یادداشت اختصاصی - صفحه 8

یادداشت اختصاصی
محمدباقر شیرمهنجی، سیاست پژوه اقتصادی
در سال ۲۰۲۴، خروج سرمایه از ایران از طریق رمزارزها به رکورد تاریخی ۴.۱۸ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که نشان‌دهنده رشد ۷۰ درصدی نسبت به سال گذشته و بیانگر تشدید بی‌اعتمادی مالی در پی تورم، کاهش ارزش ریال و تنش‌های ژئوپلیتیکی است.
کد خبر: ۲۳۲۶۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۱

سیده‌ طیبه حسینی، مدیرکل روابط عمومی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها
اردیبهشت، فقط روز گرامیداشت روابط عمومی نیست، بلکه لحظه‌ای برای بازاندیشی در نقش بنیادین آن در معماری حکمرانی است؛ نقشی که از حاشیه اطلاع‌رسانی عبور کرده و به قلب تپنده‌ سیاست‌گذاری عمومی در عرصه‌هایی چون یارانه‌ها و عدالت توزیعی بدل شده است.
کد خبر: ۲۳۲۳۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۷

بهرام بهرامی، مدرس و پژوهشگر 
با پایان یافتن سال ۱۴۰۴، عملا سند چشم‌انداز ۲۰ ساله جمهوری اسلامی ایران نیز به پایان مسیر خود می‌رسد؛ سندی که قرار بود ایران را به قدرت اول منطقه در ابعاد مختلف اقتصادی، علمی و فناوری تبدیل کند. اما نگاهی به عملکرد شاخص‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از اهداف محقق نشده‌اند و حتی در برخی زمینه‌ها عقب‌گرد نیز داشته‌ایم.
کد خبر: ۲۳۱۶۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۶

مجتبی بابائی، پژوهشگر حوزه صنعت
آلومینیوم به‌ عنوان یکی از فلزات استراتژیک و حیاتی در صنایع مختلف، از جمله خودروسازی، هوافضا و ساختمان‌سازی، نقش مهمی در توسعه صنعتی کشورها ایفا می‌کند. با وجود اهمیت این فلز، صنعت آلومینیوم ایران به‌ دلیل چالش‌های جدی در تامین مواد اولیه، انرژی و فشار تحریم‌های بین‌المللی، از اهداف سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ فاصله زیادی گرفته و وابستگی شدید به واردات، تداوم مسیر توسعه آن را با ابهام مواجه کرده است.
کد خبر: ۲۳۱۶۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۶

رامین غدیری، پژوهشگر اقتصادی
عرضه اولیه سهام، همواره یکی از جذاب‌ترین رویدادهای بازار سرمایه ایران بوده و به عنوان ابزاری موثر برای تامین مالی شرکت‌ها و جذب سرمایه‌گذاران تازه‌وارد شناخته می‌شود. با این حال، در شرایطی که این عرضه‌ها به‌ صورت پی‌درپی و بدون مدیریت مناسب انجام شوند، نه‌ فقط ممکن است باعث فشار فروش و نوسان شاخص کل شوند، بلکه خطر اشباع بازار و کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران را نیز در پی دارند.
کد خبر: ۲۲۸۴۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۳

محسن فاطمی، پژوهشگر اقتصادی
در حالی‌ که تجارت جهانی با شتابی روزافزون به سمت دیجالی‌ شدن و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین حرکت می‌کند، بنادر جهان به کانونی حیاتی برای رقابت اقتصادی کشورها بدل شده‌اند. با این حال، بنادر ایران با وجود موقعیت استراتژیک و ظرفیت‌های بالقوه، همچنان از ضعف در هوشمندسازی و زیرساخت‌های فناورانه رنج می‌برند؛ ضعفی که نه‌ فقط توان رقابت کشور در زنجیره‌های تامین بین‌المللی را کاهش می‌دهد، بلکه فرصت‌های بزرگ اقتصادی را نیز از دسترس دور می‌سازد.
کد خبر: ۲۲۸۴۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۴

امیرحسین نامنی، پژوهشگر اقتصادی
در حالی که نظام بانکی به‌ عنوان شریان حیاتی اقتصاد ایران شناخته می‌شود، ضعف در نظارت بر عملکرد بانک‌ها می‌تواند زمینه‌ساز بروز بحران‌های مالی، گسترش فساد و از دست رفتن اعتماد عمومی شود؛ از همین‌رو، بازنگری در شیوه‌های نظارتی بانک مرکزی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، شرطی اساسی برای حفظ سلامت و ثبات شبکه بانکی کشور به شمار می‌رود.
کد خبر: ۲۲۷۴۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۶

