یادداشت اختصاصی - صفحه 9

یادداشت اختصاصی
محسن فاطمی، کارشناس ارشد اقتصادی
در حالی‌ که تمرکز سنتی صادرات ایران همچنان بر محصولات پتروشیمی، معدنی و فلزی است، طیف گسترده‌ای از ظرفیت‌های اقتصادی کشور در سایه مانده‌اند. «ایران اکسپو ۲۰۲۵» می‌تواند سکویی برای دیده شدن این ظرفیت‌های مغفول باشد. تحقق این هدف، نیازمند نگاهی نوین به زنجیره ارزش صادراتی، سیاست‌گذاری هوشمند و حمایت هدفمند از بخش خصوصی است.
کد خبر: ۲۱۵۹۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۰

روح‌الله لطیفیان، خبرنگار اقتصاد معاصر
پس از سال‌ها انتظار و کش‌وقوس‌های فراوان، قانون مالیات بر عایدی سرمایه (CGT) در ایران سرانجام به تصویب نهایی رسید؛ اقدامی که می‌تواند نقطه‌ عطفی در نظام مالیاتی کشور باشد و با هدف مقابله با سوداگری و هدایت سرمایه‌ها به سمت تولید، اقتصاد ایران را به سمت عدالت مالیاتی و شفافیت بیشتر سوق دهد.
کد خبر: ۲۰۷۸۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۰۳

محسن فاطمی، کارشناس اقتصاد
در میانه تحولات پرشتاب اقتصاد جهانی و تغییر قواعد بازی در تجارت بین‌الملل، صادرات غیرنفتی به یکی از گزینه‌های کلیدی ایران برای کاهش فشار تحریم‌ها و افزایش تاب‌آوری اقتصادی بدل شده اما موفقیت در این مسیر، نیازمند نگاهی فراتر از خام‌فروشی، وابستگی جغرافیایی و سیاست‌های حمایتی سنتی است.
کد خبر: ۲۰۷۵۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۰۱

ابوالفضل نوروزی، پژوهشگر اقتصادی و بازار سرمایه
بورس ایران سال‌هاست که درگیر چالشی قدیمی اما حیاتی است؛ چالشی میان ثبات و پویایی. دامنه نوسان به‌ عنوان ابزاری برای مدیریت این تعادل، همواره موافقان و مخالفانی داشته است.
کد خبر: ۲۰۴۹۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۹

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
جنگ تعرفه‌ای دونالد ترامپ، بیش از آنکه یک ابزار سیاست خارجی برای فشار بر رقبا باشد، به نقطه‌ عطفی در تحولات اقتصادی جهان تبدیل شد؛ بحرانی که نه‌ فقط اقتصاد ایالات متحده را در معرض رکود، نااطمینانی و کاهش سرمایه‌گذاری قرار داد، بلکه زنجیره‌های تولید بین‌المللی را مختل کرده و سایه‌ای سنگین بر روابط تجاری جهانی افکند.
کد خبر: ۲۰۳۸۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۸

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
دونالد ترامپ در بازگشت به کاخ سفید، یک‌بار دیگر پرچم جنگ تجاری را برافراشته است؛ این بار با وعده افزایش ۶۰ درصدی تعرفه‌ها بر کالاهای چینی. سیاستی که با وجود حامیانش دفاع از تولید آمریکاست اما تجربه دوره نخست ریاست‌ جمهوری‌اش نشان می‌دهد نه فقط صادرات چین را متوقف نکرد، بلکه هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد جهانی و مصرف‌کنندگان آمریکایی تحمیل کرد.
کد خبر: ۲۰۲۱۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۶

کیارش عرب‌عامری، پژوهشگر اقتصادی
در پی تحریم‌های سنگین غرب علیه روسیه پس از جنگ اوکراین، مسکو با بحران اقتصادی کم‌سابقه‌ای روبه‌رو شد اما اجرای سیاست الزام بازگشت ارز صادراتی توانست ثبات را به بازارهای مالی بازگرداند.
کد خبر: ۲۰۰۵۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۴

