از اولویت‌های اقتصادی بودجه تا معامله مشکوک سهام ایران‌خودرو

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله صنعت برق، سهام ایران‌خودرو، وزیر نفت، طلای آنلاین، فشارهای اقتصادی آمریکا و بودجه ۱۴۰۶ پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «اولویت‌های اقتصادی بودجه ۱۴۰۶» به اولویت‌ها و سیاست‌های اقتصادی دولت در تدوین بودجه سال ۱۴۰۶ با تاکید بر مهار تورم، انضباط مالی، حفظ تولید و اشتغال و حمایت از معیشت خانوارها پرداخته و نوشته است: «بودجه سال ۱۴۰۶ در شرایطی تدوین شده که اقتصاد کشور با محدودیت منابع مالی، تداوم تورم، تحریم‌ها، پیامدهای جنگ و کاهش درآمدهای نفتی مواجه است. در این شرایط، مهار تورم، حفظ ثبات اقتصادی، تقویت تولید و اشتغال و بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده به مهم‌ترین اولویت‌های دولت تبدیل شده‌اند. دولت قصد دارد با کنترل هزینه‌های جاری، محدود کردن استخدام و تعهدات جدید، حذف هزینه‌های غیرضروری و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، فشار بر منابع عمومی را کاهش دهد. همچنین افزایش متوسط ۳۵ درصدی حقوق کارکنان به‌صورت پلکانی معکوس پیش‌بینی شده تا سهم بیشتری از افزایش حقوق به کارکنان کم‌درآمد اختصاص یابد. از سوی دیگر، دولت برای مقابله با احتمال صفر شدن درآمدهای نفتی، به دنبال اصلاح نظام مالیاتی، مولدسازی دارایی‌ها و استفاده از منابع جایگزین است. حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد، تامین سرمایه در گردش بنگاه‌ها و حفظ فرصت‌های شغلی نیز از دیگر برنامه‌هاست. با این حال، موفقیت این سیاست‌ها به تامین منابع پایدار، اجرای انضباط مالی و مهار تورم بستگی دارد؛ چراکه افزایش حقوق بدون کنترل تورم نمی‌تواند قدرت خرید مردم را حفظ کند.»