محمد طاهر رحیمی، سیاست‌پژوه توسعه
رهبر انقلاب در دیدار اخیر با کارگران، با انتقاد از تلاش برخی نهادها برای لغو ممنوعیت واردات کالاهای دارای مشابه داخلی، خواستار حمایت قاطع از تولید ملی و ارتقا کیفیت کالاهای داخلی شدند؛ موضوعی که در تجربه تاریخی کشورهای موفق صنعتی همچون آلمان، ژاپن، چین و کره جنوبی نیز به‌ عنوان پیش‌نیاز توسعه اقتصادی، اشتغال‌زایی و رقابت‌پذیری جهانی به اثبات رسیده است.
کد خبر: ۲۲۶۶۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۱

رامین غدیری، پژوهشگر اقتصادی
بازار سرمایه ایران در سال ۱۳۹۴ پس از دو سال رکود عمیق، به لطف تحولات سیاسی و اقتصادی، به ویژه مذاکرات و اجرای برجام، توانست از وضعیت رکودی خارج شود. اجرای توافق هسته‌ای و لغو تحریم‌ها، تاثیرات مثبت روانی و عملی قابل توجهی بر بورس داشت که منجر به رشد چشمگیر شاخص‌ها و بازدهی سهام شد.
کد خبر: ۲۲۴۰۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۹

رامین غدیری، پژوهشگر اقتصادی
بازار سرمایه ایران در سال ۱۴۰۴ با چالش‌های اقتصادی و سیاسی پیچیده‌ای روبه‌رو است که از جمله مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر آن می‌توان به تورم بالا، نوسانات نرخ ارز، وضعیت سیاسی داخلی و مذاکرات برجام اشاره کرد. در این شرایط، صنایع صادرات‌محور مانند پتروشیمی و فلزات اساسی فرصت‌هایی برای رشد دارند اما سرمایه‌گذاران باید با توجه به ریسک‌های بازار، تحلیل دقیق و مدیریت ریسک هوشمندانه‌ای را برای موفقیت در بازار در پیش بگیرند.
کد خبر: ۲۲۴۰۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۸

رامین غدیری، پژوهشگر اقتصادی
از زمان ورود یورو به بازارهای جهانی در سال ۲۰۰۰، رقابت استراتژیک بین دلار آمریکا و یورو به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی جهانی تبدیل شده است. این رقابت که از منظر نظریه بازی‌ها و مدل‌های اقتصادی مانند رهبر-پیرو و تعادل نش تحلیل می‌شود، نشان‌دهنده تلاش دو ارز برای حفظ یا افزایش سهم خود در بازار جهانی است.
کد خبر: ۲۲۴۰۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۹

امیرحسین نامنی، پژوهشگر اقتصادی
تصویب قانون جدید بانک مرکزی، نقطه عطفی در اصلاح نظام بانکی کشور به‌ شمار می‌رود؛ قانونی که با هدف مقابله با فساد، افزایش شفافیت و هدایت منابع مالی به‌سوی تولید، اختیارات نظارتی این نهاد را به‌ طور بی‌سابقه‌ای گسترش داده و می‌تواند نقش بانک‌ها در تحقق شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید» را پررنگ‌تر کند.
کد خبر: ۲۲۲۰۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۹

احسان بیدارمغز، تحلیلگر و فعال بازار سرمایه
روند صعودی اخیر بازار سرمایه را می‌توان حاصل هم‌افزایی عوامل متعددی دانست که در کاهش تدریجی ریسک‌های سیستماتیک، بهبود انتظارات و افزایش تحرک شاخص‌ها نمود یافته‌اند؛ شرایطی که چشم‌انداز محتاطانه‌ای از بازگشت پویایی به بازار ترسیم می‌کند.
کد خبر: ۲۲۱۹۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۶

هادی پارسا، پژوهشگر اقتصادی
در میانه بحران‌های سیاسی، امنیتی و بلایای طبیعی، نوسانات نرخ ارز نخستین نشانه بی‌ثباتی اقتصادی است اما تجربه کشورهایی همچون روسیه و ترکیه نشان می‌دهد که مدیریت هوشمندانه فضای روانی و انتظارات عمومی، در کنار اقدامات اقتصادی، می‌تواند نقش کلیدی در مهار بحران ارزی و حفظ ارزش پول ملی ایفا کند.
کد خبر: ۲۲۱۷۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۹

