۳۰/آبان/۱۴۰۵ | ۰۹:۱۱
تمدید مصوبات استانداردی دوران جنگ تا پایان سال قیمت سکه و قیمت طلا امروز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار و قیمت یورو امروز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ + جدول کوچک‌ترهای بورس، مورد اقبال بازار سقوط سنگین بورس‌های جهان؛ ۹ تریلیون دلار از بین رفت ورود ۹۸ همت پول حقیقی به بورس از ابتدای سال تورم ژاپن برای دومین ماه متوالی بالاتر از هدف بانک مرکزی ماند اصلاح استوری در اینستاگرام ممکن شد محدودیت های ترافیکی جاده های شمال در روزهای جمعه و شنبه اعلام شد دو مورد جدید در کسورات بازنشستگی؛ حقوق هنگام بازنشستگی افزایش می‌یابد اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست ارتقای خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان با افزایش 70 درصدی سقف پوشش‌ افزایش ملایم قیمت نفت در بازار جهانی طلا در آستانه ثبت بدترین عملکرد هفتگی در ۸ ماه گذشته پیش‌ بینی قیمت طلا و سکه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پیش‌ بینی قیمت دلار پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ مدیریت پیک بار زمستان با بخشنامه محقق نمی‌شود اجرای طرح حذف کارت آزاد جایگاه‌ها در ۱۱ استان بررسی شد زمان واریز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی تامین مالی ۹۰۰ همتی شرکت‌ها از بازار سرمایه عبور ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات افزایش نسبی دمای هوا در نواحی شمال کشور ترافیک سنگین در محورهای شمالی و آزادراه‌های منتهی به تهران کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی با توان داخلی عبور مصرف گاز خانگی از ۴۶۴ میلیون مترمکعب در آبان‌ سازمان بورس از آغاز پذیره‌نویسی سومین صندوق ارزی خبر داد مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند بررسی ۲۴ ساعته شدن معاملات بازار مالی بورس کالا آخرین قیمت طلا و قیمت سکه امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت روغن موتور آزاد شد هشدار نسبت به بارش برف و باران در تهران تا جمعه ضوابط پلکان دوربندی‌شده در ساختمان‌های مسکونی تا ۸ طبقه ابلاغ شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات ممنوعیت صادرات پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان محدودیت انتخاب دروس امتحانات نهایی دی‌ماه دانش‌آموزان برداشته شد انتشار چهل و سومین اطلاعیه ستاد پرداخت به بازماندگان سانحه هواپیمای اوکراینی از بام کارخانه تا موتورخانه اداره؛ خورشید چگونه مصرف گاز را کم می‌کند؟ قیمت شیر خام ۶۸ هزار تومان شد قیمت مصوب کنسرو تن ماهی ۳۲۹ هزار تومان تعیین شد اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد چراغ سبز مردم به سی ان جی/مصرف بنزین کاهشی شد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ وب‌سایت جدید اطلاع‌رسانی بورس تهران رونمایی شد آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه تأکید صادق بر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذر رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ گزارش هواشناسی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم افزایش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی چند روز آینده با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان بورد: سوخت مورد نیاز کشور تامین می‌شود؛ مصرف را مدیریت کنیم درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز چطور به مردم پرداخت می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود گذرگاه مرزی سومار موقتاً تعطیل شد وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد دیدار رئیس سازمان منابع طبیعی با مدیر منطقه‌ای صندوق اقلیم سبز توقف نماد معاملاتی ایران‌خودرو در بورس توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول صیدی: هوش مصنوعی به کمک تأمین مالی بازار سرمایه می‌آید مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
۲۰:۲۶ ۱۴۰۵/۰۷/۱۳

کارنامه دو ساله پاک‌نژاد در وزارت نفت

محسن پاک‌نژاد پس از حدود دو سال حضور در وزارت نفت، در شرایطی از دولت چهاردهم جدا شد که کارنامه وی ترکیبی از افزایش تولید نفت، آغاز پروژه فشار افزایی پارس جنوبی، توسعه طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل و حفظ جریان سوخت و صادرات در دوره جنگ بود؛ در مقابل، گام برنداشتن برای رفع ناترازی گاز، تداوم وابستگی به واردات بنزین، تکمیل‌نشدن برخی طرح‌های افزایش تولید و ابهام‌های مطرح‌شده درباره فروش نفت و بازگشت منابع ارزی، از مهم‌ترین پرونده‌های باز این دوره باقی ماند.
پاک نژاد
کد خبر:۶۲۴۱۲

