یادداشت اختصاصی - صفحه 2

یادداشت اختصاصی
محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
در ادبیات اقتصاد توسعه، مالیات فقط ابزاری برای پر کردن خزانه دولت و پرداخت حقوق کارمندان نیست، بلکه مهم‌ترین اهرم حاکمیت برای تنظیم‌گری اقتصادی، بازتوزیع ثروت و جهت‌دهی به سرمایه‌گذاری‌هاست. یک نظام مالیاتی کارآمد، خون را در رگ‌های اقتصاد به جریان می‌اندازد اما یک نظام معیوب می‌تواند خود به بزرگ‌ترین مانع تولید و عدالت تبدیل شود. 
کد خبر: ۳۹۲۶۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۲

محسن فاطمی، کارشناس ارشد اقتصاد
عضویت ایران در بریکس تنها زمانی از یک «دستاورد نمادین سیاسی» فراتر می‌رود که به زیرساخت اجرایی و مالی متصل شود؛ مسیری که بدون پیوستن به بانک توسعه جدید بریکس (NDB) ممکن نیست.
کد خبر: ۳۹۰۹۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۴

ایران در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند مسیر اصلی کریدورهای شرق و غرب و شمال و جنوب شود اما کارشناسان می‌گویند تا زمانی‌که گره‌های داخلی به‌ ویژه در مرزها و هماهنگی نهادی باز نشود، رویای تبدیل‌شدن به «هاب ترانزیتی اوراسیا» محقق نخواهد شد.
کد خبر: ۳۹۰۶۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۸

محمدرضا حاجی امینی، پژوهشگر اقتصادی
جمعیت کهن‌سال ایران در دهه‌های آینده به سرعت افزایش خواهد یافت و هم‌زمان، تمرکز شدید سالمندان در پایین‌ترین دهک‌های درآمدی، تهدیدی جدی برای رفاه این قشر و تاب‌آوری اقتصادی خانواده‌ها ایجاد کرده است.
کد خبر: ۳۹۰۴۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۳۰

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
نظام بانکی، به عنوان موتور تامین مالی اقتصاد، نقش حیاتی در مدیریت ریسک‌ها و هدایت سرمایه به سمت پروژه‌های کم‌کربن و پایدار دارد و نادیده گرفتن این واقعیت می‌تواند به کیفیت دارایی‌ها، ریسک اعتباری و ثبات کل نظام اقتصادی آسیب جدی وارد کند.
کد خبر: ۳۸۸۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۷

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
با ظهور قراردادهای هوشمند مبتنی بر فناوری بلاکچین، بانکداری اسلامی وارد عصری نوین شده است؛ ابزار دیجیتالی که می‌تواند شفافیت، دقت و کارایی اجرای عقود اسلامی مانند مرابحه و مضاربه را افزایش دهد اما همزمان چالش‌های فقهی و حقوقی جدی را نیز پیش روی نظام بانکی کشور قرار داده است.
کد خبر: ۳۸۸۷۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۸

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
افزایش قابل توجه خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی و کاهش وابستگی آن‌ها به دلار، نشانه‌ای روشن از شتاب‌گیری روند «دلاری‌زدایی» در اقتصاد جهان است. در حالی‌که کشورهای عضو بریکس و برخی اقتصادهای نوظهور سهم اسناد خزانه آمریکا را در سبد ذخایر خود کاهش می‌دهند، نگرانی‌ها درباره پایداری بدهی‌های دولت ایالات متحده و آینده جایگاه دلار به‌عنوان ارز ذخیره جهانی، بیش از هر زمان دیگری پررنگ شده است.
کد خبر: ۳۸۷۶۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۵

محسن فاطمی، کارشناس ارشد اقتصاد
جنگ ۱۲ روزه اخیر، معادلات امنیتی و اقتصادی ایران را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ مرحله‌ای که در آن، «تاب‌آوری اقتصادی» به اندازه توان دفاعی اهمیت دارد. در این میان، بندر چابهار به‌ عنوان تنها بندر اقیانوسی کشور، نقشی فراتر از یک پروژه توسعه‌ای یافته و به شریان حیاتی تجارت و امنیت ملی بدل شده است.
کد خبر: ۳۸۵۰۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۴

