کند. تحریم‌های غرب صادرکنندگان ایرانی را به لزوم تنوع بخشیدن در بازارهای خود متقاعد کرده و قزاقستان می‌تواند به یک مقصد کلیدی تبدیل شود. این امر به ویژه از آنجا اهمیت دارد که بخش عمده‌ای از صنعت قزاقستان ماهیت استخراجی دارد. 

همچنین چهارده منطقه ویژه اقتصادی (SEZ) با زیرساخت‌های توسعه‌یافته و طیف گسترده‌ای از ترجیحات برای سرمایه‌گذاران در سراسر قزاقستان ایجاد شده که برای سرمایه‌گذاران ایرانی می‌تواند جذاب باشد. این کشور، توافق‌نامه‌های دوجانبه و چندجانبه متعددی را با سایر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی منعقد کرده که چارچوب قانونی محکمی را برای حمایت و اعتماد سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند. 

قزاقستان به عنوان یک کشور محصور در خشکی، تاکید ویژه‌ای بر توسعه زیرساخت‌های لجستیکی دارد که تلاش‌ها برای توسعه کریدور میانی و شمال-جنوب را دوچندان می‌کند. 

در سال ۲۰۲۴، قزاقستان ۱۵.۷ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در پروژه‌های جدید جذب کرد که نسبت به سال قبل، ۸۸ درصد افزایش داشته است. این امر نشان دهنده تعهد این کشور به برآورده کردن انتظارات و اعتماد سرمایه‌گذاران است. بدون تردید، ظرفیت بالایی برای گسترش همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری وجود دارد و هر دو کشور مشتاق بهره‌برداری از این امر هستند. 

بندر چابهار

یکی از ابعاد مهم همکاری‌های اقتصادی ایران و قزاقستان، بدون تردید متمرکز بر استفاده از بنادر جنوبی ایران به ویژه بندر چابهار در اتصال به اقیانوس هند است. باید توجه داشت که بنادر ایران نقش اساسی در توسعه اقتصادی کشور ایفا و حدود ۹۵ درصد از فعالیت‌های تجاری آن را شامل می‌شوند. از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به بنادر جنوبی خلیج فارس و بنادر شمالی دریای خزر اشاره کرد که کالاهای نفتی و غیرنفتی را به تمام نقاط جهان صادر می‌کنند. با توجه به اهمیت این بخش، ایران به دنبال توسعه بنادر در راستای پیشبرد اهداف خود، به ویژه با توجه به وابستگی ایران و جهان به این بنادر دریایی برای تجارت است. 

بنابراین، تهران در سال‌های اخیر برای گسترش بنادر خود تلاش کرده تا اقتصاد آبی خود را تقویت، جمعیت خود را در امتداد خط ساحلی خود توزیع و مهاجرت داخلی به تهران را متوقف کند. ایران بیشتر نیازهای خود را از طریق بنادر جنوبی خود در خلیج فارس، مانند بندر شهید رجایی وارد می‌کند؛ علاوه بر این، ایران مهمترین کالاهای خود، از جمله نفت، پتروشیمی و مواد معدنی را از بنادری مانند امام خمینی و خرمشهر صادر می‌کند. 

اما این بنادر علاوه بر تسهیل فرآیند صادرات و واردات کشور، برای ترانزیت کالاهای دیگر مناطق مانند آسیای مرکزی، قفقاز، خلیج فارس و جنوب آسیا مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. در این راستا بندر چابهار نقش راهبردی دارد که می‌تواند گفته رییس جمهور قزاقستان در در دیدار اخیر با مسعود پزشکیان را محقق سازد. 

قزاقستان به عنوان کشور نیازمند به اتصالات دریایی باید از شاخه شرقی کریدور شمال-جنوب و توافقنامه «عشق آباد» استفاده و دسترسی خود به بندر چابهار را تسهیل کند. از نظر جغرافیایی، بندر چابهار که «دروازه طلایی» افغانستان و آسیای مرکزی لقب گرفته است، به لطف موقعیت تاریخی خود به یک قطب تجارت جهانی، مرکز گردشگری تاریخی و عرصه‌ای برای رقابت ژئوپلیتیکی بین قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده است. 

این بندر، با افزودن مزایای راهبردی به کریدور شمال-جنوب (INSTC)، مشارکت‌های اقتصادی جدید مانند قزاقستان را تقویت کرده است، زیرا تنها بندر جمهوری اسلامی است که دسترسی مستقیم به اقیانوس هند دارد. مسیر شرقی INSTC نیز بسیار مهم است، زیرا بخش شرقی و مناطق مرکزی روسیه را از طریق قزاقستان و ترکمنستان به بنادر جنوبی ایران و همچنین هند و کشورهای عربی در حاشیه جنوبی خلیج فارس متصل می‌کند و در نتیجه مسافت و زمان را کوتاه کرده و هزینه حمل و نقل را نیز کاهش می‌دهد. همچنین چابهار از معدود پروژه‌های مهم ایرانی است که از تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده معاف است و بنابراین توانایی تحول تجارت در آسیای جنوبی و مرکزی را دارد و مسیرهای تجاری زمینی مرتبط با این بندر را تسهیل می‌کند و با مسیرهای دریایی، ریلی و زمینی بین هند، روسیه، ایران و اروپا، دسترسی بیشتری از جنوب آسیا به بازارهای آسیای مرکزی فراهم می‌کند. 