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ محسن پاک‌نژاد در حالی پس از حدود دو سال وزارت نفت را ترک کرد که دوره مدیریتی وی از یک‌سو با افزایش برخی ظرفیت‌های تولید و فرآورش، آغاز پروژه فشارافزایی پارس جنوبی و توسعه طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل همراه بود و از سوی دیگر، گام برنداشتن برای رفع ناترازی گاز، تداوم وابستگی به واردات بنزین، دشواری تامین سرمایه و ابهامات درباره سازوکار فروش و بازگشت ارز نفتی همچنان روی میز باقی ماند. جنگ و آسیب به زیرساخت‌های انرژی نیز بخش مهمی از سال دوم وزارت او را از یک دوره توسعه‌ای به دوره‌ای برای حفظ تولید، توزیع سوخت و صادرات تبدیل کرد.

پرونده وزارت محسن پاک‌نژاد در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ بسته شد؛ مدیری که در مرداد ۱۴۰۳ با ۲۲۲ رای موافق مجلس وارد وزارت نفت شد و پس از حدود دو سال، استعفایش با موافقت رئیس‌جمهور پذیرفته شد. حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، نیز پس از آن به‌عنوان سرپرست وزارت نفت منصوب شد.

روایت رسمی دولت درباره علت استعفا «دلایل شخصی» بود، دفتر رئیس‌جمهور اعلام کرد پاک‌نژاد پیش‌تر نیز درخواست استعفا داده اما رئیس‌جمهور با آن موافقت نکرده بود. ماه‌های پایانی وزارت وی، اختلافات مدیریتی در رابطه با ریاست هلدینگ خلیج فارس، انتقادهای مجلس، پرونده فروش نفت و عملکرد واسطه‌ها و تراستی‌ها به موضوع رسانه‌ها تبدیل شده بود.

ارزیابی دوره پاک‌نژاد نیز بیش از آنکه به فهرستی از پروژه‌ها محدود شود، نیازمند مرور مسیری است که از مدیریت ناترازی انرژی آغاز شد، به افزایش تولید و پروژه‌های توسعه‌ای رسید و در سال دوم با جنگ، آسیب زیرساخت‌ها و دشواری صادرات همراه شد.

شروع وزارت با آزمون تامین سوخت و زمستان پیش‌رو

پاک‌نژاد در نخستین روزهای حضور در وزارت نفت، تامین پایدار سوخت و آمادگی برای فصل سرد را در اولویت قرار داد. وی بعدها گفت در یکم شهریور ۱۴۰۳، وضعیت ذخیره‌سازی بنزین و گازوئیل نیروگاهی از نخستین موضوعاتی بود که در نشست با مدیران ارشد صنعت نفت بررسی شد؛ موضوعی که با توجه به افزایش معمول مصرف بنزین در شهریور و نیاز نیروگاه‌ها به ذخایر سوخت مایع پیش از زمستان اهمیت ویژه داشت.

وزارت نفت در آغاز دولت چهاردهم با همان مساله‌ فاصله میان رشد مصرف و ظرفیت تولید و تامین انرژی که طی سال‌های گذشته به یکی از چالش‌های ساختاری اقتصاد انرژی ایران تبدیل شده بود، مواجه داشت . در حوزه گاز نیز افزایش مصرف بخش خانگی و تجاری در فصل سرد به معنای کاهش سهم گاز نیروگاه‌ها و صنایع و افزایش استفاده از گازوئیل و مازوت بود.

زمستان ۱۴۰۳ نیز نشان داد ناترازی انرژی مساله‌ای نیست که در یک دوره مدیریتی حل شود. دولت در کنار افزایش تولید، پویش «دو درجه کمتر» را برای کاهش مصرف گاز اجرا کرد؛ اقدامی کوتاه‌مدت برای مدیریت اوج مصرف که نمی‌توانست جایگزین توسعه ظرفیت تولید و اصلاح ساختار مصرف شود.