امیرحسین نامنی، پژوهشگر اقتصادی
در آستانه دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در سال ۱۴۰۴، کارشناسان می‌گویند تا زمانی که اصلاحات بنیادین و هماهنگ در سیاست‌های ارزی، بودجه‌ای و نظارتی صورت نگیرد، اقتصاد ایران همچنان در معرض شوک‌های پی‌درپی خواهد بود.
کد خبر: ۱۹۹۵۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۳

بهرام بهرامی، مدرس و پژوهشگر
جزیره هرمز، نگین خلیج‌ فارس، نه امروز که سال‌هاست قربانی بی‌تدبیری‌ها و رانت‌خواری‌ها شده است، در حالی که تخریب طبیعت خاک سرخ هرمز این روزها بهانه برای سرزنش مردم شده، اصل ماجرا فراتر از یادگاری‌بردن گردشگران است؛ ماجرا به سیاست‌های غلط، بی‌برنامه‌گی‌ها و سوداگری‌هایی بازمی‌گردد که سال‌هاست سرمایه‌های ملی را به تاراج برده‌اند.
کد خبر: ۱۹۴۷۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۱۸

هادی پارسا، پژوهشگر اقتصادی
جنگ تعرفه‌ای آمریکا که با اعمال تعرفه‌های سنگین بر کالاهای چینی در دوران ریاست‌ جمهوری دونالد ترامپ آغاز شد، پیامدهای گسترده‌ای بر اقتصاد آمریکا، زنجیره‌های تامین جهانی و روابط ژئوپلیتیک گذاشت. این سیاست که با هدف کاهش کسری تجاری، احیای صنایع داخلی و مقابله با رفتارهای تجاری چین اجرا شد، در نهایت ترکیبی از موفقیت‌های محدود و شکست‌های آشکار را به همراه داشت. افزایش هزینه‌های تولید، کاهش صادرات کشاورزی، تشدید تنش با متحدان و وابستگی بیشتر چین به شرکای آسیایی، فقط بخشی از نتایج این رویکرد بودند.
کد خبر: ۱۹۱۶۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۱۴

هادی پارسا، پژوهشگر اقتصادی
نظام بانکی ایران سال‌هاست با مشکلات ساختاری مانند مطالبات غیرجاری، بدهی‌های دولتی، عدم تطابق سررسید دارایی‌ها و تحریم‌های بین‌المللی دست‌وپنجه نرم می‌کند. این چالش‌ها باعث بحران نقدینگی، افزایش ریسک ورشکستگی بانک‌ها و رکود در بخش واقعی اقتصاد شده است. حال بانک مرکزی با تعیین ضرب‌الاجل برای فروش اموال مازاد، گامی در مسیر اصلاح برداشته است.
کد خبر: ۱۸۹۷۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۱۰

کیارش عرب‌عامری، پژوهشگر اقتصادی
اقتصاد ایران با وجود ظرفیت‌های گسترده، به دلیل پیچیدگی‌های اداری و فرایندهای زمان‌بر سرمایه‌گذاری، نتوانسته جایگاه مطلوبی در جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی کسب کند. بروکراسی پیچیده، قوانین متغیر و ضعف زیرساخت‌های دیجیتال از مهم‌ترین موانع در این مسیر هستند.
کد خبر: ۱۸۸۲۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۷

مجتبی بابائی، پژوهشگر حوزه صنعت
با افزایش تقاضای جهانی برای لیتیوم به دلیل نقش کلیدی آن در صنعت باتری‌سازی، ایران نیز به دنبال بهره‌برداری از منابع داخلی این عنصر حیاتی است. با این حال، بررسی‌های تخصصی نشان می‌دهد که شورابه‌های ایران، به‌ ویژه دریاچه نمک قم، خور اصفهان و طرود سمنان، از نظر غلظت لیتیوم بسیار کمتر از حد اقتصادی بوده و نسبت بالای منیزیم به لیتیوم، استحصال این فلز را چالش‌برانگیز کرده است.
کد خبر: ۱۸۷۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۶

امیر کارگر، پژوهشگر اقتصادی
رهبر معظم انقلاب در سخنرانی نوروزی ۱۴۰۴، «امنیت سرمایه‌گذاری» را نخستین الزام تحقق شعار سال اعلام کردند. این مفهوم، تضمین مالکیت، ثبات قوانین، کاهش ریسک‌های اقتصادی و شفافیت اداری را در بر می‌گیرد و شرط اساسی برای جذب سرمایه و رونق تولید است.
کد خبر: ۱۸۷۶۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۶

