یادداشت اختصاصی - صفحه 2

یادداشت اختصاصی
حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
وابستگی بی‌سابقه صندوق‌های بازنشستگی به بودجه عمومی در لایحه ۱۴۰۵، زنگ خطر یک بحران ساختاری را به صدا درآورده است؛ جایی که نزدیک به یک‌پنجم منابع عمومی کشور صرف جبران ناترازی صندوق‌ها می‌شود و روندی فزاینده، پایداری مالی دولت و عدالت بین‌ نسلی را تهدید می‌کند.
کد خبر: ۴۵۲۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
در حالی که وام‌های ازدواج و فرزندآوری به یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایتی دولت برای تقویت نهاد خانواده تبدیل شده‌اند، سکوت معنادار لایحه بودجه ۱۴۰۵ درباره تعیین سقف و مبالغ این تسهیلات، آینده پرداخت آن‌ها را با ابهامی جدی مواجه کرده است؛ ابهامی که در شرایط وجود صف بیش از یک‌میلیون متقاضی، می‌تواند به نارضایتی گسترده اجتماعی منجر شود.
کد خبر: ۴۵۰۰۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۳

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
انباشت مطالبات غیرجاری، ترازنامه بانک‌های کشور را به یکی از اصلی‌ترین گلوگاه‌های ثبات مالی تبدیل کرده است؛ چالشی که قدرت وام‌دهی بانک‌ها به بخش مولد را به‌شدت محدود کرده و کارکرد واسطه‌گری مالی را تضعیف کرده است. تجربه موفق کشورهای مختلف نشان می‌دهد تشکیل «شرکت‌های مدیریت دارایی» می‌تواند راهکاری عملیاتی برای پالایش نظام بانکی و بازگرداندن آن به مسیر اصلی خود باشد.
کد خبر: ۴۴۹۹۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۹

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
درحالی‌که دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ از رشد چشمگیر درآمد‌های مالیاتی سخن می‌گوید، بررسی دقیق ارقام و اجزای این درآمد‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از این افزایش، نه حاصل گسترش پایه‌های مالیاتی و اصلاحات ساختاری، بلکه نتیجه افزایش نرخ‌ها و اصلاحات مقطعی قانونی است؛ وضعیتی که تداوم آن می‌تواند پایداری و عدالت نظام مالیاتی کشور را با چالش جدی مواجه کند.
کد خبر: ۴۳۶۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۴

لیلی محمدی-پژوهشگر اقتصادی
با وجود نگرانی‌ها و شایعات اخیر درباره احتمال وقوع تورم بالا در اقتصاد ایران، تحلیل ساختار اقتصادی کشور نشان می‌دهد که این اتفاق رخ نخواهد داد؛ استمرار استفاده از ریال در تولید، اقتصاد درون‌زا، منابع انرژی گسترده و اقدامات اصلاحی دولت، سپری در برابر سقوط ارزش پول ملی هستند و تنها تورم بالا اما کنترل‌شدنی، انتظار می‌رود.
کد خبر: ۴۲۵۶۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۶

محسن فاطمی، تحلیل‌گر اقتصادی
ابتکار «کمربند و راه» برای ایران فقط پروژه ریل و جاده نیست، بلکه آزمون «حکمرانی اتصال» است؛ جایی که هماهنگی سیاستی، همگرایی مالی و ثبات مقررات تعیین می‌کند اتصال فیزیکی به اتصال اقتصادی پایدار تبدیل شود یا خیر؛ گلوگاه اصلی ایران در «کمربند و راه»، زیرساخت نیست و یک چارچوب پنج‌گانه عملی برای کاهش ریسک و افزایش قابلیت اجرا ارائه می‌کند.
کد خبر: ۴۱۸۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۶