تولید نفت؛ افزایش تولید اما تحقق ناقص طرح ۲۵۰ هزار بشکه‌ای

یکی از محورهای اصلی برنامه پاک‌نژاد افزایش تولید نفت خام بود. براساس گزارش وزارت نفت، میانگین تولید نفت خام در نخستین سال دولت چهاردهم نسبت به ابتدای دولت بیش از ۱۲۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و در اردیبهشت ۱۴۰۴، افزایش تولید نسبت به نقطه آغاز دولت به حدود ۱۸۰ هزار بشکه در روز رسید.

بخش مهمی از این رشد از طریق تکمیل چاه‌ها، تعمیرات، نگهداشت تاسیسات و افزایش برداشت از میدان‌هایی مانند چشمه‌خوش، پایدار شرق، دارخوین، یادآوران، آزادگان، اهواز، مارون، بی‌بی‌حکیمه، گلخاری و فروزان دنبال شد.

در کنار این اقدامات، وزارت نفت طرحی برای افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت خام تعریف کرد که برای اجرای آن حدود ۳ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده بود. پاک‌نژاد در روزهای پایانی وزارت خود اعلام کرد از این هدف، روزانه حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار بشکه محقق شده است. به این ترتیب، پروژه وارد مرحله اجرا شد اما بخش بزرگی از هدف آن تا زمان خروج وزیر هنوز باقی مانده بود.

وزارت نفت همچنین از افزایش بیش از ۳۰۰ هزار بشکه‌ای ظرفیت فرآورش نفت خام در میدان‌های مشترک خبر داد؛ موضوعی که برای تبدیل ظرفیت تولید چاه‌ها به نفت قابل انتقال و صادرات اهمیت دارد. بنابراین در حوزه نفت خام، کارنامه پاک‌نژاد را می‌توان ترکیبی از افزایش تولید و آغاز طرح‌های جدید دانست اما برخی اهداف مهم، از جمله طرح ۲۵۰ هزار بشکه‌ای، در دوره وی به‌طور کامل محقق نشد.

کارنامه دو ساله پاک‌نژاد چگونه بسته شد؟

پارس جنوبی؛ قرارداد بزرگ امضا شد، نتیجه برای سال‌های بعد ماند

مهم‌ترین پروژه راهبردی دوره پاک‌نژاد در بخش گاز، فشارافزایی پارس جنوبی بود. افت طبیعی فشار مخزن این میدان طی سال‌های آینده می‌تواند ظرفیت برداشت ایران از بزرگ‌ترین منبع گازی کشور را کاهش دهد و به همین دلیل صنعت نفت سال‌ها درباره ضرورت آغاز این پروژه هشدار داده بود.

در اسفند ۱۴۰۳ قراردادهای فشارافزایی پارس جنوبی با چهار مجموعه ایرانی و با ارزشی در حدود ۱۷ میلیارد دلار امضا شد، پروژه در هفت هاب تعریف شده و شامل ساخت تجهیزات سنگین و خطوط لوله زیردریایی است.

اهمیت این قرارداد در جلوگیری از افت تولید آینده پارس جنوبی است اما باید میان «امضای قرارداد» و «بهره‌برداری» تفاوت قائل شد. بخش اعظم عملیات اجرایی و آثار واقعی این پروژه در سال‌های بعد مشخص خواهد شد و در دوره پاک‌نژاد پروژه هنوز در مراحل اولیه اجرایی قرار داشت. در کنار آن، حفاری بیش از ۳۰ حلقه چاه درون‌میدانی در پارس جنوبی برنامه‌ریزی شد و تعدادی از این چاه‌ها به تولید رسیدند تا بخشی از افت طبیعی تولید در کوتاه‌مدت جبران شود.

گازهای مشعل؛ پیشرفت قابل اندازه‌گیری اما پرونده‌ای ناتمام

یکی از بخش‌هایی که در کارنامه دولت چهاردهم عدد مشخص‌تری برای آن ارائه شده، جمع‌آوری گازهای مشعل است. براساس اعلام پاک‌نژاد، از ابتدای دولت چهاردهم تا روزهای پایانی وزارت وی حدود ۱۱.۵ میلیون مترمکعب در روز گاز مشعل در قالب پروژه‌های مختلف جمع‌آوری شد. طرح‌هایی مانند NGL۳۱۰۰، NGL۳۲۰۰ و پروژه‌های مرتبط با میدان‌های جنوب و غرب کارون در این مسیر نقش داشتند.