کیارش عرب عامری، پژوهشگر اقتصادی
در حالی‌ که بانک‌های خصوصی با هدف ارتقای رقابت و کارایی وارد عرصه اقتصادی ایران شدند، عملکرد آن‌ها در یک دهه اخیر به نقطه مقابل این اهداف رسیده است؛ نهادهایی با ترازنامه‌های زیان‌ده، وام‌های معوق گسترده و مدیریتی رانتی که نه‌ فقط اعتماد عمومی را تضعیف کرده، بلکه به یکی از مهم‌ترین تهدیدها برای ثبات مالی کشور تبدیل شده‌اند.
کد خبر: ۲۲۱۲۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۶

در یک دهه گذشته، بانک آینده از الگوی موفق بانکداری خصوصی به بحرانی‌ترین نهاد مالی کشور تبدیل شده است؛ موسسه‌ای که اکنون با زیان انباشته ۴۲۶ هزار میلیارد تومانی، نسبت کفایت سرمایه منفی ۳۶۰ درصد و حجم بالای تسهیلات غیرجاری به شرکت‌های زیرمجموعه‌اش، به یکی از بزرگ‌ترین تهدیدها برای ثبات نظام بانکی ایران بدل شده و اکنون گزینه انحلال آن، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به‌ نظر می‌رسد.
کد خبر: ۲۲۱۰۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۶

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
تورم که به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اقتصاد کلان شناخته می‌شود، در سال‌های اخیر با عبور از میانگین بلندمدت، به سطحی بی‌سابقه رسیده و پیامدهای گسترده‌ای بر معیشت مردم، تولید ملی و ثبات اجتماعی بر جای گذاشته است؛ تجربه جهش‌های ارزی در اقتصاد ایران نشان می‌دهد که ریشه اصلی تورم‌های جهشی اخیر نه در عوامل ساختاری، بلکه در بی‌ثباتی نرخ ارز و سیاست‌های نادرست ارزی نهفته است و در صورت تداوم می‌تواند موتورهای تورمی را فعال نگه دارد.
کد خبر: ۲۱۹۵۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۴

ابوالفضل نوروزی، پژوهشگر بازار سرمایه
در اقتصاد ایران که با تورم مزمن و نوسانات ارزی روبه‌رو است، بخش بزرگی از نقدینگی به سمت بازارهای غیرمولد مانند طلا، ارز و مسکن هدایت شده و بخش تولید با کمبود منابع مالی دست‌وپنجه نرم می‌کند. در چنین شرایطی، بازار سرمایه با ابزارهای شفاف و ساختارمند می‌تواند به یکی از مهم‌ترین راهکارها برای تامین مالی تولید و هدایت سرمایه‌های سرگردان به مسیرهای مولد تبدیل شود.
کد خبر: ۲۱۸۲۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۳

بهزاد عمران‌زاده، مسؤول اندیشکده شهر اسلامی-ایرانی
با مطرح شدن استیضاح فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، نگاه‌ها به عملکرد این وزارتخانه در حوزه حساس و بحران‌زده مسکن معطوف شده است؛ حوزه‌ای که نه‌ فقط در تامین نیاز اساسی خانوارهای ایرانی ناکام مانده، بلکه با بی‌عملی در اجرای قوانین و سیاست‌های حمایتی، بحران مسکن را به مرزهای نگران‌کننده‌ای رسانده و نشانی از اصلاح و خروج از بن‌بست در آن به چشم نمی‌خورد.
کد خبر: ۲۱۸۱۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۳

بهرام بهرامی، مدرس و پژوهشگر 
حادثه اخیر در بندر راهبردی شهید رجایی، نه‌ فقط زنگ خطری برای زیرساخت‌های لجستیکی کشور، بلکه هشداری جدی به نظام حکمرانی و مدیریت کلان اقتصادی است؛ جایی که تاخیرهای مزمن، ناکارآمدی‌های مدیریتی و بیماری در تدبیر، دست به دست هم داده‌اند تا قلب تپنده تجارت دریایی ایران با اختلال و بحران روبه‌رو شود.
کد خبر: ۲۱۶۱۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۰

گزارش
گزارش

افزایش صادرات نفت آمریکا هم نتوانست بحران کمبود انرژی جهان را جبران کند

افزایش بی‌سابقه صادرات نفت آمریکا به آسیا در پی اختلال شدید عرضه ناشی از درگیری‌ها و بسته شدن تنگه هرمز، نتوانسته شکاف بزرگ ایجادشده در بازار جهانی انرژی را پر کند و توازن عرضه و تقاضا همچنان به‌ شدت برهم خورده است.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