امیرحسین نامنی، پژوهشگر اقتصاد
بودجه ایران دیگر تنها یک سند حسابداری نیست؛ بلکه نقشه مسیر تامین مالی است که سرنوشت تورم و تنگنای اعتباری را رقم می‌زند. تجربه سال‌های اخیر نشان داده کسری‌ها و تعهدات دولت دیر یا زود به شبکه بانکی منتقل می‌شوند و فشار بر بانک‌ها، رشد پایه پولی و افزایش انتظارات تورمی، اقتصاد را در چرخه‌ای از تورم و کمبود نقدینگی گرفتار می‌کند.
کد خبر: ۴۱۴۵۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۳

مینا جعفری، کارشناس اقتصادی
اقتصاد ایران امروز با بحران «قفل‌شدن سرمایه» روبه‌روست؛ بحرانی که ریشه آن نه در کمبود منابع، بلکه در بی‌اعتمادی عمیق سرمایه‌گذار داخلی به افق اقتصاد و ثبات سیاست‌گذاری نهفته است. نوسان ارز، مقررات متغیر، تورم مزمن و نااطمینانی نهادی، سرمایه را از تولید به حاشیه رانده و آن را در دارایی‌های غیرمولد متوقف کرده است.
کد خبر: ۴۱۲۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۷

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
اقتصاد ایران طی پنج دهه گذشته در چرخه‌ای مزمن از تورم بالا و بی‌ثباتی گرفتار شده؛ چرخه‌ای که نه حاصل شوک‌های مقطعی، بلکه محصول سلطه مالی دولت، رشد مزمن نقدینگی و تعویق مکرر اصلاحات ساختاری است.
کد خبر: ۴۱۱۲۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۸

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
چهار سال از تصویب قانون مالیات بر خانه‌های خالی می‌گذرد اما این ابزار مهم تنظیم‌گری بازار مسکن همچنان در مرحله اجرا متوقف مانده است؛ توقفی که نه از ضعف قانون، بلکه از ناهماهنگی نهادی، تعارض منافع دستگاه‌های اجرایی و ناکارآمدی زیرساخت‌های اطلاعاتی به‌ ویژه سامانه ملی اسکان و املاک ناشی می‌شود.
کد خبر: ۴۱۰۳۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۵

حسین جودکی، پژوهشگر اقتصادی
رابطه ایران و چین زمانی واقعا راهبردی می‌شود که افق‌های توسعه دو کشور به یکدیگر قفل شود و هر گام اقتصادی ایران به تقویت زنجیره ارزش چین و هر سرمایه‌گذاری چین به ارتقای ظرفیت تولید ایران بینجامد.
کد خبر: ۴۰۸۳۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
اقتصاد ایران در آستانه ارائه بودجه ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از بحران‌ها و ریسک‌های هم‌افزا از جمله ناترازی انرژی و تورم بالا تا فشار معیشتی و محدودیت منابع ارزی مواجه است. بودجه سال آینده آزمونی حیاتی برای تصمیم‌گیری جسورانه، اصلاح ساختار‌ها و بازگرداندن ثبات مالی است و نیازمند شفافیت، انضباط بودجه‌ای و تمرکز بر اولویت‌های حیاتی کشور است.
کد خبر: ۴۰۵۷۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۶

مینا جعفری، کارشناس اقتصادی
افزایش بی‌وقفه قیمت مواد غذایی در کنار کاهش محسوس قدرت خرید، نشانه‌ای روشن از گرفتار شدن اقتصاد ایران در دام رکود تورمی است؛ وضعیتی که در آن سفره خانوارها هر روز کوچک‌تر می‌شود و فشار معیشتی، به‌ویژه بر اقشار کم‌درآمد و طبقه متوسط، به سطحی بی‌سابقه رسیده است.
کد خبر: ۴۰۵۳۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۹

مینا جعفری، کارشناس اقتصادی
اصلاح نرخ بنزین در کنار اختصاص سهمیه به مردم، گام موثر دولت در مدیریت مصرف انرژی‌ست، اما شفاف‌سازی به عنوان گام‌های بعدی دولت در این پروژه، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است، برای همراهی بیشتر مردم، قطعا ضرورت دارد بدانند درآمد حاصل از این محل، به چه زیرساخت‌هایی اختصاص می‌یابد، باید گزارش‌ دوره‌ای منتشر شود و مجلس و نهادهای نظارتی نقش فعالی در کنترل مصرف این منابع داشته باشند.
کد خبر: ۴۰۵۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۸