این میزان از یک‌سو به معنای کاهش هدررفت بخشی از منابع هیدروکربوری و از سوی دیگر کاهش آلایندگی است اما پایان مساله فلرینگ محسوب نمی‌شود. همچنان حجم قابل توجهی از گازهای همراه در مناطق نفت‌خیز سوزانده می‌شود و تکمیل پروژه‌های جمع‌آوری به سرمایه‌گذاری و زمان بیشتری نیاز دارد.

بنزین؛ چالشی که باقی ماند

در حوزه فرآورده‌های نفتی، وزارت نفت از توقف واردات گازوئیل خبر داد اما در بازار بنزین شرایط متفاوت بود. رشد مصرف داخلی باعث شد ایران همچنان بخشی از نیاز خود را از محل واردات تامین کند و منابع ارزی قابل توجهی به این بخش اختصاص یابد.

پاک‌نژاد در روزهای پایانی وزارت خود نیز تصریح کرد بخشی از منابع ارزی کشور صرف واردات بنزین می‌شود و کاهش این وابستگی بدون مدیریت مصرف دشوار است. این مساله یکی از مهم‌ترین چالش‌های باقی‌مانده در پایان دوره وی بود. افزایش تولید پالایشگاه‌ها، بدون مهار رشد مصرف و اصلاح ناوگان حمل‌ونقل، نتوانست فاصله میان عرضه و تقاضا را به‌طور کامل از بین ببرد.

جنگ؛ تغییر ماموریت از توسعه به حفظ جریان انرژی

بخش دوم دوره وزارت پاک‌نژاد با شرایطی کاملا متفاوت همراه شد، حمله به تاسیسات نفتی و گازی، بخشی از ماموریت وزارتخانه را از توسعه پروژه‌ها به حفظ تولید و توزیع انرژی تغییر داد. در جریان جنگ، انبارهای نفت تهران و تاسیسات گازی از جمله فجر جم و فاز ۱۴ پارس جنوبی هدف قرار گرفتند. مصرف بنزین در روزهای نخست یکی از مقاطع جنگ تا آستانه ۲۰۰ میلیون لیتر در روز افزایش یافت اما براساس گزارش وزارت نفت، شبکه تامین سوخت با کمبود گسترده مواجه نشد.

در مراحل بعدی، انبارهای نفت ری، شهران، قوچک و بخشی از تاسیسات استان البرز آسیب دیدند. وزارت نفت با جابه‌جایی ناوگان و تجهیزات لجستیکی از مناطق جنوبی و مرکزی کشور تلاش کرد جریان سوخت‌رسانی به تهران و استان‌های شمالی را حفظ کند.

در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ نیز پالایشگاه‌های سوم تا ششم عسلویه هدف قرار گرفتند و بخشی از تولید گاز کاهش یافت که وزارت نفت اعلام کرد بخشی از ظرفیت ظرف چند ساعت به مدار بازگشت و عملیات بازسازی نیز طی روزهای بعد آغاز شد. در چنین شرایطی، سنجش عملکرد وزارتخانه تنها براساس افزایش تولید امکان‌پذیر نبود و حفظ پایداری شبکه سوخت و بازگرداندن تاسیسات آسیب‌دیده به مدار نیز به بخشی از معیار عملکرد تبدیل شد.

صادرات نفت؛ استمرار در جنگ و دشواری پس از محاصره

یکی از مهم‌ترین ادعاهای عملکردی پاک‌نژاد به استمرار صادرات نفت مربوط می‌شود، وی اعلام کرد از ۹ اسفند تا اواخر فروردین، در جریان جنگ ۴۰ روزه، صادرات نفت خام ایران حتی یک ساعت متوقف نشد. به گفته وی، جزیره خارک با وجود صدها حمله همچنان عملیات بارگیری نفتکش‌ها را ادامه داد که این موضوع در شرایط جنگی از منظر حفظ جریان درآمدی کشور اهمیت داشت.

اما پس از آن، وضعیت صادرات دشوارتر شد، پاک‌نژاد اعلام کرد از حدود ۲۴ یا ۲۵ فروردین تا اواخر خرداد ۱۴۰۵ محدودیت دریایی جدیدی ایجاد شد که انتقال نفت به خارج از محدوده خلیج فارس و دریای عمان را دشوار کرد. در دوره‌هایی که محدودیت کاهش یافت، وزارت نفت تلاش کرد بخشی از محموله‌ها را به نقاطی منتقل کند که امکان تحویل به مشتری وجود داشته باشد.

