بهرهگیری مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا از تجربه ایران در تابآوری صنعت ساختمان
به گزارش اقتصاد معاصر به نقل از ستاد هفتمین نمایشگاه مسکن، شهرسازی و بازآفرین شهری، امیرعباس محمدی کوشکی، سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران، گفت: گروهی از متخصصان و دانشجویان ایرانی با بررسیهای میدانی و مستندات واقعی، تجربه یک مجموعه بزرگ انبوهسازی را در هفت حوزه تخصصی مورد مطالعه قرار دادهاند؛ نتیجه این مسیر، در کنار انتشار یک پروژه ایرانی در پلتفرم تخصصی تحت مدیریت مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا، بهعنوان یک مطالعه و مدل ایرانی در حوزه تابآوری سازمانی در بستر آمار سازمان ملل نیز مستندسازی شده و قرار است بخشی از دستاوردهای آن در اکتبر شهری ۲۰۲۶ در ایران و در سطح منطقهای معرفی شود.
وی افزود: در سالهای اخیر، موضوع تابآوری ساختمان و زیرساخت به یکی از محورهای مهم سیاستگذاری در حوزه شهر و مسکن تبدیل شده است. برای نمونه، سازمان ملل متحد و شرکای آن در امارات متحده عربی از سال ۲۰۲۲ توسعه ابزارهای تخصصی برای سنجش تابآوری بخش املاک و مستغلات را دنبال کردند و در سال ۲۰۲۳ این رویکرد در امارات بهصورت رسمی معرفی و برای استفاده در پروژهها و توسعههای این کشور مطرح شد.
محمدی کوشکی ادامه داد: در ایران نیز یک مسیر مطالعاتی برای بررسی یک تجربه واقعی در حوزه انبوهسازی شکل گرفت؛ مسیری که به جای تمرکز صرف بر یک ساختمان، سازمان، پروژهها، ظرفیتهای مدیریتی، زیرساختها، فناوریها، منابع و ابعاد مختلف عملکرد یک مجموعه بزرگ ساختمانی را مورد بررسی قرار داد.
وی بیان کرد: این مطالعه با مشارکت تیمی متشکل از متخصصان و دانشجویان ایرانی انجام شد، مبنای مطالعه نیز صرفاً اطلاعات منتشرشده در وبسایت شرکت نبود، بلکه دادههای سازمانی، مستندات پروژهها، تحقیقات تخصصی، بررسیهای میدانی و شواهد واقعی پروژهها نیز مورد توجه قرار گرفت.
سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران افزود: در این فرآیند، مجموعه مورد مطالعه در هفت حوزه تخصصی بررسی شد؛ حوزههایی شامل تابآوری ساختمان و مخاطرات، پایداری و بهرهوری انرژی و آب و مصالح، تابآوری سازمانی، توانمندیهای مدیریتی و کسبوکار، زیرساخت و اثربخشی اقتصادی، ملاحظات محیطزیستی و اجتماعی و نوآوری و هوشمندسازی مرتبط با توسعه شهری.
وی تأکید کرد: اهمیت این رویکرد در آن است که موضوع صرفاً ارزیابی یک ساختمان منفرد نبود. یک مجموعه فعال در مقیاس بزرگ انبوهسازی، همراه با پروژهها، ساختار سازمانی، مدیریت، منابع، فناوری، زنجیره اجرایی و ظرفیتهای آن، در یک فرآیند تخصصی چندبعدی مورد مطالعه قرار گرفت.
محمدی کوشکی گفت: در این میان، بخشی از نوآوریهای مورد بررسی نیز از طریق تحقیقات میدانی شناسایی شد؛ از جمله فناوریهای هوشمند در مدیریت پارکینگهای بزرگ، استفاده از حسگرها و سامانههای هدایت خودرو، زیرساختهای فنی و ارتباطی، خدمات و امکانات مشترک پروژهها و شیوه مدیریت و هماهنگی پروژههای بزرگمقیاس؛ بنابراین دامنه نوآوری مورد مطالعه تنها به «هوشمند بودن ساختمان» محدود نبود و مدیریت، بهرهبرداری، زیرساخت و خدمات پروژه را نیز دربر میگرفت.