محمدباقر شیرمهنجی، کارشناس اقتصادی
رهبر معظم انقلاب در سخنرانی نوروز ۱۴۰۴ تاکید کردند که در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی دخالتی ندارند، چراکه این وظیفه دولت است. این موضع‌گیری بازتابی از ساختار حکمرانی ایران بر اساس قانون اساسی است که رهبری را در سطح سیاست‌گذاری کلان و هدایت نهادی تعریف می‌کند، نه در مدیریت اجرایی. بررسی اسناد بالادستی و عملکرد نهادها نشان می‌دهد که رهبری نقش خود را در تعیین چارچوب‌های کلی و نظارت بر اجرای سیاست‌ها ایفا می‌کند، در حالی که طراحی و اجرای برنامه‌های عملیاتی بر عهده دولت و مجلس است.
کد خبر: ۱۸۷۵۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۶

علیرضا خلج، پژوهشگر اقتصادی
رهبر معظم انقلاب اسلامی سال ۱۴۰۴ را «سرمایه‌گذاری برای تولید» نام‌گذاری کردند و بر نقش کلیدی دولت و مردم در توسعه اقتصادی تاکید داشتند. در این میان، سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی می‌تواند یکی از اقدامات راهبردی برای تحقق این شعار باشد. ایران با دارا بودن منابع طبیعی غنی، اقلیم متنوع و ظرفیت بالای صادرات محصولات کشاورزی، ظرفیت بالایی برای توسعه این بخش دارد.
کد خبر: ۱۸۶۴۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۴

معصومه محمدی‌فر، پژوهشگر اقتصادی
در شرایطی که اقتصاد ایران نیازمند تحول اساسی برای کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی است، سرمایه‌گذاری در تولید به‌ عنوان راهکاری کلیدی برای افزایش اشتغال، بهره‌وری و توسعه پایدار مطرح می‌شود. نام‌گذاری سال ۱۴۰۴ به عنوان «سرمایه‌گذاری برای تولید» نشان‌دهنده اهمیت هدایت سرمایه‌ها به بخش‌های مولد و تقویت زیرساخت‌های صنعتی است اما تحقق این هدف، مستلزم اصلاح سیاست‌های اقتصادی، کاهش موانع اداری و جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی است. دولت، بخش خصوصی و مردم هر یک نقش مهمی در این مسیر دارند تا با تعامل و برنامه‌ریزی هدفمند، مسیر رونق اقتصادی کشور را هموار سازند.
کد خبر: ۱۸۵۷۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۳

امیرحسین نامنی، پژوهشگر اقتصادی
رهبر معظم انقلاب اسلامی، شعار سال ۱۴۰۴ را بر محور «سرمایه‌گذاری برای تولید» قرار داده‌اند که بر نقش کلیدی مردم در این مسیر تاکید دارد. مشارکت فعال در سرمایه‌گذاری‌های خرد و کلان، حمایت از تولید داخلی و افزایش آگاهی مالی از جمله راهکارهایی است که می‌تواند جهش تولید و رشد اقتصادی را رقم بزند. دولت نیز با ایجاد بسترهای قانونی و ارائه مشوق‌های مالی، می‌تواند مسیر سرمایه‌گذاری‌های مردمی را هموار کند.
کد خبر: ۱۸۵۳۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۲

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
تغییر رژیم ارزی ایران و اجرای بازار توافقی، در واقع انتخاب یکی از مطرودترین نظام‌های ارزی در جهان بود؛ رژیمی که تا سال ۲۰۲۲ فقط یک کشور از آن استفاده می‌کرد. این تصمیم، نه‌ فقط باعث جهش نرخ ارز در بازار رسمی و غیررسمی شد، بلکه پرسش‌های جدی درباره کارآمدی آن در شرایط اقتصادی ایران ایجاد کرده است.
کد خبر: ۱۸۴۷۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۱

