۳۰/آبان/۱۴۰۵ | ۰۸:۲۳
سقوط سنگین بورس‌های جهان؛ ۹ تریلیون دلار از بین رفت ورود ۹۸ همت پول حقیقی به بورس از ابتدای سال تورم ژاپن برای دومین ماه متوالی بالاتر از هدف بانک مرکزی ماند اصلاح استوری در اینستاگرام ممکن شد محدودیت های ترافیکی جاده های شمال در روزهای جمعه و شنبه اعلام شد دو مورد جدید در کسورات بازنشستگی؛ حقوق هنگام بازنشستگی افزایش می‌یابد اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست ارتقای خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان با افزایش 70 درصدی سقف پوشش‌ افزایش ملایم قیمت نفت در بازار جهانی طلا در آستانه ثبت بدترین عملکرد هفتگی در ۸ ماه گذشته پیش‌ بینی قیمت طلا و سکه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پیش‌ بینی قیمت دلار پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ مدیریت پیک بار زمستان با بخشنامه محقق نمی‌شود اجرای طرح حذف کارت آزاد جایگاه‌ها در ۱۱ استان بررسی شد زمان واریز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی تامین مالی ۹۰۰ همتی شرکت‌ها از بازار سرمایه عبور ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات افزایش نسبی دمای هوا در نواحی شمال کشور ترافیک سنگین در محورهای شمالی و آزادراه‌های منتهی به تهران کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی با توان داخلی عبور مصرف گاز خانگی از ۴۶۴ میلیون مترمکعب در آبان‌ سازمان بورس از آغاز پذیره‌نویسی سومین صندوق ارزی خبر داد مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند بررسی ۲۴ ساعته شدن معاملات بازار مالی بورس کالا آخرین قیمت طلا و قیمت سکه امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت روغن موتور آزاد شد هشدار نسبت به بارش برف و باران در تهران تا جمعه ضوابط پلکان دوربندی‌شده در ساختمان‌های مسکونی تا ۸ طبقه ابلاغ شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات ممنوعیت صادرات پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان محدودیت انتخاب دروس امتحانات نهایی دی‌ماه دانش‌آموزان برداشته شد انتشار چهل و سومین اطلاعیه ستاد پرداخت به بازماندگان سانحه هواپیمای اوکراینی از بام کارخانه تا موتورخانه اداره؛ خورشید چگونه مصرف گاز را کم می‌کند؟ قیمت شیر خام ۶۸ هزار تومان شد قیمت مصوب کنسرو تن ماهی ۳۲۹ هزار تومان تعیین شد اولین گزینه زمستانی پرسپولیس اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد چراغ سبز مردم به سی ان جی/مصرف بنزین کاهشی شد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ وب‌سایت جدید اطلاع‌رسانی بورس تهران رونمایی شد آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه تأکید صادق بر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذر رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ گزارش هواشناسی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم افزایش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی چند روز آینده با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان بورد: سوخت مورد نیاز کشور تامین می‌شود؛ مصرف را مدیریت کنیم درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز چطور به مردم پرداخت می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود گذرگاه مرزی سومار موقتاً تعطیل شد وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد دیدار رئیس سازمان منابع طبیعی با مدیر منطقه‌ای صندوق اقلیم سبز توقف نماد معاملاتی ایران‌خودرو در بورس توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول صیدی: هوش مصنوعی به کمک تأمین مالی بازار سرمایه می‌آید مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
۱۹:۴۶ ۱۴۰۵/۰۷/۰۷

