از جاماندگی کالابرگ از تورم تا ارزبری سنگین صنعت خودرو

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله کالابرگ، تنگه هرمز، قیمت نفت، صنعت خودرو و رشد اقتصادی پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «جاماندگی کالابرگ از تورم» به کاهش قدرت خرید کالابرگ الکترونیکی در پی افزایش قیمت کالاهای اساسی و پیشنهاد افزایش هدفمند اعتبار کالابرگ برای دهک‌های پایین پرداخته و نوشته است: «گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد افزایش قیمت کالاهای اساسی باعث شده قدرت خرید کالابرگ الکترونیکی به‌طور قابل‌توجهی کاهش یابد. هزینه سبد ۱۱ قلم کالای مشمول طرح از دی‌ماه ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد افزایش یافته و از ۲ میلیون و ۲۶۰ هزار تومان به حدود ۳ میلیون و ۷۹۰ هزار تومان رسیده است؛ در نتیجه سهم اعتبار یک‌میلیون‌تومانی از هزینه این سبد از ۴۴ درصد به ۲۶ درصد کاهش پیدا کرده است. با وجود پیش‌بینی تعدیل فصلی اعتبار متناسب با قیمت کالاها، این افزایش در فروردین و تیرماه انجام نشده است. از سوی دیگر، ادامه اجرای طرح در شش ماه آینده به بیش از ۶۰۰ هزار میلیارد تومان منابع نیاز دارد و وابستگی منابع به درآمدهای نفتی، فروش فرآورده‌ها، تسعیر ارز و صندوق توسعه ملی، تامین مالی آن را با ابهام مواجه کرده است. مرکز پژوهش‌ها پیشنهاد کرده به جای افزایش یکسان اعتبار برای همه مشمولان، حمایت از دهک‌های پایین و خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی تا ۶۰ درصد افزایش یابد و سایر گروه‌ها نیز متناسب با منابع موجود به‌صورت پلکانی حمایت شوند.»

روزنامه شرق با عنوان «هشدار نفت» در گزارش اقتصادی خود به افزایش دوباره عبور و صادرات نفت از تنگه هرمز با وجود تداوم تنش‌های منطقه‌ای و بررسی عوامل بالا ماندن قیمت جهانی نفت پرداخته و نوشته است: «بررسی گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد جریان نفت از تنگه هرمز، با وجود تنش‌های منطقه‌ای، در حال افزایش است. جی‌پی مورگان میانگین عبور نفت و فرآورده‌های نفتی از تنگه را در ۱۰ روز اخیر ۱۷.۱ میلیون بشکه در روز اعلام کرده که حدود ۶.۱ میلیون بشکه کمتر از میانگین سال ۲۰۲۵ است. گلدمن ساکس نیز پیش‌تر از بازگشت حجم عبوری به حدود دو سوم سطح پیش از جنگ خبر داده بود. رویترز هم صادرات نفت خام خاورمیانه در شهریور را ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز برآورد کرده که بالاترین سطح از آغاز جنگ بوده است. افزایش صادرات عربستان از مسیر ینبع و استفاده از نفتکش‌های شاتل در خارج از خلیج فارس از عوامل این بهبود عنوان شده‌اند. با این حال، قیمت برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار قرار دارد که کارشناسان آن را به نگرانی‌های ناشی از جنگ، افزایش تقاضای فصلی، کاهش ذخایر استراتژیک و تغییر الگوی خرید چین نسبت می‌دهند.»