روزنامه شرق با عنوان «عملیات اقتصادی علیه تهران» در گزارش اقتصادی خود به تشدید فشارهای اقتصادی و تحریمی آمریکا علیه ایران از طریق محاصره دریایی، زمینی و محدودسازی مسیرهای تجاری و مبادلات اقتصادی با کشورهای همسایه پرداخته و نوشته است: «آمریکا پس از اجرای محاصره دریایی ایران و اعمال محدودیت بر مبادلات اقتصادی با کشورهای همسایه، اکنون با آغاز عملیات «دروازه آهنین» قصد دارد مسیرهای زمینی و دریای خزر را نیز برای انتقال کالا، تسلیحات و درآمدهای ایران محدود کند. این اقدامات در شرایطی انجام می‌شود که انتظار می‌رفت پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، زمینه بازگشت دو کشور به مذاکرات فراهم شود. تداوم محاصره دریایی موجب کاهش شدید ذخایر نفتی ایران در خارج از محدوده محاصره و توقف بارگیری نفت در جزیره خارگ شده است. از سوی دیگر، ظرفیت محدود بنادر شمالی، کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و هزینه بالای انتقال کالا از مسیرهای زمینی، امکان جایگزینی این مسیرها با بنادر جنوبی را دشوار کرده است. همچنین فشار آمریکا بر کشورهای همسایه، از جمله ترکیه و امارات، به قطع یا محدودیت روابط تجاری، مالی و حمل‌ونقل با ایران منجر شده و در مجموع فشارهای اقتصادی بر کشور را تشدید کرده است.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «طلای آنلاين بخريم يا نخريم؟» به بررسی امنیت و چالش‌های نظارتی پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا و ریسک سرمایه‌گذاری در آن‌ها پرداخته و نوشته است: «این روزها خرید آنلاین طلا به دلیل امکان سرمایه‌گذاری با مبالغ کم و سهولت معاملات، محبوبیت زیادی پیدا کرده است؛ اما نگرانی‌هایی درباره امنیت سرمایه مردم و نبود نظارت کافی بر این پلتفرم‌ها وجود دارد. مهم‌ترین تخلف در این بازار، «خالی‌فروشی» است؛ یعنی فروش طلا بدون برخورداری از پشتوانه فیزیکی کافی که بیش از ۲۰۰ هزار مورد و ۵۰۸ پرونده کلاهبرداری در این زمینه گزارش شده است. همچنین اختلاف میان نهادهای نظارتی، ضعف احراز هویت و نبود سازوکار مشخص برای پاسخگویی، ریسک فعالیت در این بازار را افزایش داده است. کارشناسان و طلافروشان خرید طلای فیزیکی و تحویل گرفتن آن را گزینه مطمئن‌تری می‌دانند و بر ضرورت بررسی اعتبار، مجوزها و ضمانت بازپرداخت پلتفرم‌ها تاکید می‌کنند. در همین راستا، بانک مرکزی سامانه نظارتی جدیدی راه‌اندازی کرده و بیش از ده پلتفرم به آن متصل شده‌اند. با این حال، شفافیت کامل بازار به نظارت برخط موجودی واقعی طلا و تعهدات شرکت‌ها وابسته است.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «۳ ویژگی وزیر نفت جنگی از نگاه کارشناسان» در گزارش اقتصادی خود به ویژگی‌ها و اولویت‌های وزیر جدید نفت برای مدیریت چالش‌های صنعت نفت و گاز کشور، به‌ویژه در شرایط تحریم، محدودیت صادرات نفت و ناترازی انرژی پرداخته و نوشته است: «در آستانه معرفی وزیر جدید نفت، کارشناسان معتقدند این وزارتخانه برای عبور از چالش‌های فعلی به مدیری تحول‌گرا با سه ویژگی اصلی بازنگری در جغرافیا و روش‌های صادرات نفت برای کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی و مقابله با تحریم و محاصره، شفاف‌سازی سازوکار فروش نفت و بازگشت درآمدهای ارزی و پاسخ‌گویی درباره عملکرد گذشته، و اصلاح ساختار مدیریت انرژی کشور نیاز دارد. وزیر جدید باید برای دو سناریوی توافق و تداوم شرایط تحریمی برنامه مشخصی داشته باشد و با همکاری سایر دستگاه‌ها، راهکارهایی مانند استفاده از ظرفیت کشورهای همسایه و چین و تفکیک وظایف فروش نفت از دریافت درآمدها را دنبال کند. همچنین مدیریت فوری ناترازی گاز از طریق کاهش مصرف، مدیریت تقاضا، استفاده از سوخت‌های جایگزین و واردات گاز ضروری است. در بلندمدت نیز توسعه میادین نفت و گاز، جذب سرمایه‌گذاری، حمایت از پالایشگاه‌های کوچک و بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی در ذخیره‌سازی و تامین انرژی صنایع باید در اولویت وزارت نفت قرار گیرد.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «معامله مشکوک سهام ایران‌خودرو؛ پای کروز و بهمن‌موتور در میان است» به ابهامات و پیامدهای واگذاری ۲۰ درصد سهام شرکت سپهرکیش به بهمن‌موتور و افزایش نفوذ گروه کروز در ساختار مالکیت و مدیریت ایران‌خودرو پرداخته و نوشته است: «واگذاری ۲۰ درصد سهام شرکت سپهرکیش ایرانیان از سوی تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو به بهمن‌موتور به ارزش حدود ۵۳۰۰ میلیارد تومان، ابهاماتی درباره مالکیت و مدیریت ایران‌خودرو ایجاد کرده است. از آنجا که حدود ۷۰ درصد سهام بهمن‌موتور متعلق به گروه کروز است، این معامله سهم مستقیم و غیرمستقیم کروز در سپهرکیش را به حدود ۵۱.۷۵ درصد می‌رساند و می‌تواند نفوذ مدیریتی آن را بر شرکتی که مالک ۱۰.۳۲ درصد سهام ایران‌خودرو است، افزایش دهد. این واگذاری با پرسش‌هایی درباره قیمت‌گذاری، نبود رقابت موثر در مزایده، فاصله ۹ ماهه تا انعقاد قرارداد و رعایت حقوق ۷۰ هزار عضو تعاونی همراه است. همچنین رای دادگاه مبنی بر سهام خزانه بودن سهام ایران‌خودرو در اختیار سپهرکیش و سلب حق رای آن، در کنار تلاش ایران‌خودرو برای خروج سپهرکیش از فهرست شرکت‌های مشمول مقررات سهام متقاطع، ابهامات حقوقی ایجاد کرده است. در نهایت، ضرورت بررسی شفافیت معامله، توجیه اقتصادی آن و احتمال تعارض منافع از سوی سازمان بورس و نهادهای نظارتی مورد تاکید قرار گرفته است.»

روزنامه ایران با عنوان «شکاف هزار تومانی قیمت تمام‌شده و تکلیفی برق» در گزارش اقتصادی خود به چالش‌های اقتصادی صنعت برق ایران، اصلاح تدریجی تعرفه‌ها و راهکارهای کاهش ناترازی برق از طریق مدیریت مصرف و توسعه ظرفیت تولید پرداخته و نوشته است: «صنعت برق ایران با شکاف هزار تومانی میان هزینه تمام‌شده تولید هر کیلووات‌ساعت برق (۱۹۰۰ تومان) و متوسط تعرفه دریافتی (۹۰۰ تومان) مواجه است که موجب افزایش بدهی‌ها و مشکلات مالی این صنعت شده است. وزارت نیرو برای رفع این مشکل، اصلاح تدریجی تعرفه‌ها با اولویت مشترکان پرمصرف و حفظ حمایت از کم‌مصرف‌ها را در دستور کار دارد. همچنین وصول ۱۳۰ هزار میلیارد تومان مطالبات معوق و مدیریت هوشمند مصرف از راهکارهای بهبود وضعیت برق عنوان شده است. در کنار این اقدامات، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه خورشیدی، افزایش ظرفیت تولید و گسترش نیروگاه‌های پشت‌بامی با هدف کاهش ناترازی دنبال می‌شود. طبق آمار اعلام‌شده، ناترازی برق از ۱۷،۵۰۰ مگاوات در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۰ هزار مگاوات در اوج مصرف امسال کاهش یافته است. همچنین برخورد با انشعاب‌های غیرمجاز، کاهش تلفات شبکه و افزایش برق تحویلی به صنایع از دیگر اقدامات انجام‌شده است. مسوولان تاکید دارند که تداوم پایداری برق در زمستان، علاوه بر توسعه ظرفیت تولید، به تامین سوخت نیروگاه‌ها و همکاری مردم در صرفه‌جویی انرژی وابسته است.»