۲۹/آبان/۱۴۰۵ | ۱۴:۰۷
تورم ژاپن برای دومین ماه متوالی بالاتر از هدف بانک مرکزی ماند اصلاح استوری در اینستاگرام ممکن شد محدودیت های ترافیکی جاده های شمال در روزهای جمعه و شنبه اعلام شد دو مورد جدید در کسورات بازنشستگی؛ حقوق هنگام بازنشستگی افزایش می‌یابد اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست ارتقای خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان با افزایش 70 درصدی سقف پوشش‌ افزایش ملایم قیمت نفت در بازار جهانی طلا در آستانه ثبت بدترین عملکرد هفتگی در ۸ ماه گذشته پیش‌ بینی قیمت طلا و سکه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پیش‌ بینی قیمت دلار پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ مدیریت پیک بار زمستان با بخشنامه محقق نمی‌شود اجرای طرح حذف کارت آزاد جایگاه‌ها در ۱۱ استان بررسی شد زمان واریز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی تامین مالی ۹۰۰ همتی شرکت‌ها از بازار سرمایه عبور ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات افزایش نسبی دمای هوا در نواحی شمال کشور ترافیک سنگین در محورهای شمالی و آزادراه‌های منتهی به تهران کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی با توان داخلی عبور مصرف گاز خانگی از ۴۶۴ میلیون مترمکعب در آبان‌ سازمان بورس از آغاز پذیره‌نویسی سومین صندوق ارزی خبر داد مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند بررسی ۲۴ ساعته شدن معاملات بازار مالی بورس کالا آخرین قیمت طلا و قیمت سکه امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت روغن موتور آزاد شد هشدار نسبت به بارش برف و باران در تهران تا جمعه ضوابط پلکان دوربندی‌شده در ساختمان‌های مسکونی تا ۸ طبقه ابلاغ شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات ممنوعیت صادرات پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان محدودیت انتخاب دروس امتحانات نهایی دی‌ماه دانش‌آموزان برداشته شد انتشار چهل و سومین اطلاعیه ستاد پرداخت به بازماندگان سانحه هواپیمای اوکراینی از بام کارخانه تا موتورخانه اداره؛ خورشید چگونه مصرف گاز را کم می‌کند؟ قیمت شیر خام ۶۸ هزار تومان شد قیمت مصوب کنسرو تن ماهی ۳۲۹ هزار تومان تعیین شد اولین گزینه زمستانی پرسپولیس اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات قیمت سکه پارسیان امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت طلا ۲۴ عیار امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد چراغ سبز مردم به سی ان جی/مصرف بنزین کاهشی شد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ وب‌سایت جدید اطلاع‌رسانی بورس تهران رونمایی شد آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه تأکید صادق بر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذر رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ گزارش هواشناسی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم افزایش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی چند روز آینده با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان بورد: سوخت مورد نیاز کشور تامین می‌شود؛ مصرف را مدیریت کنیم درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز چطور به مردم پرداخت می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود گذرگاه مرزی سومار موقتاً تعطیل شد وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد دیدار رئیس سازمان منابع طبیعی با مدیر منطقه‌ای صندوق اقلیم سبز توقف نماد معاملاتی ایران‌خودرو در بورس توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول صیدی: هوش مصنوعی به کمک تأمین مالی بازار سرمایه می‌آید مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ املاک مازاد دولت به ابزار بورسی تامین مالی تبدیل می‌شود +جزئیات بورس در ایستگاه استراحت؛ شاخص ۸.۵ میلیونی سکوی پرتاب بعدی؟ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان هشدار سازمان بورس درباره فعالیت سیگنال‌فروشان در فضای مجازی مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

سقوط ۹۲ درصدی عبور LNG از تنگه هرمز؛ این آبراه چگونه اقتصاد جهان را تحت فشار گذاشت؟

افت بیش از ۷۶ درصدی عبور نفت از تنگه هرمز در فاصله سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ تا سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، کاهش بیش از ۹۲ درصدی جریان گاز طبیعی مایع در همین بازه و افزایش قیمت نفت برنت تا ۱۲۶ دلار در هر بشکه، تنها بخشی از پیامدهای جنگ در منطقه خلیج فارس است؛ بحرانی که آثار آن از بازار انرژی آسیا و اروپا تا صنایع پتروشیمی، حمل‌ونقل دریایی، تولید کود شیمیایی و امنیت غذایی جهان گسترش یافته است.
تنگه هرمز
کد خبر:۶۶۱۷۱

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ اهمیت تنگه هرمز برای اقتصاد جهانی را نمی‌توان صرفا با حجم نفت عبوری از آن سنجید، این آبراه راهبردی مسیر اتصال بخش مهمی از تولیدکنندگان انرژی خلیج فارس به بازارهای مصرف در آسیا، اروپا و دیگر مناطق جهان است و هرگونه اختلال در امنیت عبور و مرور دریایی آن، زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی را در سطح بین‌المللی ایجاد می‌کند. 