روزنامه فرهیختگان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «چه کسی ارزهای صنعت خودرو را بلعید» به ارزبری بالای خودروهای مونتاژی و پایین‌بودن عمق داخلی‌سازی در بخش خصوصی صنعت خودرو و موتورسیکلت پرداخته و نوشته است: «بررسی آمار پنج خودروساز در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد ایران‌خودرو و سایپا با داخلی‌سازی ۷۸ و ۸۱ درصدی، فاصله زیادی با مونتاژکاران خصوصی دارند؛ به‌طوری‌که سهم داخلی‌سازی کرمان‌موتور ۴۳.۵ درصد و بهمن و مدیران‌خودرو ۲۲ درصد بوده است. هم‌زمان، ارزبری هر خودرو در مدیران‌خودرو به ۱۵ هزار و ۱۴۴ دلار، بهمن به ۱۱ هزار و ۹۷۵ دلار و کرمان‌موتور به ۱۰ هزار و ۱۷۶ دلار رسیده، درحالی‌که این رقم برای ایران‌خودرو و سایپا به‌ترتیب ۳،۶۰۷ و ۲،۴۵۳ دلار بوده است. کارشناسان معتقدند تغییر مداوم مدل خودروها، ضعف سیاست تعرفه‌ای و نبود صرفه اقتصادی برای سرمایه‌گذاری، باعث شده داخلی‌سازی بسیاری از خودروهای مونتاژی در سطوح پایین باقی بماند. به گفته آن‌ها، در برخی مدل‌ها اقداماتی مانند استفاده از لاستیک ایرانی یا مونتاژ قطعات وارداتی به‌عنوان داخلی‌سازی محاسبه می‌شود. همچنین حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد قطعات برخی موتورسیکلت‌ها وارداتی است و ارزبری سالانه این صنعت حدود ۶۰۰ میلیون دلار برآورد می‌شود. در مجموع، کارشناسان معتقدند با اصلاح سیاست‌های تعرفه‌ای و مدیریت واردات قطعات CKD می‌توان وابستگی ارزی این بخش را کاهش داد.»

روزنامه جوان با عنوان «بازار جهانی دروغ مذاکراتی ترامپ را نادیده گرفت» در گزارش اقتصادی خود به افت قیمت جهانی طلا تحت تأثیر رشد قیمت نفت، افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا و تقویت دلار پرداخته و نوشته است: «بازارهای جهانی هم‌زمان با افزایش قیمت نفت و تشدید فروش اوراق خزانه‌داری آمریکا، شاهد افت قابل توجه قیمت طلا بودند. قیمت نفت که در معاملات روز قبل بالای ۱۰۴ دلار بسته شده بود، روز دوشنبه از ۱۰۸ دلار در هر بشکه عبور کرد و در آستانه ثبت سومین ماه متوالی رشد قرار گرفت. افزایش قیمت نفت و نگرانی از تداوم تنش‌ها در تنگه هرمز، فشار فروش در بازار اوراق خزانه آمریکا را نیز افزایش داد؛ به‌طوری که بازده اوراق دوساله به ۴.۹۰ درصد و بازده اوراق ۱۰ ساله به ۵.۲۰ درصد رسید. هم‌زمان، طلای جهانی پس از عبور از محدوده حمایتی ۴۲۰۰ دلار، برای نخستین بار طی هشت هفته به زیر این سطح سقوط کرد. تقویت دلار، افزایش بازده اوراق و نگرانی از اثر تورمی رشد قیمت انرژی از عوامل فشار بر طلا عنوان شده‌اند. بازار همچنین در انتظار داده‌های اشتغال آمریکا و اظهارات مقام‌های فدرال‌رزرو درباره مسیر نرخ بهره است.»

روزنامه ایران در گزارش اقتصادی خود با عنوان «ارزش دلاری یا ریالی فروش نفت مبنای محاسبات رشد اقتصادی نیست» به علت تناقض ظاهری میان رشد منفی اقتصاد و افزایش فروش و درآمد نفتی پرداخته و نوشته است: «آمار رشد اقتصادی بهار ۱۴۰۵ و افزایش فروش و وصول درآمدهای نفتی، در نگاه نخست متناقض به نظر می‌رسند؛ اما معاون اقتصادی و محاسبات ملی مرکز آمار توضیح می‌دهد که این دو آمار شاخص‌های متفاوتی را اندازه‌گیری می‌کنند. بر اساس اعلام مرکز آمار، اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ با نفت رشد منفی ۱۰.۱ درصدی داشته و در میان بخش‌های اقتصادی، تنها کشاورزی رشد مثبت ۲.۳ درصدی ثبت کرده است. مهدی فدایی تاکید کرده که اطلاعات حساب‌های ملی از منابع ثبتی دستگاه‌های اجرایی و طرح‌های آماری مرکز آمار جمع‌آوری شده و در این دوره محدودیت خاصی در دریافت داده‌ها وجود نداشته است. وی درباره اختلاف آمار رشد اقتصادی با فروش نفت نیز توضیح داد که در محاسبه رشد به روش تولید، مقدار تولید کالا و خدمات ملاک است، نه ارزش دلاری یا ریالی فروش نفت، بنابراین افزایش فروش یا وصول درآمد نفتی لزوما به معنای رشد مثبت بخش نفت در حساب‌های ملی نیست و آمار وزارت نفت، بانک مرکزی و مرکز آمار می‌توانند هم‌زمان صحیح باشند.»