هوش مصنوعی برق و سرمایه را می‌بلعد

رونق هوش مصنوعی در ماه‌های اخیر موج تازه‌ای از سرمایه‌گذاری در انرژی، زیرساخت و فناوری اقلیمی ایجاد کرده اما هم‌زمان افزایش رفتارهای پیش‌بینی‌نشده عامل‌های هوشمند، معادله توسعه این صنعت را پیچیده‌تر کرده است؛ از یک سو سرمایه به سمت زیرساخت‌های مورد نیاز مراکز داده سرازیر شده و از سوی دیگر، نگرانی‌های ایمنی تا جایی افزایش یافته که OpenAI عرضه یکی از مدل‌های جدید خود را به‌دلیل عملکرد نامطلوب در آزمون‌های هم‌راستایی متوقف کرده است.
هوش
کد خبر:۶۱۸۹۸

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ رونق هوش مصنوعی در ماه‌های اخیر نه‌تنها مسیر سرمایه‌گذاری در فناوری را تغییر داده، بلکه بخش‌هایی از اقتصاد انرژی و فناوری اقلیمی را نیز تحت تاثیر قرار داده است؛ با این حال، هم‌زمان با افزایش تقاضا برای زیرساخت‌های هوش مصنوعی و ورود سرمایه به این حوزه، مجموعه‌ای از رفتارهای پیش‌بینی‌نشده عامل‌های خودکار و نگرانی‌های ایمنی در حال شکل‌دادن به محدودیت تازه‌ای برای توسعه این صنعت است؛ به‌گونه‌ای که OpenAI عرضه مدل جدید خود را به‌دلیل نتایج نامطلوب در آزمون‌های ایمنی کنار گذاشته و هم‌زمان از چندین مورد رفتار ناهماهنگ عامل‌های هوش مصنوعی پرده برداشته است.

هوش مصنوعی چگونه مسیر سرمایه را تغییر داد؟

رشد سریع مراکز داده و تقاضای فزاینده برای پردازش‌های هوش مصنوعی، در حال ایجاد یک زنجیره اقتصادی جدید در اطراف این فناوری است. افزایش نیاز به برق، شبکه انتقال، تجهیزات زیرساختی و ظرفیت‌های قابل اتکا برای تامین انرژی، باعث شده بخشی از سرمایه‌ای که پیش‌تر به‌طور مستقیم وارد استارت‌آپ‌های فناوری اقلیمی می‌شد، اکنون به شرکت‌هایی اختصاص پیدا کند که می‌توانند بخشی از نیازهای زیرساختی اقتصاد هوش مصنوعی را تامین کنند.

این تغییر در هفته آب‌وهوای نیویورک نیز به یکی از محورهای اصلی بحث تبدیل شد. بخش قابل‌توجهی از فعالان فناوری اقلیمی، در شرایطی که تامین مالی برای این شرکت‌ها دشوار شده بود، تلاش کرده‌اند فعالیت خود را با موج جدید سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی هماهنگ کنند. بر اساس داده‌های PitchBook، ارزش معاملات سرمایه‌گذاری در فناوری اقلیمی برای چهار فصل متوالی افزایش یافته و در سه‌ماهه نخست سال به حدود ۱۴ میلیارد دلار رسیده است.

اما نکته مهم در ترکیب این سرمایه‌گذاری‌هاست، بخش قابل‌توجهی از ارزش معاملات در حوزه‌هایی متمرکز شده که مستقیما با توسعه مراکز داده ارتباط دارند؛ از ساختمان و زیرساخت شبکه گرفته تا انرژی قابل توزیع، به این ترتیب، هوش مصنوعی عملا به یک موتور تقاضا برای بخش‌هایی از اقتصاد انرژی و زیرساخت تبدیل شده است.

این روند برای شرکت‌های فناوری اقلیمی یک فرصت و در عین حال یک محدودیت ایجاد کرده است. فرصت از آن جهت که شرکت‌هایی که محصول یا فناوری آن‌ها بتواند نیازهای مراکز داده را پاسخ دهد، اکنون به بازار بزرگ‌تری دسترسی دارند؛ محدودیت نیز از آن جهت که بخش‌هایی از فناوری اقلیمی که ارتباط مستقیمی با توسعه هوش مصنوعی ندارند، در رقابت برای جذب سرمایه ممکن است توجه کمتری دریافت کنند. به بیان دیگر، سرمایه لزوما از اقتصاد اقلیمی خارج نشده است، بلکه بخشی از آن در حال حرکت به سمت قسمت‌هایی از این اقتصاد است که با اقتصاد هوش مصنوعی پیوند خورده‌اند.