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی
رابطه‌ نابرابر عربستان سعودی و ایالات متحده آمریکا، نمونه‌ای عینی از گزاره‌ راهبردی رهبر انقلاب اسلامی است که می‌گویند: «هزینه‌ چالش از هزینه‌ سازش کمتر است.» این رابطه نشان می‌دهد تن دادن به خواسته‌های قدرت سلطه‌گر نه فقط مانع از هزینه نمی‌شود، بلکه کشور را در تله‌ای اقتصادی و سیاسی گرفتار می‌کند.
کد خبر: ۴۰۳۸۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۷

سند ۲۵ ساله همکاری ایران و چین، از جمله دستاورد‌های سیاسی مهم تهران در برابر فشار‌های بین‌المللی، با وعده سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیارد دلاری چینی‌ها مشهور شد اما واقعیت اقتصادی آن هنوز فراتر از تفاهم‌نامه‌های راهبردی و پروژه‌های پراکنده نرفته است.
کد خبر: ۴۰۲۸۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۶

دانیال داودی، دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی
در سال‌هایی که جدال‌های سیاسی جای تحلیل‌های تخصصی را گرفته، بحث‌هایی مانند «قیمت بنزین» و «ارز ترجیحی» به محور منازعات روزمره بدل شده است؛ حال آنکه پرسش اصلی اقتصاد ایران نه نرخ سوخت است و نه نحوه توزیع یارانه، بلکه ظرفیت تولید نفتی کشوری است که بدون سرمایه‌گذاری جدی در بالادست، حتی از تحقق حداقل اهداف اسناد بالادستی نیز بازمانده است.
کد خبر: ۳۹۴۸۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۷

مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی
ایران با کسری روزانه چند ده میلیون لیتری بنزین روبه‌روست و واردات سوخت فشار سنگینی بر منابع ارزی کشور وارد می‌کند؛ در این شرایط، شبکه گسترده CNG با ظرفیت بالقوه ۳۰ میلیون لیتری، فرصتی استراتژیک برای کاهش مصرف بنزین و نجات اقتصاد سوختی کشور محسوب می‌شود اما تحقق این ظرفیت فقط با اصلاح قیمت بنزین و حمایت اقتصادی از جایگاه‌ها و تبدیل خودروها ممکن خواهد بود.
کد خبر: ۳۹۴۷۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۶

محمد نجارصادقی: تفویض اختیار واردات کالای اساسی به استانداران ترسناک است
مصوبه تازه دولت که اختیار واردات کالاهای اساسی را مستقیماً به استانداران سپرده، مسیر یک دهه سیاستگذاری و سامانه‌سازی تجاری را از مدار خارج کرده و تصمیم‌گیری درباره حیاتی‌ترین اقلام معیشتی مردم را از مرکز به استان‌ها برده است؛ تغییری که اگرچه با شعار «تسهیل تأمین» معرفی شده اما در عمل دولت را وارد بازی خطرناکی با بازار ارز، تولید داخل و امنیت غذایی می‌کند.
کد خبر: ۳۹۳۵۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۲

محمدجواد صحرائی، پژوهشگر اقتصادی
پس از جهش شدید قیمت‌ها در دوران کرونا و جنگ اوکراین، بازار کالاها از سال ۲۰۲۳ به بعد وارد روند کاهش قیمت شده است. بر اساس پیش‌بینی بانک جهانی، قیمت کلی کالاها در دو سال آینده، هر سال حدود ۷ درصد کاهش خواهد یافت و در سال آینده به پایین‌ترین سطح از ۲۰۲۰ تا کنون می‌رسد. با این حال قیمت‌ها هنوز به طور کامل به سطح پیش از کرونا بازنگشته‌اند. در این میان، انرژی عامل اصلی کاهش قیمت‌ها است و پیش‌بینی می‌شود که در دو سال آینده به ترتیب ۱۲ و ۱۰ درصد کاهش یابد.
کد خبر: ۳۹۳۵۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۳

