۴ عامل کاهش ارزش پول ملی/ بانک مرکزی ابزار کنترل ارز آزاد ندارد

محمدحسین مصباح، کارشناس اقتصادی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصاد معاصر اظهار داشت: دلیل افت ارزش پول ملی عمدتا به مواردی همچون چاپ پول، رشد نقدینگی بدون ضابطه، تشکیل سرمایه پایین و تبدیل نشدن سرمایه به تولید برمی‌گردد و مهم‌ترین تاثیر کاهش ارزش پول ملی، ابتدا در تورم نمایان می‌شود و وقتی تورم افزایش یابد، ارزش پول ملی نیز کاهش پیدا می‌کند. 

مصباح افزود: دولت‌ها در برخی مواقع می‌توانند با ارزپاشی یا سیاست‌های موقتی، ارزش پول را در برابر دلار کنترل کنند اما در بلندمدت این موضوع به همان عوامل برمی‌گردد. بنابراین، دستکاری نرخ ارز به تنهایی موجب کاهش تورم نخواهد شد. همان‌ طور که مقام معظم رهبری نیز تاکید کردند که افزایش نرخ ارز یک معلول است. البته می‌تواند به عنوان یک علت ثانویه در افزایش تورم نقش داشته باشد اما ریشه اصلی آن در سیاست‌های پولی و فرار سرمایه است. 

این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: افزایش نرخ ارز، خود می‌تواند تورم‌زا باشد. نمی‌توان انتظار داشت که افزایش نرخ ارز موجب کاهش تورم شود. چنین چیزی شدنی نیست. در مورد ارز دولتی نیز باید گفت که این نوع ارز تاثیر کمی در زندگی مردم دارد، زیرا آنچه اهمیت دارد، نرخ ارز آزاد بوده که در بازار تعیین می‌شود. با شرایط فعلی، ارزش پول ملی را باید با نرخی که در بازار معامله می‌شود سنجید؛ بنابراین افزایش نرخ ارز، هم علت تورم و هم معلول آن خواهد بود. 

مصباح در مورد راهکار حفظ ارزش پول ملی گفت: نقش بانک مرکزی در تقویت پول ملی بسیار مهم است. بانک مرکزی باید ابزار‌هایی در اختیار داشته باشد تا بتواند نقش خود را ایفا کند اما متاسفانه، وقتی بانک مرکزی ارز‌های نفتی را برای کالا‌های اساسی با نرخ ثابت اختصاص می‌دهد و از صادرکنندگان نیز ارز را با نرخ پیمان‌سپاری دریافت کرده و زیر قیمت بازار عرضه می‌کند، عملا ابزار لازم برای کنترل ارز آزاد را از دست می‌دهد.