آخرین وضعیت خط ریلی خواف - هرات؛ مذاکره دو کشور برای تجارت بٌرد بٌرد

به گزارش اقتصاد معاصر؛ راه‌آهن خواف - هرات که به‌عنوان نخستین اتصال ریلی مستقیم ایران و افغانستان شناخته می‌شود، در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله تازه‌ای از توسعه و افزایش ظرفیت شده است؛ مسیری که همزمان با رشد انتقال کالا، تکمیل زیرساخت‌های باقی‌مانده در خاک افغانستان و تداوم مذاکرات تهران و کابل برای توسعه شبکه ریلی، می‌تواند نقش مهم‌تری در تجارت و ترانزیت منطقه ایفا کند.

بر اساس اعلام علیرضا بیکدلی، سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل در حال حاضر ماهانه حدود ۱۲۰ هزار تن کالا از طریق راه‌آهن خواف - هرات جابه‌جا می‌شود و تلاش‌ها برای افزایش این ظرفیت به ۱۶۰ هزار تن در ماه ادامه دارد. افزایش ظرفیت حمل بار در این مسیر، در شرایطی دنبال می‌شود که توسعه تجارت ریلی و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل میان دو کشور، از محورهای مهم همکاری‌های اقتصادی ایران و افغانستان به شمار می‌رود.

راه‌آهن خواف - هرات با اتصال شبکه ریلی ایران به هرات در غرب افغانستان، علاوه بر تسهیل مبادلات تجاری دو کشور، از ظرفیت تبدیل‌شدن به بخشی از شبکه ترانزیتی گسترده منطقه برخوردار است. این مسیر در چارچوب اتصال ریلی شرق به غرب، می‌تواند زنجیره‌ای به طول حدود ۲ هزار کیلومتر را از چین، قرقیزستان، تاجیکستان، افغانستان و ایران تا ترکیه و اروپا شکل دهد و به توسعه پیوندهای تجاری میان کشورهای منطقه کمک کند.

در چنین شرایطی، موضوع همکاری ریلی ایران و افغانستان دیگر صرفاً به ایجاد یک اتصال میان دو کشور محدود نمی‌شود، بلکه افزایش ظرفیت عملیاتی، تکمیل مسیر و زیرساخت‌های باقی‌مانده، توسعه ایستگاه‌های ریلی، تسهیل فرآیندهای گمرکی و تجاری و همچنین ایجاد جریان پایدار بار، به مسائل اصلی این مسیر تبدیل شده است.

از منظر اقتصادی، تکمیل ادامه مسیر راه‌آهن خواف - هرات اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه اتصال مناسب‌تر خط ریلی به مراکز صنعتی و تجاری هرات می‌تواند زمان و هزینه جابه‌جایی کالا را کاهش دهد و زمینه را برای افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی در تجارت خارجی افغانستان فراهم کند.

در طرف مقابل، توسعه این مسیر برای ایران نیز صرفاً به افزایش مبادلات با افغانستان محدود نمی‌شود و می‌تواند ظرفیت‌های ترانزیتی کشور در ارتباط با بازارهای افغانستان و آسیای مرکزی را تقویت کند. به همین دلیل، تداوم همکاری تهران و کابل در حوزه راه‌آهن خواف - هرات را می‌توان بخشی از روند گسترده‌تر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تجارت منطقه‌ای دانست؛ روندی که در صورت تکمیل زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت بار، می‌تواند جایگاه این مسیر را در شبکه ترانزیتی منطقه پررنگ‌تر کند.

مسیر ریلی روزنک - هرات به مرحله روسازی رسید

در این راستا، عباس خطیبی، معاون ساخت و توسعه راه‌آهن، بنادر و فرودگاه‌های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور در گفتگو با خبرنگار مهر درباره آمادگی این شرکت برای ساخت ادامه مسیر ریلی خواف - هرات اظهار کرد: مسیر راه‌آهن خواف - هرات در سال ۱۳۹۹ در فاصله ایستگاه سنگان در خاک جمهوری اسلامی ایران تا ایستگاه روزنک، به طول حدود ۱۳۹ کیلومتر، آماده افتتاح و بهره‌برداری شد، اما به دلیل مسائل و شرایط کشور افغانستان، این پروژه با وقفه مواجه شد و در جریان جنگ نیز آسیب‌هایی به آن وارد شد.

وی افزود: پس از روی کار آمدن حکومت جدید افغانستان، در چارچوب تعهدات و توافقات انجام‌شده، اقدامات لازم از سوی جمهوری اسلامی ایران انجام شد و طرف افغانستانی نیز با توجه به مسائل و مشکلات موجود، بخش‌های آسیب‌دیده تا ایستگاه روزنک را برطرف کرد.

معاون ساخت و توسعه راه‌آهن، بنادر و فرودگاه‌های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور بیان کرد: در حال حاضر مسیر راه‌آهن خواف - هرات تا ایستگاه روزنک عملاً مورد استفاده قرار می‌گیرد و جمهوری اسلامی ایران از این مسیر بهره‌مند می‌شود. خوشبختانه عملکرد این مسیر بسیار خوب بوده و میزان ترانزیت بار از راه‌آهن خواف - هرات نیز افزایش یافته است.

وی با اشاره به رشد ترانزیت ریلی بار از مسیر خواف - هرات ادامه داد: براساس آخرین اطلاعات و آماری که از راه‌آهن دارم، میزان ترانزیت ریلی بار از این مسیر حتی به یک میلیون تن رسیده است، در حالی که پیش از این میزان ترانزیت از این مسیر بسیار پایین‌تر از این رقم بود.

خطیبی درباره ادامه مسیر راه‌آهن خواف - هرات نیز گفت: در خصوص ادامه این مسیر، طرف‌های افغانستانی بخش‌های زیادی از مسیر حدفاصل روزنک تا هرات را نیز اجرا کرده‌اند و عملیات این بخش اکنون به مراحل روسازی رسیده است.

معاون ساخت و توسعه راه‌آهن، بنادر و فرودگاه‌های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور در پایان خاطرنشان کرد: قرار است هیئتی از طرف ایرانی به افغانستان اعزام شود تا مسائل مربوط به این کریدور را که برای هر دو طرف ایران و افغانستان بسیار مهم است، بررسی و زمینه همکاری‌های بیشتر در این مسیر را نهایی کند./مهر