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
بازنگری تازه کارگروه بال در اصول نظارت موثر بانکی، نقطه‌ عطفی در تاریخ تنظیم‌گری مالی جهان است؛ تلاشی برای همگام‌سازی استانداردهای نظارتی با واقعیت‌های نوین بانکداری دیجیتال، ریسک‌های اقلیمی و تهدیدهای سایبری. این تحول، بار دیگر نقش راهبری بانک مرکزی‌ها را در حفظ ثبات مالی برجسته کرده است.
کد خبر: ۳۸۴۹۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۶

سهیل مصباح، کارشناس ترانزیت
با لغو محدودیت‌های ترانزیتی میان آذربایجان و ارمنستان، مسیر تاریخی جلفا بار دیگر در آستانه احیا قرار گرفته است؛ مسیری که می‌تواند ایران را بدون نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین در پروژه رشت–آستارا، از بندرعباس تا روسیه و اروپا به‌ صورت تمام‌ریلی متصل کند.
کد خبر: ۳۸۱۳۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۹

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصاد
تصمیم تاریخی برای پایان دادن به فعالیت «بانک آینده» را می‌توان نقطه عطفی در بازگشت اقتدار حاکمیت بر نظام بانکی دانست؛ اقدامی که نه صرفا یک تصمیم اقتصادی، بلکه تجلی اراده‌ای ملی برای مقابله با فساد ساختاری، خلق پول سفته‌بازانه و بازگرداندن سلامت به شریان‌های پولی کشور است.
کد خبر: ۳۷۹۷۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۵

مینا جعفری، کارشناس اقتصادی
نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به یکی از سخت‌ترین و بحرانی‌ترین مقاطع تجارت خارجی ایران تبدیل شد؛ دوره‌ای که در آن صادرات کشور عملا به رکود و ارزش واقعی آن به نزدیک صفر رسید؛ این وضعیت نه فقط بازتاب فشار تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی جهانی است، بلکه نشان‌دهنده ضعف ساختاری، ناهماهنگی نهادی و بی‌ثباتی سیاست‌های ارزی در داخل نیز است.
کد خبر: ۳۶۸۲۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۳

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
تهاجم نظامی روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، اگرچه با شدیدترین تحریم‌های تاریخ مدرن علیه مسکو همراه بود اما به فروپاشی اقتصادی فدراسیون روسیه منجر نشد. در حالی که هدف غرب، سقوط روبل و ایجاد بحران معیشتی در روسیه بود، مسکو با به‌ کارگیری ترکیبی از سیاست‌های ارزی هوشمند، محدودیت‌های سرمایه‌ای، و اصلاحات در تراز پرداخت‌ها، ثبات پول ملی خود را حفظ و روبل را به یکی از قوی‌ترین ارزهای جهان در سال ۲۰۲۵ تبدیل کرد.
کد خبر: ۳۶۷۴۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۳۰

الهام مرادی، پژوهشگر اقتصادی
حذف صفر از پول ملی، اقدامی که در ظاهر فقط به تغییر مقیاس واحد پول محدود می‌شود، می‌تواند نماد آغاز یک دوره جدید اقتصادی باشد یا در صورت فقدان اصلاحات بنیادی، تبدیل به حرکتی پرهزینه و بی‌نتیجه شود. تجربه جهانی نشان می‌دهد موفقیت این سیاست نه به خود حذف صفر، بلکه به اجرای همزمان اصلاحات ساختاری، انضباط مالی، ثبات اقتصاد کلان و تقویت استقلال بانک مرکزی وابسته است.
کد خبر: ۳۶۲۶۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۸

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
بیش از چهار دهه از اعمال نخستین تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران می‌گذرد اما این رژیم تحریمی نه‌ فقط فروکش نکرده، بلکه به شبکه‌ای چندلایه، هدفمند و فرامرزی تبدیل شده است. ایالات متحده با بهره‌گیری از سلطه دلار، ساختار مالی جهانی و ابزارهای حقوقی پیچیده، تحریم‌ها را از سطح محدودیت‌های سیاسی به سطح فشار سیستماتیک اقتصادی ارتقا داده است.
کد خبر: ۳۶۲۶۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۶

مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی
در حالی‌ که ایران با بحران مزمن کمبود ارز و فشار بر منابع ارزی مواجه است، سیاست «ارز مسافرتی» به یکی از پرابهام‌ترین تصمیم‌های اقتصادی کشور بدل شده است؛ سازوکاری که در ظاهر برای حمایت از سفرهای خارجی شهروندان طراحی شده اما در عمل، به یارانه‌ای پنهان برای گردشگری کشورهای دیگر و ابزاری برای خروج ارز از کشور تبدیل شده است.
کد خبر: ۳۶۲۵۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۵

