بازی دامنه نوسان با شاخص بورس

اقتصاد معاصر-مهدی حاجی‌وند، کارشناس بازار سرمایه: معاملات بورس تهران هفته گذشته، برای چهارمین هفته پیاپی با افت نماگر‌های اصلی بازار به پایان رسید. جایی که شاخص‌کل بورس تهران ۰.۲۲ درصد از ارتفاع خود را از دست داد و پس از بیش از ۱۸۰ روز، به زیر ارتفاع ۲ میلیون واحد سقوط کرد. نماگر هم‌وزن نیز که نشانی از اثرگذاری یکسان کلیه نماد‌های معاملاتی دارد و به نوعی نبض درست‌تری از معاملات بازار سرمایه را نمایان می‌کند، در هفته گذشته با افت ۰.۳۳‌درصدی همراه شد و در نهایت شاخص‌کل فرابورس نیز به مانند این دو شاخص افت ۰.۲۲ درصدی را تجربه کرد.

این در حالی است که پس از فروکش کردن نسبی التهابات خاورمیانه، طی چند روز گذشته در بازار ارز هم دلار به عنوان یکی از مولفه‌های مهم سرمایه‌گذاران در تصمیم‌گیری‌ها، متعادل و قدری کاهشی شد به زیر ارتفاع ۶۰ هزار تومان رسید.

از دیگر اتفاقات مهم هفته گذشته می‌توان به جلسه شورای عالی بورس اشاره کرد که خبر‌های امیدواربخشی، چون حمایت بانک‌ها از بازار سرمایه با خرید سهام، فعلا از نظر روانی و هر چند کوتاه‌مدت، اما پالس مثبتی را از میردادماد به سعادت‌آباد مخابره کرده است.

همچنین افزایش احتمالی دامنه نوسان هم از دیگر خبر‌های حاشیه‌ای این جلسه بود که در نهایت، شامگاه دیروز، سازمان بورس با انتشار خبری اعلام کرد که به دنبال آخرین تصمیمات هیات مدیره این سازمان، دامنه نوسان معاملات سهام و صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهامی، از ۲۷ مرداد تا پایان معاملات هفته جاری به مثبت و منفی ۲ درصد تغییر می‌کند. در واکنش به این تصمیم نیز شاخص بورس با رشد ۱۴ هزار واحدی مواجه و موفق شد پس از چند روز دوری، ارتفاع ۲ میلیون واحد را دوباره پس بگیرد. هر چند که به باور کارشناسان به نظر می‌رسد که این واکنش مثبت به افزایش دامنه نوسان موقتی و گذرا باشد، اما افزایش نیم‌بند دامنه نوسان شاید از فروکش کردن التهابات سیاسی میان ایران و اسرائیل حکایت دارد که از این منظر هر چند نتوان به رشد بازار سرمایه امید داشت، اما دستکم افت بیشتری را نمی‌توان برای شاخص و کلیت این بازار متصور شد.

علاوه بر این بحث بیمه سهام نیز که معمولا در شرایط بحرانی برای متعادل نگه‌داشتن بازار سرمایه تدبیر می‌شود، چند روزی است سر زبان‌ها افتاده تا جایی که مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس در جلسه با مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت که با هدف تامین مالی ۵ هزار میلیارد تومانی از طریق انتشار اوراق اختیار فروش تبعی چند روز پیش تشکیل شد، در این رابطه گفت که سال گذشته نیز برای حمایت از بازار، اوراق تبعی در ۲ مرحله با سررسید ۳، ۶، ۹ و ۱۲ ماهه منتشر و بخشی از آن هم به اوراق بیمه‌ای تبدیل شد و این روز‌ها قرار است ۵ هزار میلیارد تومان اوراق منتشر شود. این در شرایطی است که مدیرعامل بورس تهران نیز در جلسه چند شب پیش خود، هدف از انتشار این اوراق را ایجاد اطمینان در سهامداران دانست و عنوان کرده کمیته انتشاری در بورس تهران تشکیل شده که اعضای آن را نمایندگانی از بورس تهران، سپرده‌گذاری مرکزی و سازمان بورس تشکیل می‌دهند و قرار است بر فرایند کار نظارت داشته باشند. در این راستا مقرر شده به منظور حمایت اثربخش از سرمایه‌‎گذاران حقیقی، ۵۲ ناشر برتر بورسی و فرابورس در قالب طرح پوشش بیمه سهام سهامداران حقیقی، ملزم به انتشار اوراق فروش تبعی به منظور تضمین نرخ بازدهی ارزش دارایی سهامداران خود شوند.  

افزون بر این، حضور مسعود پزشکیان در مجلس برای دفاع از وزاری پیشنهادی خود هم یکی دیگر از اتفاقات قابل توجه برای بازار سرمایه در روزجاری بود که بیشتر بحث‌ها در بهارستان حول محور موضوعات اقتصادی بیان شد.

بررسی‌ها برای دادن رای اعتماد به وزرای پیشنهادی در حالی طی چند روز پیش‌رو در مجلس ادامه خواهد داشت که از این منظر برخی از اقدامات و کار‌ها در کشور منتظر تعیین تکلیف وزرا و جابجایی‌های احتمالی در سازمان‌ها و نهاد‌های مختلف است و گویا بازار سرمایه نیز از این قائده مستثنی نیست، به عنوان مثال معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس به تازگی تاکید کرد که تا زمان استقرار دولت چهاردهم، راه‌حل‌های کوتاه مدت برای تغییر مسائل مهم اثرگذار بر حوزه‌های بنیادی بازار سرمایه توسط سازمان بورس دنبال می‌شود.