هاب غلات

با توجه به تحولات ژئوپلیتیکی و تغییرات اقلیمی، امنیت غذایی برای کشورهای جهان جزو اهداف راهبردی آن محسوب می‌شود. در این میان، نقش قزاقستان به عنوان یکی از صادرکنندگان غلات به ویژه گندم برای مناطق پیرامون به ویژه جنوب آسیا، کشورهای خلیج فارس، ایران و افغانستان به عنوان واردکننده آن بسیار مهم است. 

در سال ۲۰۲۴، قزاقستان رکورد برداشت ۲۵.۲ میلیون تن غلات، از جمله ۱۸.۶ میلیون تن گندم را ثبت کرد. همچنین، این کشور موفق شد صادرات غلات را به ۷۸ درصد افزایش دهد. از عوامل اصلی این رشد، افزایش برداشت ناخالص، بازگشت قزاقستان به بازارهای ایران و آذربایجان و هزینه نسبتا پایین غلات داخلی بوده است. 

در این راستا، یکی از اهداف مهم دولت قزاقستان در سال‌های گسترش بازار غلات خود بوده که از جنوب و غرب آسیا تا شمال آفریقا را در بر می‌گیرد. برای نمونه صادرات گندم این کشور برای نخستین بار روانه بازار مراکش شده است. از همین‌رو رقابت با غلات روسیه به ویژه در بازارهای جنوبی، همچنان ادامه دارد. صادرکنندگان قزاق با فشار قیمت‌گذاری رقبا مواجه هستند، در مقابل شرکت‌های روسی به لطف دسترسی به کشتی‌های با ظرفیت بالا و پایانه‌های حمل و نقل، از مزیت لجستیکی برخوردارند. 

بنابراین، قزاق‌ها برای تسهیل در صادرات خود نیازمند بهره‌گیری از مسیرهای تجاری هستند که در بالا نیز به آن اشاره شد و یکی از پروژه‌های مهم در این راستا، ایجاد «هاب غلات» در جنوب ایران برای تسهیل صادرات به جنوب آسیا به ویژه هند و کشورهای حاشیه خلیج فارس است. البته این همکاری می‌تواند در تامین نیازهای غلاتی خود ایران نیز بسیار تاثیرگذار باشد. 

ظرفیت سازمان‌های مشترک

به باور کارشناسان، با ورود جهان به نظم نوین چندقطبی نهادهای برآمده از جنگ جهانی دوم مانند سازمان ملل متحد تاثیرگذاری پیشین خود را از دست می‌دهند، این امر به وضوح در پرونده کشتار مردم غزه کاملا مشهود بود. در مقابل قدرت و تاثیرگذاری نهادها سازمان‌های منطقه‌ای به شدت در حال گسترش است و تمایل کشورها در پیوستن به آن‌ها، تاییدی بر این موضوع است. 

در این میان، قزاقستان جزو معدود کشورهایی است که در عضویت مشترک با ایران پر این سازمان‌های منطقه‌ای دارد. برای نمونه دو کشور عضو سازمان همکاری شانگهای، سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو، سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه اقتصادی اوراسیا، کشورهای صادرکننده نفت و همچنین گروه در حال گسترش بریکس هستند. البته در بریکس، ایران عضو دائم و قزاقستان شریک آن هستند. بنابراین این امر ظرفیت بالایی برای گسترش مناسبات دوجانبه به ویژه اقتصادی را می‌دهد که بارها مورد تاکید مقامات قرار گرفته است. 

برای نمونه، اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای مبادلات ایران و قزاقستان از ارزش ویژه‌ای برخوردار است، زیرا زمینه را برای گسترش روابط تجاری تهران با اعضای این اتحادیه فراهم می‌کند. توافق‌نامه بین طرفین در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۳ در سن پترزبورگ امضا شد. هدف آن آزادسازی و ساده‌سازی تجارت بین کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا مانند قزاقستان و ایران با کاهش یا حذف موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای و همچنین حمایت از همکاری‌های اقتصادی و تجاری است. 

پیوستن به سازمان همکاری شانگهای و بریکس، تعهد ایران و قزاقستان به مشارکت فعال در جهان چندقطبی و تقویت همکاری با کشورهای غیرغربی را تایید می‌کند. این امر می‌تواند موقعیت ایران را به عنوان عضو بالقوه اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) تقویت کند. همچنین، همکاری در چارچوب سازمان همکاری شانگهای و بریکس می‌تواند فرصت‌های جدیدی را برای ادغام مالی و اقتصادی دو کشور ایران و قزاقستان ایجاد کند. 

این امر شامل سیاست دلارزدایی، گذار به تجارت با ارزهای ملی اتحادیه‌ها و ایجاد سیستم‌های پرداخت جایگزین است که می‌تواند ادغام و ظهور یک سیستم مالی جدید و عادلانه را تسهیل کند. ایران و روسیه قبلا ادغام سیستم‌های پرداخت شتاب و میر را آغاز کرده‌اند که می‌تواند به تجارت دوجانبه آستانه و تهران نیز گسترش یابد.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