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
رهبر معظم انقلاب اسلامی در سال ۱۴۰۴ شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید» را به عنوان یکی از ارکان اساسی پیشرفت اقتصادی کشور انتخاب کردند. این شعار به منظور حل چالش‌های اقتصادی و تحقق توسعه پایدار، بر اهمیت تامین سرمایه مورد نیاز برای بخش‌های مولد و حقیقی اقتصاد تاکید دارد. در این راستا، هدایت صحیح سرمایه‌گذاری‌ها و ایجاد ثبات در محیط اقتصادی از جمله شروط ضروری برای تحقق این هدف بزرگ به شمار می‌روند.
کد خبر: ۱۸۴۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۳۰

گزارش
گزارش

افزایش صادرات نفت آمریکا هم نتوانست بحران کمبود انرژی جهان را جبران کند

افزایش بی‌سابقه صادرات نفت آمریکا به آسیا در پی اختلال شدید عرضه ناشی از درگیری‌ها و بسته شدن تنگه هرمز، نتوانسته شکاف بزرگ ایجادشده در بازار جهانی انرژی را پر کند و توازن عرضه و تقاضا همچنان به‌ شدت برهم خورده است.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

زلزله ارزی در بازار نفت؛ آیا پترویوآن ستون پترودلار را می‌لرزاند؟

در حالی که نشانه‌های تغییر در نظم مالی جهان یکی‌یکی آشکار می‌شوند، بازار انرژی به صحنه اصلی رقابت ارزی تبدیل شده است؛ جایی که تلاش چین برای پیوند زدن تجارت نفت به یوآن، به ‌تدریج انحصار تاریخی دلار را به چالش می‌کشد و موازنه قدرت اقتصادی را از غرب به شرق سوق می‌دهد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

بازتعریف امنیت غذایی ایران با تکیه بر پاکستان در شرایط جنگی

در میانه جنگ آمریکایی-صهیونی علیه ایران و افزایش ریسک مسیرهای حمل‌ونقل، پاکستان با ظرفیت بالای تولید در برنج، گوشت و غلات و مزیت‌های جغرافیایی و زمانی(زمان ترانزیت) به یک تکیه‌گاه راهبردی برای امنیت غذایی ایران تبدیل می‌شود. توسعه تجارت هدفمند، تهاتر انرژی با کالاهای اساسی و کشاورزی قراردادی می‌تواند شبکه تامین ایران را در برابر اختلالات جنگی پایدار...

اقتصاد معاصر بررسی می‌کند

بازخوانی یک الگوی تکرارشونده در نظم ژئوپلیتیک؛ غرب در هرمز طعم تلخ سوئز را چشید

در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه بار دیگر در حال تشدید است و تنگه هرمز به‌ عنوان یکی از گلوگاه‌های حیاتی تجارت جهانی در کانون توجه قرار گرفته، بازخوانی تجربه بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ می‌تواند تصویری روشن‌تر از الگوهای تکرارشونده قدرت، مداخله خارجی و پیامدهای ناخواسته آن ارائه دهد؛ الگویی که نشان می‌دهد چگونه یک رویارویی خارجی می‌تواند به بازتعریف...

یادداشت و تحلیل
یادداشت و تحلیل
مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی

کاهش تدریجی اتکا به تنها یک ارز مسلط؛ آغاز آرام تجارت جهانی با یوآن

در میانه تنش‌های ژئوپلیتیک و شوک‌های تازه بازار انرژی، یک پرسش کلیدی دوباره به صدر تحلیل‌ها بازگشته است؛ آیا جهان می‌تواند از وابستگی به دلار فاصله بگیرد و به سمت یوآن حرکت کند؟ آنچه امروز در حال وقوع است، آغاز یک جابه‌جایی تدریجی به سوی نظمی چندارزی‌ست، مسیری که در آن یوآن آرام‌آرام جای خود را در تجارت، تامین مالی و تسویه‌های بین‌المللی باز می‌کند.

