بلاتکلیفی ۴۰ درصد از طلب گندم‌کاران

اقتصاد معاصر؛ محمد حسینی عضو اسبق کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی و مستشار دیوان محاسبات کشوردر پاسخ به سوالی در مورد وضعیت منابع و مصارف تبصره ۸ قانون بودجه (منابع و مصارف هدفمندسازی یارانه‌ها) گفت: یکی از مواردی که در قوانین بودجه از منظر میزان منابع و مصارف پیش‌بینی شده مورد بررسی و توجه قرار می‌گیرد، منابع و مصارف قانون هدفمندسازی یارانه‌ها است. طی سال‌های اخیر در تبصره‌های قانون بودجه، میزان منابع و مصارف در تبصره‌ها احصا می‌شود. در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ و در تبصره ۸ این قانون میزان عدد و ارقام پیش‌بینی شده به همراه برخی احکام که مرتبط با نحوه اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها بود به تصویب رسید.



وی افزود: در سال ۱۴۰۳، میزان منابع پیش‌بینی شده ۷ هزار و ۵۸۸ هزار میلیارد تومان است. پیش‌بینی شده است که این عدد از فروش داخلی فرآورده‌های نفتی (۱۲۰۸ هزار میلیارد تومان)، فروش گاز طبیعی (۲۷۵۰ هزار میلیارد تومان)، فروش صادراتی فرآورده‌های نفتی (۳ هزار هزار میلیارد تومان) و برای صادرات سایر فرآورده‌های نفتی (حدود ۶۳۰ هزار میلیارد تومان) تامین شود.



وصول ۵۴ درصدی منابع هدفمندی در ۴ ماهه ۱۴۰۳

حسینی با بیان اینکه با مرور عملکرد ۴ ماه گذشته شاهد هستیم که در مجموع ۵۴ درصد منابع پیش‌بینی شده محقق شده است، گفت: این منابع محقق شده در تناسب با برش چهاردوازدهم بودجه است. براین اساس مجموع رقم وصول شده در ۴ ردیف درآمدی پیش‌بینی شده منابع هدفمندسازی یارانه‌ها ۱۴۶۸ هزار میلیارد تومان است. براساس برش چهاردوازدهم باید در این بازه زمانی ۲۷۴۴ هزار میلیارد تومان منابع وصول می‌شده است.



وصول تنها ۳۲۵ هزار میلیارد تومان از ۳ هزار میلیارد تومان منابع پیش‌بینی شده صادرات فرآورده‌های نفتی

وی در ادامه گفت: این موضوع نشان می‌دهد که در روند وصول منابع شاهد عدم تحقق هستیم. عمده این عدم تحقق در حوزه فروش صادرات نفتی است. از این محل درآمد ۳ هزار هزار میلیارد تومانی را پیش‌بینی کرده بودیم، اما از این رقم ۳۵۲ هزار میلیارد تومان وصول شده است. عضو اسبق کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به اینکه علت این است که مصرف داخلی فرآورده‌ها افزایش داشته است، گفت: در حال حاضر وصولی فروش داخلی فرآورده‌های نفتی به ۹۰ درصد چهاردوازدهم بودجه رسیده است. یعنی از ۴۳۶ هزار میلیارد تومانی که باید وصول می‌شد، ۳۹۴ هزار میلیارد تومان وصول شده است. بیشتری درصد وصولی نیز مربوط به همین حوزه است. این موضوع نشان می‌دهد که مصرف داخلی بنزین و گازوئیل افزایش یافته است؛ بنابراین باتوجه به سفر‌های تابستانه و گرمای هوا، به نظر می‌رسد روند کنونی کاهش صادرات فرآورده‌های نفتی ادامه داشته باشد. در حال حاضر مصرف روزانه بنزین به بیش از ۱۷ میلیون لیتر در روز رسیده است و این موضوع سبب نیاز به واردات بنزین شده است. در نتیجه باید از محل پیش‌بینی تهاتر صادرات نفت کوره در برابر بنزین، باید واردات آن انجام شود.



وی اظهار کرد: در فروش داخلی گاز نیز در برش چهاردوازدهم بودجه سال ۱۴۰۳،  ۶۷ درصد منابع محقق شده است. در زمینه عدم وصولی این بخش نیز باید جدی‌تر عمل شود. باید مشخص شود که علت عدم وصول منابع، عدم پرداخت یا عدم مصرف از سوی مشترکات بوده و یا آنکه پیش‌بینی انجام شده صحیح نبوده است.



استفاده ۲۳۰ هزار میلیارد تومانی از تنخواه بانک مرکزی برای پرداخت یارانه

حسینی در خصوص سایر منابعی که براساس قانون دولت می‌تواند برای منابع هدفمندسازی یارانه‌ها مورد استفاده قرار دهد گفت: یکی از این منابع استفاده از تنخواه گردان بانک مرکزی یا مانده حسابی است که از ابتدای سال گذشته منتقل می‌شود. از ابتدای سال دولت از ۲۲۷ هزار میلیارد تومان تنخواه استفاده کرده است. یک تنخواه دیگری نیز براساس مصوبه هیئت وزیران که حدود ۶۱ هزار میلیارد تومان بوده دریافت شده است.