وی در ادامه به یکی از نمونههای شاخص پروژههای انبوهسازی که قابلیت معرفی در سطح بینالمللی را دارند اشاره کردو گفت: پروژهای در تهران با حدود دو هزار واحد مسکونی در هشت بلوک و حدود ۳۸۴ هزار مترمربع زیربنا موسوم به رونیکا پالاس کوهک در پلتفرم تخصصی تحت مدیریت مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا معرفی شده است. صفحه رسمی این پروژه، آن را یک توسعه مسکونی بزرگمقیاس با رویکرد مسکن باکیفیت و مقرونبهصرفه، خدمات مشابه هتل، امکانات اجتماعی و محیط زندگی یکپارچه معرفی میکند و فرآیند بررسی آن را مستقل و چندرشتهای توصیف کرده است.
سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران افزود: در خروجی عمومی این پلتفرم، چهار پروژه بهعنوان پروژههای اعتبارسنجیشده و منتشرشده معرفی شدهاند که در میان آنها سه پروژه از ایتالیا و یک پروژه از ایران قرار دارد و پروژه ایرانی، رونیکا پالاس کوهک است. این انتشار، تجربهای است که با کار متخصصان و نیروی انسانی ایرانی شکل گرفته و اکنون در یک بستر تخصصی اروپایی در معرض مشاهده عمومی قرار گرفته است.
وی بیان کرد: در کنار آن، نتیجه مطالعه تابآوری سازمانی شرکت نیز در بخش راهنمای قابلیت همکاری دادههای آماری سازمان ملل متحد مستندسازی شده است؛ بهگونهای که این تجربه بهعنوان یک مطالعه ملی ایرانی و مدل دادهمحور توسعهیافته برای ارزیابی تابآوری سازمانی ثبت شده و قابلیت استفاده بهعنوان یک الگوی قابل انتقال برای سازمانها و پروژههای حوزه مسکن، ساختمان، زیرساخت و توسعه شهری را دنبال میکند.
محمدی کوشکی گفت: به این ترتیب، در یک سو تجربههای بینالمللی تابآوری املاک و ساختمان، مانند مسیر شکلگرفته در امارات از سال ۲۰۲۲، قرار دارد و در سوی دیگر، یک تجربه ایرانی قرار گرفته که از یک مطالعه چندبعدی عبور کرده و نتیجه آن در قالب یک مطالعه و مدل ایرانی در بستر آمار سازمان ملل مستندسازی شده است. این مقایسه البته به معنای رتبهبندی کشورها نیست؛ بلکه نشاندهنده شکلگیری مسیرهای متفاوت برای تبدیل تجربههای اجرایی حوزه ساختمان به دانش و مدلهای قابل استفاده است.
وی افزود: اهمیت این مطالعه در نهایت به یک شرکت یا یک پروژه محدود نمیشود. هدف اصلی، ایجاد روشی برای شناسایی نمونههای واقعی و قابل استناد ایران در حوزه مسکن و توسعه شهری است؛ نمونههایی که در آنها نوآوری، کیفیت، زیبایی، پایداری، بهرهوری منابع، فناوری، تابآوری، خدمات و کیفیت زندگی بهصورت واقعی مورد توجه قرار گرفته و بتوان آنها را با مستندات معتبر به مخاطبان منطقهای و بینالمللی معرفی کرد.
سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران ادامه داد: از این منظر، پروژهها و اقدامات انجامشده توسط مجموعه ابنیهسازان مقاوم قربانی به مدیریت حاج رحیم قربانی و امیرحسین قربانی، در این مطالعه نه صرفاً بهعنوان فعالیت یک شرکت ساختمانی، بلکه بهعنوان بخشی از تجربه اجرایی ایران در مقیاس بزرگ مورد توجه قرار گرفتهاند؛ تجربهای که تلاش شده است با مشارکت متخصصان و دانشجویان ایرانی، به داده، مطالعه، مستند و نمونه قابل ارائه در سطح بینالمللی تبدیل شود.
محمدی کوشکی با اشاره به اهمیت معرفی ظرفیتهای داخلی در بازار منطقهای گفت: این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بخشی از تقاضای ایرانیان برای خرید مسکن در سالهای اخیر به بازارهای منطقهای منتقل شده است. آمار رسمی ترکیه نشان میدهد اتباع ایران در سال ۲۰۲۵ تعداد یکهزار و ۸۷۸ واحد مسکونی در این کشور خریداری کردهاند. مسئله این مطالعه، مقایسه تبلیغاتی میان بازارها نیست؛ بلکه ایجاد امکان معرفی ظرفیتهای واقعی ایران به همان مخاطبان منطقهای و بینالمللی است تا نمونههای داخلی نیز بر اساس مستندات و معیارهای قابل مقایسه دیده شوند.
وی گفت: در همین راستا، هدف نهایی این مسیر، شناسایی و معرفی نمونههایی از ایران است که بتوانند نشان دهند متخصصان، مهندسان، مدیران و نیروی کار ایرانی نیز در حوزه مسکن، انبوهسازی، فناوری، هوشمندسازی و توسعه شهری، تجربههایی قابل مطالعه و ارائه در سطح منطقهای و جهانی ایجاد کردهاند.
محمدی کوشکی افزود: بخشی از این دستاورد قرار است همزمان با اکتبر شهری ۲۰۲۶ در ایران معرفی شود. هفتمین نمایشگاه شهر هوشمند و هوش مصنوعی ایران که همزمان با هفتمین نمایشگاه مسکن، شهرسازی و بازآفرینی شهری ایران برگزار میشود، در تقویم رسمی اکتبر شهری ثبت شده و صفحه رسمی این رویداد، آن را بستری برای ارائه نوآوریها و فناوریهای پیشرفته در شهر هوشمند، هوش مصنوعی، مسکن پایدار و ساختوساز نوین و همچنین تقویت همکاری و تبادل دانش معرفی کرده است.
وی ادامه داد: در این چارچوب، تلاش خواهد شد ظرفیتهای کشور در زمینه مسکن پایدار، شهر هوشمند، هوش مصنوعی، نوآوری، تابآوری و ساختوساز نوین به مخاطبان تخصصی و منطقهای معرفی شود و نمونههای بیشتری از پروژههای ایرانی برای ورود به فرآیندهای مطالعاتی و ارزیابیهای بینالمللی شناسایی شوند.
سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران تأکید کرد: این مطالعه در راستای معرفی دستاوردهای ایران در حوزه توسعه شهری، بازآفرینی و مسکنسازی با کمک نوآوری و معیارهای تخصصی و قابل مقایسه بینالمللی، به مدیریت امیرعباس محمدی کوشکی و با همکاری سایر دانشگاهها و مجموعههای داخلی و بینالمللی انجام شده است.
محمدی کوشکی اضافه کرد: هدف نهایی، ایجاد یک چارچوب مستمر برای شناسایی، ارزیابی و معرفی تجربههای واقعی داخلی است؛ بهگونهای که دستاوردهای مهندسان، متخصصان، دانشگاهیان و فعالان صنعت ساختمان ایران تنها در سطح داخلی باقی نماند و در گفتوگوی منطقهای و جهانی درباره آینده مسکن، شهرهای پایدار، تابآوری، نوآوری و کیفیت زندگی شهری نیز حضور داشته باشد و تجربههای اجرایی کشور امکان دیدهشدن، مطالعه و مقایسه در سطح منطقه و جهان را پیدا کنند.