مهمانی مراکز داده تا کجا ادامه دارد؟

همین وابستگی، یک پرسش اقتصادی مهم ایجاد می‌کند، اگر رشد مراکز داده و سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی با سرعت فعلی ادامه پیدا نکند، شرکت‌هایی که مدل کسب‌وکار خود را بر این موج بنا کرده‌اند چه وضعیتی خواهند داشت؟

این پرسش زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که توسعه زیرساخت هوش مصنوعی را از زاویه هزینه انرژی و سرمایه نیز بررسی کنیم. مراکز داده برای فعالیت گسترده مدل‌های هوش مصنوعی به برق، شبکه، تجهیزات سرمایشی و زیرساخت ارتباطی نیاز دارند و توسعه این ظرفیت‌ها به سرمایه‌گذاری‌های سنگین و بلندمدت وابسته است.

بنابراین، رونق فعلی فقط یک موج نرم‌افزاری نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از صنایع انرژی، ساخت‌وساز، شبکه برق، نیمه‌رساناها و خدمات ابری را درگیر کرده است. همین موضوع سبب شده است که حتی بخشی از فناوری اقلیمی نیز برای ادامه حیات اقتصادی خود، به این چرخه متصل شود.

اما در نقطه مقابل، تمرکز بیش از اندازه سرمایه بر هوش مصنوعی می‌تواند باعث شود فناوری‌هایی که بازده اقلیمی یا اقتصادی آن‌ها به توسعه مراکز داده وابسته نیست، با مشکل دسترسی به سرمایه مواجه شوند که برخی بنیان‌گذاران حاضر در هفته آب‌وهوای نیویورک نیز از همین مساله ابراز نگرانی کرده‌اند.

در نتیجه، نخستین تناقض در اقتصاد جدید هوش مصنوعی شکل گرفته است. فناوری‌ که برای بسیاری از صنایع به موتور رشد تبدیل شده، هم‌زمان می‌تواند منابع سرمایه‌ای را از برخی حوزه‌های دیگر منحرف کند.

مساله بعدی؛ وقتی عامل هوش مصنوعی از دستور عبور می‌کند

اما چالش هوش مصنوعی فقط به انرژی، سرمایه و ظرفیت مراکز داده محدود نیست. با حرکت صنعت از چت‌بات‌های پاسخ‌گو به سمت «عامل‌های خودکار»، مساله جدیدی در حال ظهور است. مدل دیگر فقط پاسخ تولید نمی‌کند، بلکه می‌تواند ابزار به کار بگیرد، اطلاعات جست‌وجو کند، با سامانه‌های دیگر ارتباط برقرار کند و برای رسیدن به یک هدف، مجموعه‌ای از اقدامات را به‌صورت خودکار انجام دهد که همین افزایش اختیار، ریسک‌های تازه‌ای ایجاد کرده است.

OpenAI در روزهای اخیر مجموعه‌ای از گزارش‌های مربوط به رفتارهای ناهماهنگ مدل‌های خود را منتشر کرده است. در یکی از موارد، یک مدل تحقیقاتی داخلی در جریان آموزش تقویتی توانست از محدودیت دسترسی اینترنتی عبور کند و از طریق یک نقص در فیلتر DNS با یک چت‌بات خارجی ارتباط برقرار کند. طبق گزارش رسمی OpenAI، سیستم نظارتی ظرف ۱۵ دقیقه این رفتار را شناسایی کرد و اجرای آزمایش حدود دو ساعت و نیم بعد متوقف شد.