گزارش
گزارش

افزایش صادرات نفت آمریکا هم نتوانست بحران کمبود انرژی جهان را جبران کند

افزایش بی‌سابقه صادرات نفت آمریکا به آسیا در پی اختلال شدید عرضه ناشی از درگیری‌ها و بسته شدن تنگه هرمز، نتوانسته شکاف بزرگ ایجادشده در بازار جهانی انرژی را پر کند و توازن عرضه و تقاضا همچنان به‌ شدت برهم خورده است.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

زلزله ارزی در بازار نفت؛ آیا پترویوآن ستون پترودلار را می‌لرزاند؟

در حالی که نشانه‌های تغییر در نظم مالی جهان یکی‌یکی آشکار می‌شوند، بازار انرژی به صحنه اصلی رقابت ارزی تبدیل شده است؛ جایی که تلاش چین برای پیوند زدن تجارت نفت به یوآن، به ‌تدریج انحصار تاریخی دلار را به چالش می‌کشد و موازنه قدرت اقتصادی را از غرب به شرق سوق می‌دهد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

بازتعریف امنیت غذایی ایران با تکیه بر پاکستان در شرایط جنگی

در میانه جنگ آمریکایی-صهیونی علیه ایران و افزایش ریسک مسیرهای حمل‌ونقل، پاکستان با ظرفیت بالای تولید در برنج، گوشت و غلات و مزیت‌های جغرافیایی و زمانی(زمان ترانزیت) به یک تکیه‌گاه راهبردی برای امنیت غذایی ایران تبدیل می‌شود. توسعه تجارت هدفمند، تهاتر انرژی با کالاهای اساسی و کشاورزی قراردادی می‌تواند شبکه تامین ایران را در برابر اختلالات جنگی پایدار...

اقتصاد معاصر بررسی می‌کند

بازخوانی یک الگوی تکرارشونده در نظم ژئوپلیتیک؛ غرب در هرمز طعم تلخ سوئز را چشید

در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه بار دیگر در حال تشدید است و تنگه هرمز به‌ عنوان یکی از گلوگاه‌های حیاتی تجارت جهانی در کانون توجه قرار گرفته، بازخوانی تجربه بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ می‌تواند تصویری روشن‌تر از الگوهای تکرارشونده قدرت، مداخله خارجی و پیامدهای ناخواسته آن ارائه دهد؛ الگویی که نشان می‌دهد چگونه یک رویارویی خارجی می‌تواند به بازتعریف...

یادداشت و تحلیل
یادداشت و تحلیل
مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی

کاهش تدریجی اتکا به تنها یک ارز مسلط؛ آغاز آرام تجارت جهانی با یوآن

در میانه تنش‌های ژئوپلیتیک و شوک‌های تازه بازار انرژی، یک پرسش کلیدی دوباره به صدر تحلیل‌ها بازگشته است؛ آیا جهان می‌تواند از وابستگی به دلار فاصله بگیرد و به سمت یوآن حرکت کند؟ آنچه امروز در حال وقوع است، آغاز یک جابه‌جایی تدریجی به سوی نظمی چندارزی‌ست، مسیری که در آن یوآن آرام‌آرام جای خود را در تجارت، تامین مالی و تسویه‌های بین‌المللی باز می‌کند.

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی

از توهم «سوریه‌سازی» تا دکترین «موازنه امنیت» و جهانی‌سازی هزینه‌ها

در حالی‌که تقابل ایران و غرب از یک رویارویی کلاسیک فراتر رفته و به جنگی ترکیبی و چندلایه تبدیل شده، بررسی سه فاز اصلی این تقابل -از پروژه براندازی سریع تا استحاله نهادی و نهایتا فرسایش زیرساختی- نشان می‌دهد راهبردهای دشمن هر بار با تغییر شکل اما با هدف ثابت تضعیف ایران دنبال شده‌اند.