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی

از توهم «سوریه‌سازی» تا دکترین «موازنه امنیت» و جهانی‌سازی هزینه‌ها

در حالی‌که تقابل ایران و غرب از یک رویارویی کلاسیک فراتر رفته و به جنگی ترکیبی و چندلایه تبدیل شده، بررسی سه فاز اصلی این تقابل -از پروژه براندازی سریع تا استحاله نهادی و نهایتا فرسایش زیرساختی- نشان می‌دهد راهبردهای دشمن هر بار با تغییر شکل اما با هدف ثابت تضعیف ایران دنبال شده‌اند.

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی

تنگه هرمز و لرزه بر خطوط تولید خودروسازان جهان

بسته‌ شدن تنگه هرمز در پی تشدید درگیری‌های نظامی، صنعت جهانی خودرو را وارد بحرانی کم‌سابقه کرده است؛ بحرانی که با اختلال در شریان حیاتی انرژی و لجستیک، زنجیره تامین خودروسازان از آسیا تا اروپا را فلج کرده و هم‌زمان با جهش هزینه حمل‌ونقل و قیمت سوخت، بازارهای مصرف را نیز با شوک قیمتی و تغییر الگوی تقاضا مواجه ساخته است.

جعفر صارمی، پژوهشگر اقتصادی

جنگ و فرصت اقتصاد مقاومتی برای گذار از تمرکزگرایی

جنگ اخیر نشان داد آنچه سال‌ها به‌ عنوان مزیت توسعه‌ای تلقی می‌شد -از تمرکز صنعتی و شهری تا وابستگی به شریان‌های محدود- در شرایط بحران می‌تواند به پاشنه‌آشیل اقتصاد تبدیل شود. اکنون، در میانه یک بیدارباش راهبردی، بازطراحی معماری اقتصاد ایران بر پایه «پراکندگی، شبکه‌ای شدن و تاب‌آوری» نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

گفت وگو
گفت وگو
رئیس کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر:

ترامپ ادعاهایی دارد که خودش باور ندارد؛ دورزدن تحریم صادرات نفت را بلدیم

رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه آمریکا مدعی نابودی انرژی هسته‌ای ماست، اما می‌گوید بیایید درباره هسته‌ای مذاکره کنیم، گفت: ایران ۴۷ سال تجربه تحریم داد و همواره راه مقابله با فشار‌های خارجی را آموخته است؛ تحریم‌ها و فشار‌های هسته‌ای در طول این سال‌ها مسیر و راهکار‌های مقابله با دشمن را به ما نشان داده است.

عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر

تا چند روز آینده مشکل صف‌های سوخت بندرعباس حل می‌شود

عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: با مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های‌ نفتی صحبت کردم تا استان‌ها بتوانند میزان کارت‌های سوخت آزاد در جایگاه‌ها را افزایش دهند. قول دادند که با مصوبه شورای تامین استان و اختیارات استاندار، این مشکل ظرف یک الی دو روز آینده حل شود و طول صف‌ها کاهش یابد.

عضو کمیسیون عمران مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر خبر داد

واکاوی صنایع فولادی و پتروشیمی در جلسه مجلس و صمت؛ میل‌گرد ارزان‌ می‌شود

عضو کمیسیون عمران مجلس گفت: پس از حمله رژیم اسرائیل و آمریکا به صنایع پتروشیمی و فولادی ما، گرانی‌هایی بر برخی کالاها اعمال شده است که بیشتر سوء استفاده و جو روانی‌ست؛ در کمیسیون عمران بادست‌اندرکاران صنایع فولادی و پتروشیمی و وزارت صمت، جلسه‌ای داشتیم که عنوان شد قیمت‌هایی که این روزها گفته می‌شود، بخش زیادی از آن ناشی از همین جو روانی است و وزیر صمت...

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر

مجلس در تصویب قوانین بخش خصوصی را دخیل کند

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران گفت: فعالان اقتصادی، مشتاقانه آماده ارائه مشورت و کمک به دولت هستند اگر این دو بال اقتصاد کشور در کنار هم قرار گیرند و به یک هم‌صدایی برسند، به سرعت می‌توانیم آثار نوسانات اخیر را پشت سر بگذاریم و به شکوفایی برسیم؛ بخش خصوصی آماده است تا با هم‌افزایی و تعامل با دولت، مسیر رشد صنایع پایه نظیر فولاد و پتروشیمی را...