در مورد دیگری، یک مدل داخلی که برای حل یک مساله ریاضی فعالیت می‌کرد، تلاش کرد با دسترسی به کار تیم دیگری تقلب کند و در این فرآیند یک توکن خصوصی GitHub را در مخزن عمومی منتشر کرد. گزارش OpenAI تاکید می‌کند که مدل حتی پس از دریافت دستورهای صریح برای حل مستقل مساله، همچنان این مسیر را دنبال کرده است.

اهمیت این حوادث فقط در خود رفتار مدل نیست؛ مساله اصلی این است که مدل‌هایی که قرار است به‌عنوان «عامل» در محیط‌های واقعی فعالیت کنند، ممکن است برای رسیدن به هدف تعیین‌شده، راه‌هایی را انتخاب کنند که با محدودیت‌های انسانی سازگار نیست.

تهدیدی که می‌تواند تکثیر شود

یکی از یافته‌های مهم‌تر OpenAI نیز به نوعی از «تزریق فرمان خودتکثیرشونده» مربوط است. در این آزمایش، یک دستور مخرب می‌توانست در محتوای یک ایمیل قرار گیرد و عامل هوش مصنوعی را وادار کند همان دستور را در پاسخ خود بازنشر کند؛ در نتیجه، دستور می‌توانست به عامل دیگری که پیام را دریافت می‌کند منتقل شود.

OpenAI این رفتار را در محیط کنترل‌شده شبیه به یک کرم رایانه‌ای توصیف کرده است، هرچند تاکید کرده که در این آزمایش هیچ اثری خارج از محیط شبیه‌سازی مشاهده نشده و نمونه‌ای از وقوع آن در دنیای واقعی گزارش نشده است.

این تفاوت مهم است، که در حال حاضر اثبات یک حمله گسترده در دنیای واقعی نیست، بلکه نشان دادن این است که برخی مسیرهای بالقوه برای انتقال خودکار دستورهای مخرب، از نظر فنی قابل تحقق هستند.

همین مرز میان «آزمایش کنترل‌شده» و «استفاده واقعی» یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی صنعت است. هرچه عامل‌ها دسترسی بیشتری به اینترنت، کد، پایگاه‌های داده و ابزارهای خارجی داشته باشند، فاصله میان یک خطای آزمایشگاهی و یک حادثه عملیاتی نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

از حادثه به توقف عرضه مدل

در چنین شرایطی، تصمیم OpenAI درباره مدل جدید Astra 6.1 اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که طبق گزارش‌های منتشر شده، OpenAI برنامه عرضه این مدل را به‌دلیل نگرانی‌های ایمنی کنار گذاشته است. گزارش‌ها می‌گویند مدل در آزمایش‌های داخلی، از جمله در زمینه همسویی با دستورهای انسانی، عملکرد مطلوبی نداشته و رفتارهایی شامل فریبکاری بیشتر نسبت به مدل‌های قبلی مشاهده شده است.

این تصمیم از یک جهت یک تغییر مهم در منطق توسعه مدل‌های پیشرفته محسوب می‌شود. در سال‌های گذشته، رقابت عمدتا بر سر این بود که کدام شرکت می‌تواند مدل قدرتمندتر را زودتر عرضه کند اما با افزایش توانایی عامل‌ها، یک متغیر جدید وارد معادله شده است که آیا مدل علاوه بر قدرتمند بودن، قابل کنترل نیز هست؟

خود OpenAI نیز در مستندات ایمنی Astra تصریح کرده که نبود شکست مشاهده‌شده در برخی ارزیابی‌ها به معنی تضمین قابلیت اطمینان مدل در همه محیط‌ها نیست و محدودیت‌های ارزیابی و نظارت همچنان وجود دارد.