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی

تنگه هرمز و لرزه بر خطوط تولید خودروسازان جهان

بسته‌ شدن تنگه هرمز در پی تشدید درگیری‌های نظامی، صنعت جهانی خودرو را وارد بحرانی کم‌سابقه کرده است؛ بحرانی که با اختلال در شریان حیاتی انرژی و لجستیک، زنجیره تامین خودروسازان از آسیا تا اروپا را فلج کرده و هم‌زمان با جهش هزینه حمل‌ونقل و قیمت سوخت، بازارهای مصرف را نیز با شوک قیمتی و تغییر الگوی تقاضا مواجه ساخته است.

جعفر صارمی، پژوهشگر اقتصادی

جنگ و فرصت اقتصاد مقاومتی برای گذار از تمرکزگرایی

جنگ اخیر نشان داد آنچه سال‌ها به‌ عنوان مزیت توسعه‌ای تلقی می‌شد -از تمرکز صنعتی و شهری تا وابستگی به شریان‌های محدود- در شرایط بحران می‌تواند به پاشنه‌آشیل اقتصاد تبدیل شود. اکنون، در میانه یک بیدارباش راهبردی، بازطراحی معماری اقتصاد ایران بر پایه «پراکندگی، شبکه‌ای شدن و تاب‌آوری» نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

گفت وگو
گفت وگو
رئیس کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر:

ترامپ ادعاهایی دارد که خودش باور ندارد؛ دورزدن تحریم صادرات نفت را بلدیم

رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه آمریکا مدعی نابودی انرژی هسته‌ای ماست، اما می‌گوید بیایید درباره هسته‌ای مذاکره کنیم، گفت: ایران ۴۷ سال تجربه تحریم داد و همواره راه مقابله با فشار‌های خارجی را آموخته است؛ تحریم‌ها و فشار‌های هسته‌ای در طول این سال‌ها مسیر و راهکار‌های مقابله با دشمن را به ما نشان داده است.

عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر

تا چند روز آینده مشکل صف‌های سوخت بندرعباس حل می‌شود

عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: با مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های‌ نفتی صحبت کردم تا استان‌ها بتوانند میزان کارت‌های سوخت آزاد در جایگاه‌ها را افزایش دهند. قول دادند که با مصوبه شورای تامین استان و اختیارات استاندار، این مشکل ظرف یک الی دو روز آینده حل شود و طول صف‌ها کاهش یابد.

عضو کمیسیون عمران مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر خبر داد

واکاوی صنایع فولادی و پتروشیمی در جلسه مجلس و صمت؛ میل‌گرد ارزان‌ می‌شود

عضو کمیسیون عمران مجلس گفت: پس از حمله رژیم اسرائیل و آمریکا به صنایع پتروشیمی و فولادی ما، گرانی‌هایی بر برخی کالاها اعمال شده است که بیشتر سوء استفاده و جو روانی‌ست؛ در کمیسیون عمران بادست‌اندرکاران صنایع فولادی و پتروشیمی و وزارت صمت، جلسه‌ای داشتیم که عنوان شد قیمت‌هایی که این روزها گفته می‌شود، بخش زیادی از آن ناشی از همین جو روانی است و وزیر صمت...

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر

مجلس در تصویب قوانین بخش خصوصی را دخیل کند

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران گفت: فعالان اقتصادی، مشتاقانه آماده ارائه مشورت و کمک به دولت هستند اگر این دو بال اقتصاد کشور در کنار هم قرار گیرند و به یک هم‌صدایی برسند، به سرعت می‌توانیم آثار نوسانات اخیر را پشت سر بگذاریم و به شکوفایی برسیم؛ بخش خصوصی آماده است تا با هم‌افزایی و تعامل با دولت، مسیر رشد صنایع پایه نظیر فولاد و پتروشیمی را...