بر اساس آمارهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ارزش صادرات نفت، گاز و فرآورده‌های نفتی کشور در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۶۷ میلیارد دلار رسید. در ادامه این روند، داده‌های موسسه کپلر نشان می‌دهد صادرات نفت و میعانات گازی ایران در سال ۲۰۲۵ نیز در سطوح بالایی ادامه داشته است؛ به‌طوری که میانگین صادرات در بازه ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۵ حدود یک میلیون و ۶۳۰ هزار بشکه در روز برآورد شده است. بخش عمده این محموله‌ها راهی چین شده و این کشور همچنان مقصد اصلی صادرات نفت ایران بوده است.

تداوم صادرات نفت در سال ۱۴۰۴ تنها به شرایط عادی محدود نماند و در جریان جنگ نیز ادامه پیدا کرد. در سال ۱۴۰۴ نیز طبق گزارش شرکت ملی نفت ایران، میانگین صادرات نفت خام در مردادماه به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز رسید و در چهار ماه ابتدایی سال نیز صادرات نفت خام روزانه ۲۱ هزار بشکه بیشتر از مدت مشابه سال قبل گزارش شد. بنابراین استمرار صادرات در زمان جنگ به معنای نبود محدودیت در کل دوره نیست و بخش دوم سال ۱۴۰۵ با دشواری‌های عملیاتی و لجستیکی بیشتری همراه شد.

فروش نفت و تراستی‌ها؛ مهم‌ترین محل اختلاف با مجلس

در کنار عملکرد عملیاتی، مهم‌ترین مناقشه دوره پاک‌نژاد به سازوکار فروش نفت و بازگشت منابع ارزی مربوط شد. از دی ۱۴۰۳ بحث استیضاح وزیر در مجلس مطرح شد و در ماه‌های بعد نمایندگانی درباره اجرای برنامه هفتم، افزایش تولید، نحوه فروش نفت، عملکرد واسطه‌ها و بازگشت ارز صادراتی پرسش‌هایی مطرح کردند. برخی نمایندگان از جمله مالک شریعتی درباره عملکرد تراستی‌ها و میزان منابع بازگشته از فروش نفت انتقاد داشتند.

کارنامه‌ای میان پیشرفت پروژه‌ها و مسائل باقی‌مانده

در نهایت، دوره محسن پاک‌نژاد را نه می‌توان صرفا دوره‌ای موفق و بدون مساله توصیف کرد و نه می‌توان آن را دوره توقف صنعت نفت دانست. در سمت مثبت، قرارداد فشارافزایی پارس جنوبی پس از سال‌ها تاخیر وارد مرحله اجرایی شد، تولید نفت افزایش یافت، پروژه افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای آغاز شد، ظرفیت فرآورش میدان‌های مشترک توسعه یافت، روزانه ۱۱.۵ میلیون مترمکعب گاز مشعل جمع‌آوری شد و صنعت نفت در بخشی از سخت‌ترین روزهای جنگ توانست جریان سوخت‌رسانی و صادرات را حفظ کند.

در مقابل، ناترازی گاز و انرژی همچنان پابرجا ماند، کشور در حوزه بنزین به واردات نیاز داشت، بخش قابل توجهی از طرح افزایش تولید نفت محقق نشد، پروژه فشارافزایی پارس جنوبی هنوز فاصله زیادی با بهره‌برداری داشت و پرسش‌های مجلس درباره فروش نفت و بازگشت ارز نیز به نتیجه نهایی نرسید.

پاک‌نژاد وزارت نفت را در شرایطی ترک کرد که تعدادی از مهم‌ترین پروژه‌های دوره وی تازه وارد مرحله اجرا شده بودند. از همین رو بخش مهمی از قضاوت درباره کارنامه وی به سال‌های بعد موکول خواهد شد؛ زمانی که مشخص شود پروژه‌هایی که در دوره او آغاز شدند تا چه اندازه به تولید واقعی رسیده و چه میزان از مشکلات ساختاری صنعت نفت و انرژی همچنان باقی مانده است.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