افت ۱۴.۷ درصدی کرک‌اسپرد پالایشگاه‌های بورسی؛ ۳۳ دلار در هر بشکه

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ میانگین کرک‌اسپرد (اختلاف قیمت بین فرآورده‌های نفتی تولیدشده و نفت خام مصرف‌شده به عنوان خوراک؛ این عدد، حاشیه سود ناخالص پالایشگاه به ازای هر بشکه پالایش را نشان می‌دهد) ۵ فرآورده اصلی پالایشگاه‌های بورسی در هفته منتهی به ۶ شهریورماه با کاهش ۱۴.۷ درصدی نسبت به هفته قبل، به ۳۳ دلار به ازای هر بشکه رسید. 

کرک‌اسپرد یا حاشیه سود پالایشی، یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر سودآوری پالایشگاه‌هاست و تغییرات آن می‌تواند به ‌طور مستقیم بر چشم‌انداز عملکرد شرکت‌های پالایشی حاضر در بازار سرمایه اثرگذار باشد. بررسی داده‌های ارائه‌شده درباره کرک‌اسپرد پالایشگاه‌های بورسی نشان می‌دهد میانگین این شاخص در هفته منتهی به ۲۳ مردادماه حدود ۴۰ دلار بوده که در هفته بعد به حدود ۳۹ دلار رسیده است. این روند در هفته منتهی به ۶ شهریور با افت بیشتری همراه شده و میانگین کرک‌اسپرد به ۳۳ دلار کاهش یافته است.

در آخرین هفته مورد بررسی، کرک‌اسپرد فرآورده‌های اصلی پالایشگاه‌ها نیز در سطوح متفاوتی قرار داشته است؛ به ‌طوری که در نمودار ارائه‌شده، ارقام ثبت‌شده برای پالایشگاه‌های مورد بررسی ۳۴، ۳۴، ۳۶، ۲۹، ۲۷ و ۳۸ دلار به ازای هر بشکه بوده است. بر این اساس، بالاترین رقم مربوط به پالایشگاه شیراز با ۳۸ دلار و پایین‌ترین رقم مربوط به پالایشگاه شوان با ۲۷ دلار بوده است.

نوسان شدید کرک‌اسپرد در ماه‌های اخیر

روند تاریخی این شاخص در نمودار نشان می‌دهد کرک‌اسپرد در ماه‌های اخیر نوسانات قابل توجهی داشته است. این شاخص در مقطعی تا حدود ۱۴ دلار کاهش یافته اما پس از آن با جهش قابل توجهی مواجه شده و در یک مقطع به ۶۹ دلار به ازای هر بشکه رسیده است.

پس از ثبت این سقف، کرک‌اسپرد وارد مسیر نزولی شد و تا محدوده ۲۳ دلار نیز کاهش یافت؛ هرچند در ادامه مجددا روندی صعودی در پیش گرفت و در مقطعی به ۴۳ دلار رسید. رقم ۳۳ دلاری هفته منتهی به ۶ شهریور نشان می‌دهد این شاخص همچنان فاصله قابل توجهی با سقف ۶۹ دلاری ثبت‌شده در ماه‌های گذشته دارد. 

کاهش ظرفیت پالایشی روسیه؛ عامل حمایت از حاشیه سود 

با وجود افت اخیر کرک‌اسپرد، سطح این شاخص همچنان برای بازار پالایش نفت اهمیت بالایی دارد. یکی از عوامل موثر بر سمت عرضه فرآورده‌های نفتی، کاهش ظرفیت پالایش نفت روسیه در پی حملات اوکراین است. کاهش فعالیت پالایشگاه‌های روسی می‌تواند عرضه برخی فرآورده‌ها را محدود کرده و در صورت تداوم، از حاشیه سود پالایشگاه‌های فعال در بازار جهانی حمایت کند. از سوی دیگر، سمت عرضه نفت خام نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. افزایش جریان انتقال نفت از مسیر تنگه هرمز یا استفاده گسترده‌تر از مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت می‌تواند دسترسی پالایشگاه‌های جهان به خوراک را افزایش دهد.

در چنین شرایطی، افزایش حجم پالایش نفت در مناطق مختلف جهان، در صورت همراه شدن با رشد دسترسی به نفت خام، می‌تواند موجب افزایش عرضه فرآورده‌های نفتی شود. افزایش عرضه فرآورده‌ها نیز در ادامه ممکن است فشار کاهشی بر قیمت محصولات و در نتیجه کرک‌اسپرد پالایشگاه‌ها وارد کند.

بر این اساس، اگرچه کرک‌اسپرد پالایشگاه‌های بورسی در هفته منتهی به ۶ شهریور با افت ۱۴.۷ درصدی به ۳۳ دلار رسیده اما روند آتی این شاخص همچنان به تحولات بازار جهانی نفت، میزان ظرفیت فعال پالایشگاه‌ها، اختلالات احتمالی در عرضه فرآورده‌ها و مسیرهای انتقال نفت خام وابسته خواهد بود.