تحولات سال ۲۰۲۶ و تشدید درگیری‌های نظامی در منطقه، بار دیگر نشان داد که امنیت انرژی جهان تا چه اندازه به ثبات خلیج فارس وابسته است. عملیات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران از اواخر فوریه ۲۰۲۶ و گسترش درگیری‌ها در منطقه، شرایطی را ایجاد کرد که امنیت کشتیرانی، صادرات انرژی و فعالیت شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی با اختلال جدی مواجه شد.

بر اساس گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا، از چهارم مارس ۲۰۲۶، اعلام بسته بودن تنگه هرمز و تهدید علیه کشتی‌های عبوری، به کاهش قابل توجه تردد دریایی منجر شد. این گزارش همچنین تاکید می‌کند که پیامدهای چنین وضعیتی محدود به بازار نفت نیست و گاز طبیعی، کودهای شیمیایی و محصولات صنعتی را نیز در بر می‌گیرد.

هرمز؛ عبور روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت در شرایط عادی

برای درک ابعاد بحران، ابتدا باید جایگاه تنگه هرمز در تجارت جهانی انرژی را بررسی کرد. برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان می‌دهد در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ به طور متوسط روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت از این مسیر عبور می‌کرد؛ حجمی که معادل حدود ۲۰ درصد مصرف جهانی مایعات نفتی و نزدیک به یک‌چهارم تجارت دریایی نفت جهان است.

این حجم به آن معناست که اختلال در تنگه هرمز، برخلاف بسیاری از مسیرهای دریایی دیگر، صرفا یک مشکل منطقه‌ای نیست؛ زیرا بخش قابل توجهی از عرضه انرژی مورد نیاز اقتصادهای بزرگ صنعتی از این مسیر تامین می‌شود.

داده‌های تازه EIA در گزارش امنیت انرژی جهانی، عمق این تغییر را نشان می‌دهد. میزان نفت خام، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی عبوری از تنگه هرمز در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ روزانه ۲۱.۶ میلیون بشکه بود که این رقم در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ به ۱۵ میلیون بشکه و در سه‌ماهه دوم به ۵.۱ میلیون بشکه رسید. به این ترتیب، جریان نفت در مقایسه با سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ حدود ۷۶.۴ درصد کاهش پیدا کرد؛ افتی که نشان‌ دهنده شدت اختلال در یکی از مهم‌ترین مسیرهای انرژی جهان است.

البته در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶، عبور نفت به ۹.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یافت که این رقم همچنان ۵۷.۹ درصد کمتر از سطح سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ است. بنابراین، اگرچه بخشی از جریان صادراتی بازیابی شده، بازار انرژی هنوز با آثار اختلال در این آبراه مواجه است.

در حال ویرایش/ هزینه جهانی جنگ در گلوگاه انرژی؛ تنگه هرمز چگونه اقتصاد جهان را تحت فشار گذاشت؟/ وقتی شریان انرژی جهان مختل شد؛ سقوط ۹۲ درصدی عبور LNG از تنگه هرمز

بحران فقط نفت نیست؛ شوک بزرگ‌تر در بازار گاز

یکی از ابعاد کمتر مورد توجه بحران هرمز، تاثیر آن بر تجارت گاز طبیعی مایع‌ (LNG) است. بر اساس داده‌های EIA، جریان LNG عبوری از تنگه هرمز در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ روزانه ۱۰.۵ میلیارد فوت مکعب بود. این رقم در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ به ۷.۴ میلیارد فوت مکعب و در سه‌ماهه دوم به ۰.۸ میلیارد فوت مکعب کاهش یافت.

به عبارت دیگر، جریان گاز طبیعی مایع در فاصله سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ تا سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ حدود ۹۲.۴ درصد افت کرد. در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ این میزان به ۱.۴ میلیارد فوت مکعب در روز رسید؛ افزایشی که نسبت به فصل قبل اما همچنان حدود ۸۶.۷ درصد پایین‌تر از سطح سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ است.

اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که قطر یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی LNG است و بخش مهمی از صادرات گاز این کشور از مسیر هرمز عبور می‌کند. در نتیجه، اختلال در این آبراه می‌تواند امنیت تامین گاز کشورهایی را که به واردات LNG وابسته‌اند، تحت تاثیر قرار دهد.

گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا نشان می‌دهد در روزهای ابتدایی جنگ، قیمت گاز طبیعی در بازارهای آسیایی و اروپایی به ترتیب حدود ۵۴ و ۶۳ درصد نسبت به هفته پیش از آغاز عملیات نظامی افزایش یافت؛ در حالی که افزایش قیمت در بازار آمریکا حدود ۷ درصد بود. این تفاوت نشان می‌دهد اقتصادهای وابسته به واردات انرژی، به‌ ویژه در آسیا و اروپا، در برابر اختلال در مسیرهای صادراتی خلیج فارس آسیب‌پذیری بیشتری دارند.

هزینه جنگ از نفتکش‌ها تا سفره مردم

پیامدهای جنگ و اختلال در تنگه هرمز به افزایش قیمت نفت و گاز محدود نمانده است. یکی از مهم‌ترین کانال‌های انتقال بحران به اقتصاد جهانی، افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی و بیمه کشتی‌هاست. گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا می‌گوید حق بیمه ریسک جنگ برای کشتی‌های فعال در منطقه پس از آغاز درگیری‌ها به شدت افزایش یافت و برخی برآوردها از رشد چهار تا پنج برابری این هزینه‌ها نسبت به قبل حکایت داشت.

این افزایش هزینه، حتی در مواردی که کشتی‌ها امکان عبور از مسیرهای جایگزین را دارند، به بهای تمام‌ شده کالاها اضافه می‌شود. شرکت‌های کشتیرانی برای عبور از مناطق پرخطر باید هزینه بیشتری بپردازند یا مسیرهای طولانی‌تری انتخاب کنند؛ موضوعی که به افزایش زمان تحویل محموله‌ها، مصرف سوخت و هزینه عملیاتی منجر می‌شود.

در چنین شرایطی، فشار اقتصادی فقط متوجه تولیدکنندگان نفت نیست بلکه واردکنندگان انرژی، شرکت‌های حمل‌ونقل، صنایع وابسته به مواد اولیه نفتی و در نهایت مصرف‌کنندگان نیز بخشی از هزینه بحران را پرداخت می‌کنند.

یکی از نمونه‌های مهم این زنجیره، صنعت کود شیمیایی است، تولید اوره به گاز طبیعی و آمونیاک وابسته است و کشورهای حاشیه خلیج فارس سهم مهمی در تامین بازار جهانی این محصولات دارند. طبق گزارش کنگره آمریکا، ایران، عربستان سعودی، قطر، امارات و بحرین در مجموع بیش از یک‌سوم عرضه جهانی اوره را در اختیار دارند.

در نتیجه، اختلال در تولید یا حمل‌ونقل این محصولات می‌تواند عرضه کود شیمیایی را محدود کند و هزینه تامین نهاده‌های کشاورزی را افزایش دهد. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، کشاورزان در برخی کشورها ممکن است با هزینه بالاتر تولید مواجه شوند یا مصرف کود را کاهش دهند؛ مساله‌ای که می‌تواند در ادامه بر میزان تولید محصولات کشاورزی و قیمت مواد غذایی اثر بگذارد. بنابراین، اثر بحران هرمز را باید فراتر از بازار انرژی و در ارتباط با امنیت غذایی جهان نیز بررسی کرد.

آیا مسیرهای جایگزین می‌توانند جای هرمز را بگیرند؟

با تشدید اختلال در تنگه هرمز، عربستان سعودی و امارات بخشی از صادرات نفت خود را از مسیرهای جایگزین منتقل کردند؛ از جمله خط لوله شرق به غرب عربستان به بندر ینبع و خط لوله حبشان به فجیره امارات. با این حال، این مسیرها ظرفیت جایگزینی کامل هرمز را ندارند.

آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد انتقال نفت از مسیرهای جایگزین عربستان و امارات از فوریه تا ژوئن به اوج روزانه ۷.۸ میلیون بشکه رسید؛ اما حملات در دریای سرخ این رقم را در اوت به ۵.۵ میلیون بشکه کاهش داد. حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان و توقف آن در اوایل سپتامبر نیز محدودیت دیگری بر این ظرفیت‌ها ایجاد کرد.

در مقابل، داده‌های EIA از افزایش جریان نفت در مسیرهای منطقه‌ای حکایت دارد: عبور نفت از باب‌المندب از روزانه ۵.۴ میلیون بشکه در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ به ۸.۱ میلیون بشکه در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ رسید. جریان نفت در کانال سوئز و خط لوله سومد نیز از ۵.۹ به ۷.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یافت.

با وجود این رشد، مسیرهای جایگزین به دلیل محدودیت ظرفیت و ناامنی دریای سرخ نمی‌توانند جای هرمز را به‌طور کامل بگیرند. استفاده از مسیرهای طولانی‌تر نیز می‌تواند زمان و هزینه حمل‌ونقل را افزایش دهد.