سهیل مصباح، کارشناس ترانزیت
آمریکا با پیشنهاد اجاره صدساله کریدور زنگزور در قفقاز جنوبی، وارد یکی از پرریسک‌ترین قمارهای ژئوپلیتیکی دهه اخیر شده است؛ طرحی که می‌تواند نقشه تجاری و انرژی اوراسیا را دگرگون کند و در عین حال موازنه قدرت میان واشنگتن، مسکو، تهران و پکن را به چالش بکشد.
کد خبر: ۳۶۱۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۲

محمدباقر شیرمهنجی، پژوهشگر اقتصادی
جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ امسال به جوئل موکر، فیلیپ آگیون و پیتر هویت تعلق گرفت؛ پژوهشگرانی که با باز کردن «جعبه سیاه نوآوری»، رشد اقتصادی را نه حاصل انباشت سرمایه، بلکه نتیجه پویایی بی‌پایان تخریب خلاق، دانش و کارآفرینی دانستند.
کد خبر: ۳۶۰۵۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۱

الهام مرادی، پژوهشگر اقتصادی
اقتصاد ایران سال‌ها درگیر بحران‌های ساختاری مانند تورم مزمن، وابستگی به نفت و تحریم‌های بین‌المللی بوده اما در دل این چالش‌ها، نشانه‌هایی از تحول آرام و معنادار دیده می‌شود. صادرات غیرنفتی، اقتصاد دیجیتال و انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ عنوان «جزیره‌های امید» می‌توانند پایه‌های یک اقتصاد مقاوم و پایدار را شکل دهند و مسیر ایران را از اتکا به نفت به سمت نوآوری و توسعه متنوع هدایت کنند.
کد خبر: ۳۵۷۲۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۸

مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی
در حالی‌ که ایران بر یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نفت و گاز جهان تکیه زده، بخش قابل‌ توجهی از این ثروت عظیم همچنان در زیر زمین خاموش مانده است. کشورمان با در اختیار داشتن بیش از ۳۴۰ میلیارد بشکه معادل نفت خام ذخایر قابل استحصال، بالقوه یکی از قدرت‌های بزرگ انرژی دنیاست اما واقعیت میدانی، شکاف عمیق میان ظرفیت و بهره‌برداری را نشان می‌دهد.
کد خبر: ۳۵۷۱۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۸

گزارش
گزارش
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

زیان بانک ملی با تسعیر دارایی‌های ارزی به صفر نزدیک شد

زیان بانک ملی در سال ۱۴۰۳ به ۲۷۹ میلیارد تومان رسید که این رقم نسبت به زیان ۴ هزار و ۳۸۶ میلیارد تومانی سال ۱۴۰۲ کاهش محسوسی را نشان می‌دهد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

تغییر نقشه درآمد‌های انرژی دولت در سال ۱۴۰۵

دولت برای سال آینده، نقشه درآمدی انرژی خود را به شکل چشمگیری تغییر داده است. بر اساس برآوردهای جدید، افزایش ۱۰۰ هزار بشکه‌ای مصرف روزانه نفت داخلی و توقف کامل صادرات میعانات گازی، نشان از چرخش استراتژی به سمت تامین نیاز داخلی دارد. در این میان، کانون اصلی تامین منابع به فروش داخلی گاز منتقل شده است؛ به طوری که ۴۱۲ هزار میلیارد تومان از درآمد هدفمندی...

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

چگونه با یک تدبیر ارزی بحران کالای اساسی در پایان سال اتفاق نیافتاد؟

در حالی که پس از اجرای جراحی اقتصادی حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و جهش چهاربرابری نیاز نقدینگی برای تامین ارز کالاهای اساسی، بسیاری از فعالان بازار نسبت به بروز کمبود نهاده‌های دامی، روغن و سایر اقلام ضروری هشدار می‌دادند اما با یک تدبیر ویژه جلوی بحران کمبود کالاهای اساسی گرفته شد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

هشدار افزایش قیمت‌ها با سیاست‌ غلط بانک مرکزی در تامین نقدینگی تولید

بانک مرکزی مقرر کرده است ۸۰ درصد سرمایه در گردش ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی برای بنگاه‌های متاثر از تغییر نرخ ارز را به در قالب اوراق گام پرداخت کند تا آثار تورمی نداشته باشد، اما عملکرد ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ اوراق گام، یک دهم این رقم بوده و تحقق این هدف در این شرایط بسیار بعید است و بیم آن می‌رود تورم با کاهش عرضه کالا‌ها افزایش یابد.

