سرمایه‌گذاری در نیروی پنهان روستا؛ زنان و جوانان، کلید تحول در تولید کشاورزی

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در سالی که «سرمایه‌گذاری برای تولید» به‌ عنوان قطب‌نمای اقتصاد ایران معرفی شده، زنان و جوانان روستایی -نیرویی که اغلب نادیده گرفته شده- می‌توانند به بازیگران اصلی میدان تولید کشاورزی تبدیل شوند. 

این گروه، با انرژی، خلاقیت و پیوند عمیق با خاک، نه فقط قادر به جذب سرمایه‌اند، بلکه می‌توانند مهاجرت معکوس را رقم بزنند و روستاها را به کانون‌های تولید پایدار بدل کنند. 

زنان و جوانان؛ ستون‌های نامرئی روستا 

زنان و جوانان روستایی، بیش از ۴۰ درصد جمعیت فعال مناطق غیرشهری ایران را تشکیل می‌دهند. زنان، با مهارت‌های سنتی و دقت بی‌نظیرشان در کشت و فرآوری و جوانان، با ذهن باز و تشنگی برای نوآوری، می‌توانند حلقه اتصال سرمایه و تولید باشند.

در سال ۱۴۰۳، تعاونی زنان روستایی در قزوین با سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون تومانی در تولید مربا و ترشی ارگانیک، نه فقط ۲۰ شغل ایجاد کرد، بلکه سود سالانه‌اش را به ۱.۵ میلیارد تومان رساند. این نمونه نشان می‌دهد که این نیروها، اگر حمایت شوند، می‌توانند جریان سرمایه را به روستاها سرازیر کنند. 

ظرفیت‌ها؛ از سنت تا تکنولوژی 

زنان روستایی با دانش بومی در کشت محصولات خاص مثل زعفران و گیاهان دارویی و جوانان با تسلط بر ابزارهای دیجیتال و ایده‌های استارتاپی، ترکیبی منحصر به‌ فرد خلق می‌کنند. به عنوان مثال تصور کنید یک جوان روستایی در سیستان با نرم‌افزار فروش مستقیم، خرمای ارگانیک را به بازار تهران برساند یا گروهی از زنان در کردستان با وام خرد، مزرعه‌ای پایدار برای تولید عسل طبیعی راه‌اندازی کنند. این ظرفیت، وقتی با سرمایه‌گذاری هدفمند همراه شود، نه فقط تولید را تقویت می‌کند، بلکه چرخه مهاجرت به شهرها را معکوس می‌کند. 

موانعی که باید از بین بروند

دسترسی محدود به سرمایه: بانک‌ها و موسسات مالی، به دلیل نبود وثیقه یا ذهنیت سنتی، کمتر به زنان و جوانان روستایی اعتماد می‌کنند. در سال گذشته، فقط ۱۰ درصد وام‌های کشاورزی به این گروه رسید.  

کمبود آموزش: فقدان مهارت‌های مدرن مثل مدیریت مالی یا بازاریابی دیجیتال، آن‌ها را در رقابت عقب نگه داشته است.  

سدهای فرهنگی: در برخی مناطق، نگاه جنسیتی مانع مشارکت زنان می‌شود و جوانان به دلیل نبود چشم‌انداز، روستا را ترک می‌کنند.  

زیرساخت ضعیف: اینترنت ناپایدار و نبود امکانات، ایده‌های نوآورانه را در نطفه خفه می‌کند. 

سرمایه‌گذاری که زندگی می‌سازد 

سرمایه‌گذاری در این گروه، فراتر از سود مالی، یک تحول اجتماعی است. صندوق‌های سرمایه‌گذاری خرد (Microfinance) که در هند ۷۰ درصد زنان روستایی را به کارآفرین تبدیل کرده‌اند، می‌توانند در ایران هم جواب دهند یا استارتاپ‌های کشاورزی که جوانان را با سکوهای فروش آنلاین توانمند می‌کنند، می‌توانند بازارهای جهانی را هدف بگیرند.

تجربه موفق جوانان روستای داراب در فارس که با سرمایه‌گذاری یک خیر محلی، گلخانه‌ای هوشمند راه‌اندازی کردند و حالا خیار صادراتی تولید می‌کنند، نشان می‌دهد که این مدل، هم عملی و هم الهام‌بخش است. 

پیشنهاد راهبردی؛ بیداری موتور پنهان 

ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری ویژه، یکی از پیشنهادهایی است که از سوی کارشناسان بخش کشاورزی، ارائه شده و در این مورد، راه‌اندازی صندوق اختصاصی برای زنان و جوانان روستایی با وام‌های بدون وثیقه می‌تواند موثر باشد.

آموزش دوگانه نیز یکی دیگر از راهکارها تلقی می‌شود؛ چراکه ترکیب مهارت‌های سنتی (مثل فرآوری) با دانش مدرن (مثل دیجیتال مارکتینگ) در کارگاه‌های محلی، می‌تواند موجب بهبود وضعیت فعلی شود.

شبکه‌سازی تعاونی نیز یکی از دیگر راهکارها بوده که تقویت تعاونی‌ها برای تجمیع توان این گروه و اتصال به بازارهای بزرگ، می‌تواند در اجرایی شدن آن موثر باشد. 

یکی دیگر از راهکارهای پیشنهادی زیرساخت دیجیتال است که گسترش اینترنت پرسرعت در روستاها برای فعال کردن ایده‌های استارتاپی می‌تواند در اجرایی شدن این پیشنهاد موثر باشد. 

تاثیر سرمایه‌گذاری و حمایت 

زنان و جوانان روستایی، نه فقط نیروی کار، بلکه سرمایه انسانی‌ هستند که می‌توانند جریان تولید را به قلب روستاها بیاورند. سرمایه‌گذاری در آن‌ها، مثل کاشتن بذری در خاک حاصلخیز است؛ اگر آبیاری شود، نه فقط محصول می‌دهد، بلکه ریشه‌های زندگی را در روستاها محکم می‌کند.