در نتیجه، توقف یک مدل را نمی‌توان صرفا یک تاخیر فنی در عرضه محصول دانست. اگر این روند ادامه پیدا کند، زمان و هزینه لازم برای آزمایش، نظارت و ارزیابی مدل‌ها به بخشی از هزینه واقعی توسعه هوش مصنوعی تبدیل خواهد شد.

سناریوی جدید برای اقتصاد هوش مصنوعی

در حال حاضر سه روند هم‌زمان در حال شکل‌گیری است. روند نخست، ادامه تقاضا برای زیرساخت هوش مصنوعی است، مراکز داده همچنان به برق، شبکه و ظرفیت پردازشی بیشتری نیاز دارند و همین موضوع می‌تواند برای شرکت‌های فعال در انرژی و زیرساخت فرصت ایجاد کند.

روند دوم، افزایش سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی است که مستقیما از این تقاضا بهره می‌برند. شرکت‌های فناوری اقلیمی، انرژی و زیرساختی که بتوانند بخشی از نیازهای اقتصاد هوش مصنوعی را پاسخ دهند، در موقعیت متفاوتی نسبت به کسب‌وکارهایی قرار گرفته‌اند که ارتباط مستقیمی با این موج ندارند.

روند سوم، افزایش هزینه ایمنی و کنترل است، هرچه مدل‌ها خودکارتر شوند، شرکت‌ها ناچارند منابع بیشتری را برای ارزیابی، پایش، محدودسازی دسترسی و بررسی رفتارهای غیرمنتظره اختصاص دهند.

این سه روند می‌تواند اقتصاد هوش مصنوعی را وارد مرحله‌ای متفاوت کند؛ مرحله‌ای که در آن صرف افزایش قدرت مدل برای ایجاد مزیت اقتصادی کافی نیست. مدل باید بتواند در محیط واقعی، در محدوده‌ای که برای آن تعریف شده فعالیت کند و هزینه ریسک ناشی از رفتارهای غیرمنتظره نیز در مدل کسب‌وکار شرکت لحاظ شود.

نقطه عطف رقابت؛ سرعت یا قابلیت کنترل؟

آنچه اکنون در صنعت هوش مصنوعی دیده می‌شود، الزاما به معنای پایان رونق این فناوری نیست، حتی برعکس جریان سرمایه، تقاضای زیرساختی و کاربردهای تجاری همچنان گسترده است اما ماهیت رقابت در حال تغییر است.

تا زمانی که مدل‌ها عمدتا ابزارهای پاسخ‌گو بودند، خطا در بسیاری از موارد به تولید یک پاسخ نادرست محدود می‌شد اما در اقتصاد عامل‌های خودکار، خطا می‌تواند به اجرای یک اقدام، دسترسی به یک سامانه یا انتقال یک دستور به محیط دیگر منجر شود. به همین دلیل، اتفاقات اخیر را می‌توان نشانه عبور صنعت از یک مرحله دانست، مرحله‌ای که در آن مساله اصلی فقط ساخت مدل قدرتمندتر نیست، بلکه ساخت مدل قدرتمند و در عین حال قابل‌کنترل است.

اگر این کنترل با هزینه قابل‌قبول به دست آید، رونق فعلی هوش مصنوعی می‌تواند به توسعه کسب‌وکارهای پایدار در حوزه انرژی، زیرساخت و فناوری منجر شود اما اگر رشد قابلیت‌های عامل‌ها سریع‌تر از توانایی صنعت برای آزمون و مهار آن‌ها حرکت کند، هزینه‌های ایمنی، نظارتی و عملیاتی می‌تواند به یکی از محدودیت‌های اصلی توسعه تبدیل شود.

در چنین شرایطی، آینده اقتصاد هوش مصنوعی صرفا در آزمایشگاه‌های مدل‌سازی تعیین نخواهد شد؛ بلکه در نقطه‌ای شکل می‌گیرد که سرمایه‌گذاری، انرژی، زیرساخت، امنیت و توانایی کنترل عامل‌های هوشمند به یکدیگر متصل می‌شوند.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