ذخایر اضطراری و بازار نفت؛ مهار شوک جنگ با هزینه کاهش عرضه و تقاضا

یکی از مهم‌ترین پیامدهای بحران، استفاده گسترده از ذخایر راهبردی نفت برای جبران کمبود عرضه بود. آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد ذخایر مشاهده شده نفت جهان طی شش ماه حدود ۵۰۷ میلیون بشکه کاهش یافته و کشورهای عضو این آژانس نیز بیش از ۳۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری خود را وارد بازار کرده‌اند.

این اقدام بخشی از فشار عرضه را کاهش داد اما ذخایر راهبردی راهکاری دائمی نیستند و تداوم بحران می‌تواند توان دولت‌ها برای مقابله با شوک‌های بعدی را محدود کند. در کنار برداشت از ذخایر و استفاده از مسیرهای جایگزین، افزایش تولید کشورهای خارج از منطقه خلیج فارس نیز به جبران کمبود کمک کرد؛ به‌ طوری‌ که این تولیدکنندگان از فوریه تا اوت ۲۰۲۶ حدود ۴۲۰ میلیون بشکه، معادل روزانه ۲.۳ میلیون بشکه، به عرضه نفت افزودند.

با این حال، بخشی از تعادل بازار از مسیر کاهش مصرف حاصل شد، بر اساس گزارش آژانس، تقاضای جهانی نفت در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل روزانه ۵.۳ میلیون بشکه کاهش یافت؛ افتی که نخستین کاهش فصلی تقاضا از زمان همه‌گیری کرونا بود.

بازار نفت نیز در ماه‌های پس از آغاز جنگ نوسانات شدیدی را تجربه کرد، قیمت نفت برنت از حدود ۷۲ دلار در هر بشکه پیش از جنگ در فوریه، تا پایان آوریل به ۱۲۶ دلار رسید؛ افزایشی که بازتاب نگرانی‌ها درباره تداوم اختلال در صادرات نفت خلیج فارس بود. با تعدیل بخشی از شوک اولیه، قیمت برنت در ۱۶ نوامبر با افت ۳.۶ درصدی به ۹۲.۴۴ دلار رسید.

این روند نشان می‌دهد افزایش عرضه سایر تولیدکنندگان، برداشت از ذخایر و کاهش تقاضا توانسته‌اند بخشی از فشار اولیه را مهار کنند؛ اما افت قیمت به معنای پایان بحران نیست و نگرانی درباره حملات به نفتکش‌ها و شکنندگی روند بازیابی صادرات منطقه همچنان پابرجاست.

در حال ویرایش/ هزینه جهانی جنگ در گلوگاه انرژی؛ تنگه هرمز چگونه اقتصاد جهان را تحت فشار گذاشت؟/ وقتی شریان انرژی جهان مختل شد؛ سقوط ۹۲ درصدی عبور LNG از تنگه هرمز

تنگه هرمز؛ اهرم راهبردی منطقه و آزمون اقتصاد جهانی

مجموع داده‌ها نشان می‌دهد تنگه هرمز صرفا مسیر عبور نفت نیست، بلکه حلقه اتصال امنیت منطقه‌ای به اقتصاد جهانی است. جنگ سال ۲۰۲۶ نیز آشکار کرد که حتی اقتصادهای بزرگ و برخوردار از ذخایر راهبردی، در کوتاه‌مدت نمی‌توانند به سادگی جایگزینی برای جریان انرژی خلیج فارس پیدا کنند.

پیامدهای اختلال در هرمز به کشورهای ساحلی محدود نمی‌ماند و واردکنندگان آسیایی، صنایع اروپایی، شرکت‌های حمل‌ونقل، تولیدکنندگان کود شیمیایی و مصرف‌کنندگان نهایی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این میان، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در شمال تنگه و نقش این آبراه در امنیت انرژی جهان، اهمیت ثبات منطقه و جلوگیری از گسترش درگیری‌ها را برجسته‌تر می‌کند.

بازگشت جریان نفت و گاز به سطح پیش از بحران نیز فقط به افزایش تولید وابسته نیست؛ امنیت کشتیرانی، کاهش ریسک نظامی، اطمینان شرکت‌های بیمه و بازگشت اعتماد فعالان بازار از عوامل ضروری آن هستند. از این رو، حتی با کاهش درگیری‌ها، آثار اقتصادی جنگ ممکن است در قالب هزینه‌های بالاتر حمل‌ونقل و بیمه، کاهش ذخایر و نوسان قیمت انرژی ادامه یابد.

تجربه سال ۲۰۲۶ بار دیگر نشان داد امنیت انرژی جهان از امنیت خلیج فارس جدایی‌ناپذیر است و تشدید تنش در این منطقه می‌تواند هزینه‌هایی فراتر از مرزهای آن، از بازارهای انرژی تا صنایع و زندگی روزمره مصرف‌کنندگان، ایجاد کند.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