یادداشت و تحلیل
یادداشت و تحلیل
حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی

برگشت نظام بانکی به مسیراصلی با تشکیل شرکت مدیریت دارایی‌

انباشت مطالبات غیرجاری، ترازنامه بانک‌های کشور را به یکی از اصلی‌ترین گلوگاه‌های ثبات مالی تبدیل کرده است؛ چالشی که قدرت وام‌دهی بانک‌ها به بخش مولد را به‌شدت محدود کرده و کارکرد واسطه‌گری مالی را تضعیف کرده است. تجربه موفق کشورهای مختلف نشان می‌دهد تشکیل «شرکت‌های مدیریت دارایی» می‌تواند راهکاری عملیاتی برای پالایش نظام بانکی و بازگرداندن آن به مسیر...

لیلی محمدی-پژوهشگر اقتصادی

چرا در ایران تورم سه رقمی رخ نخواهد داد؟

با وجود نگرانی‌ها و شایعات اخیر درباره احتمال وقوع تورم بالا در اقتصاد ایران، تحلیل ساختار اقتصادی کشور نشان می‌دهد که این اتفاق رخ نخواهد داد؛ استمرار استفاده از ریال در تولید، اقتصاد درون‌زا، منابع انرژی گسترده و اقدامات اصلاحی دولت، سپری در برابر سقوط ارزش پول ملی هستند و تنها تورم بالا اما کنترل‌شدنی، انتظار می‌رود.

گفت وگو
گفت وگو
عضو کمیسیون تلفیق بودجه مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر:

عرضه ارز ترجیحی دارو و شیر خشک به واردکننده فعلا ادامه دارد

عضو کمیسیون تلفیق بودجه مجلس گفت: در خصوص دارو، تجهیزات مصرفی پزشکی و شیر خشک، تصمیم این است که طبق روند سابق و تا تکمیل زیرساخت‌ها و ایجاد شرایط لازم برای پرداخت مابه‌التفاوت به بیمه‌ها، ارز ترجیحی به واردکننده پرداخت شود، پس از آماده شدن زیرساخت‌های الکترونیکی، سال‌های آینده این پرداخت‌ها نه از طریق واردکننده که از طریق بیمه انجام خواهد شد.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر تشریح کرد

چالش صادرکنندگان پسته و خرما با رتبه‌بندی کارت‌های بازرگانی

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران از طرح رتبه‌بندی کارت‌های بازرگانی، نقد کرد و گفت: صادرات پسته و خرما به یک معضل اساسی بدل شده و بسیاری از محموله‌های تجاری روی زمین مانده است؛ صادرکنندگان قادر به ایفای تعهدات خود و پاسخگویی به مشتریان خارجی نیستند، موضوعی که اعتبار تجاری کشور را نشانه رفته است.

در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر اعلام شد

حذف مبادلات دلاری از اهداف راه‌اندازی اتحادیه دفاعی کشور‌های منطقه

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: با شکل‌گیری اتحادیه دفاعی کشور‌های منطقه، به‌طور طبیعی پول واحد؛ ارتش واحد و قوانین مشترک ایجاد خواهد شد و یک قدرت منطقه‌ای شکل می‌گیرد؛ ممکن است در آن مقطع، یوآن به‌عنوان پول اصلی انتخاب شود یا حتی یک پول جدید، مشابه یورو، برای این اتحادیه تعریف و خلق شود.

در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر تشریح شد

2 بسته حمایتی دولت از تولیدکننده؛ از تامین سرمایه در گردش تا وام تکلیفی

سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه مجلس با بیان اینکه دولت دو بسته حمایتی برای حمایت از صنعت آماده کرده است که البته در اجرای آنها اشکالاتی وجود دارد، گفت: دامداران، مرغداران و تولیدکنندگان برای تامین مواد اولیه، هزینه‌ها و سرمایه در گردش خود دچار مشکل هستند، از دولت انتظار داریم این موضوعات را به‌صورت لحظه‌ای رصد کرده و اصلاحات لازم را انجام دهد.