در سال جاری و در بحث درآمد دستگاه‌ها فروش اموال تملیکی حود ۱۲۳ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. در نتیجه در مجموع ۹۱۳ هزار میلیارد تومان منابع خارج از ردیف‌های پیش‌بینی شده دریافت شده است. برخی موارد براساس احکام قانونی دریافت شده که باید تا پایان سال تسویه شود.



۸۷ درصد منابع پیش‌بینی شده هدفمندی در ۴ ماه محقق شد

وی با بیان اینکه در کنار این منابع ۱۴۶۸ هزار میلیارد تومان نیز از محل منابع پیش‌بینی شده وصول شده است که جمع منابع برابر ۲۳۸۱ هزار میلیارد تومان می‌شود، گفت: این منابع برای پرداخت هزینه‌های پیش‌بینی شده در تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۴۰۳ (هدفمندسازی یارانه‌ها) تامین شده است. با در نظر گرفتن عددی که از محل سایر منابع تامین شده است، در مجموع ۸۷ درصد منابع مورد نیاز در بازه ۴ ماهه سال ۱۴۰۳ تامین شده است.



حذف هزینه‌های سرمایه‌گذاری و سایر موارد اجتناب‌پذیر از سبد هزینه تبصره ۸

مستشار دیوان محاسبات کشور در خصوص بخش مصارف جدول تبصره ۸ قانون بودجه گفت: در زمینه پرداخت‌ها، اگر به جدول مصارف تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۴۰۳ نگاه کنیم شاهد دو بخش عمده هستیم. یک بخش مربوط به سهم شرکت‌های تولید و توزیع کننده انرژی است. در این قسمت و در قانون، عددی مصوب شده است. این رقم باید در طی این ماه‌ها پرداخت می‌شده است، اما وقتی جدول مصارف را مشاهده می‌کنیم، تنها هزینه‌های حمل و سایر هزینه‌هایی که جزو هزینه‌های اجتناب نا‌پذیر سهم شرکت‌های تولیدی بوده است، یک عدد ۹۹ هزار میلیارد تومان پرداخت شده است. اما در خصوص سایر موارد هیچ پرداختی انجام نشده است.



مالیات ارزش افزوده، واردات فرآورده‌های نفتی، مصارف صرفه‌جویی، هزینه‌های سرمایه‌گذاری و کمک به شرکت ملی نفت و گاز از جمله مواردی هستند که طی ۴ ماه گذشته پرداختی نداشته‌اند. علت نیز کمبود منابع و تخصیص منابع به هزینه‌های غیرقابل اجتناب بوده است.



تحقق ۱۰۰ درصدی هزینه یارانه نقدی و کالابرگ

وی افزود: در بخش سهم سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، هزینه‌هایی مانند یارانه نقدی و معیشتی، کالابرگ، پرداخت مستمری افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی وجود دارد. در تناسب با چهاردوازدهم ۱۰۰ درصد ارقام این بخش‌ها پرداخت شده است. با توجه به غیرقابل اجتناب بودن این موارد، دولت با توجه به میزان منابع وصولی، تلاش کرده است تا عدم پرداخت نداشته باشد.



بلاتکلیفی ۴۰ درصد از طلب گندم‌کاران

حسینی با بیان اینکه در دو بخش نیاز است تا توجه بیشتری انجام شود، گفت: یک بخش یارانه نان یا خرید تضمینی گندم است. در این بخش در مجموع ۱۴۳۰ هزار میلیارد تومان برای یارانه نان پیش‌بینی شده بود. با توجه به اینکه فصل برداشت گندم از ابتدای سال آغاز شده و تا پایان تایستان ادامه دارد و در حال حاضر عمده کشاورزان محصولات خود را تحویل داده‌اند، انتظار پرداخت مطالبات خود را دارند.

تا به امروز از حدود ۱۴۳۰ هزار میلیارد تومان منابع در نظر گرفته شده، ۶۴۳ هزار میلیارد تومان (حدود ۶۳ درصد) پرداخت شده است. با این وجود یکی از چالش‌های بزرگی که در این حوزه داریم مربوط به عدم پرداخت‌ها است که باید فکری برای آن شود.



تخصیص تنها ۴۳ درصد هزینه‌های یارانه دارو و شیرخشک در چهار ماهه ۱۴۰۳ 

وی تاکید کرد: در بخش مربوط به یارانه دارو و شیر خشک، میزان مصارف پیش‌بینی شده ۷۴۹ هزار میلیارد تومان بوده است که تا امروز ۱۵۰ هزار میلیارد تومان (۴۳ درصد در نسبت به چهاردوازدهم) پرداخت انجام شده است که در این بخش نیز نسبت به پیش‌بینی عقب‌ماندگی داریم.



با توجه تلاش‌های انجام شده، اقدامات خوبی نیز انجام شده است. سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها برخی بدهی‌ها به بانک مرکزی داشته است که طی چهار ماهه اخیر طبق قانون تسویه کرده است. جمع این رقم برابر ۵۰ هزار میلیارد تومان است. در کلان موضوع نیز ۲۳۸۱ هزار میلیارد تومان میزان پرداختی سازمان هدفمندسازی براساس جدول بودجه است. /تسنیم