زلزله ارزی در بازار نفت؛ آیا پترویوآن ستون پترودلار را می‌لرزاند؟

در حالی که نشانه‌های تغییر در نظم مالی جهان یکی‌یکی آشکار می‌شوند، بازار انرژی به صحنه اصلی رقابت ارزی تبدیل شده است؛ جایی که تلاش چین برای پیوند زدن تجارت نفت به یوآن، به ‌تدریج انحصار تاریخی دلار را به چالش می‌کشد و موازنه قدرت اقتصادی را از غرب به شرق سوق می‌دهد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

بازتعریف امنیت غذایی ایران با تکیه بر پاکستان در شرایط جنگی

در میانه جنگ آمریکایی-صهیونی علیه ایران و افزایش ریسک مسیرهای حمل‌ونقل، پاکستان با ظرفیت بالای تولید در برنج، گوشت و غلات و مزیت‌های جغرافیایی و زمانی(زمان ترانزیت) به یک تکیه‌گاه راهبردی برای امنیت غذایی ایران تبدیل می‌شود. توسعه تجارت هدفمند، تهاتر انرژی با کالاهای اساسی و کشاورزی قراردادی می‌تواند شبکه تامین ایران را در برابر اختلالات جنگی پایدار...

اقتصاد معاصر بررسی می‌کند

بازخوانی یک الگوی تکرارشونده در نظم ژئوپلیتیک؛ غرب در هرمز طعم تلخ سوئز را چشید

در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه بار دیگر در حال تشدید است و تنگه هرمز به‌ عنوان یکی از گلوگاه‌های حیاتی تجارت جهانی در کانون توجه قرار گرفته، بازخوانی تجربه بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ می‌تواند تصویری روشن‌تر از الگوهای تکرارشونده قدرت، مداخله خارجی و پیامدهای ناخواسته آن ارائه دهد؛ الگویی که نشان می‌دهد چگونه یک رویارویی خارجی می‌تواند به بازتعریف...

یادداشت و تحلیل
یادداشت و تحلیل
مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی

کاهش تدریجی اتکا به تنها یک ارز مسلط؛ آغاز آرام تجارت جهانی با یوآن

در میانه تنش‌های ژئوپلیتیک و شوک‌های تازه بازار انرژی، یک پرسش کلیدی دوباره به صدر تحلیل‌ها بازگشته است؛ آیا جهان می‌تواند از وابستگی به دلار فاصله بگیرد و به سمت یوآن حرکت کند؟ آنچه امروز در حال وقوع است، آغاز یک جابه‌جایی تدریجی به سوی نظمی چندارزی‌ست، مسیری که در آن یوآن آرام‌آرام جای خود را در تجارت، تامین مالی و تسویه‌های بین‌المللی باز می‌کند.

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی

از توهم «سوریه‌سازی» تا دکترین «موازنه امنیت» و جهانی‌سازی هزینه‌ها

در حالی‌که تقابل ایران و غرب از یک رویارویی کلاسیک فراتر رفته و به جنگی ترکیبی و چندلایه تبدیل شده، بررسی سه فاز اصلی این تقابل -از پروژه براندازی سریع تا استحاله نهادی و نهایتا فرسایش زیرساختی- نشان می‌دهد راهبردهای دشمن هر بار با تغییر شکل اما با هدف ثابت تضعیف ایران دنبال شده‌اند.

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی

تنگه هرمز و لرزه بر خطوط تولید خودروسازان جهان

بسته‌ شدن تنگه هرمز در پی تشدید درگیری‌های نظامی، صنعت جهانی خودرو را وارد بحرانی کم‌سابقه کرده است؛ بحرانی که با اختلال در شریان حیاتی انرژی و لجستیک، زنجیره تامین خودروسازان از آسیا تا اروپا را فلج کرده و هم‌زمان با جهش هزینه حمل‌ونقل و قیمت سوخت، بازارهای مصرف را نیز با شوک قیمتی و تغییر الگوی تقاضا مواجه ساخته است.

جعفر صارمی، پژوهشگر اقتصادی

جنگ و فرصت اقتصاد مقاومتی برای گذار از تمرکزگرایی

جنگ اخیر نشان داد آنچه سال‌ها به‌ عنوان مزیت توسعه‌ای تلقی می‌شد -از تمرکز صنعتی و شهری تا وابستگی به شریان‌های محدود- در شرایط بحران می‌تواند به پاشنه‌آشیل اقتصاد تبدیل شود. اکنون، در میانه یک بیدارباش راهبردی، بازطراحی معماری اقتصاد ایران بر پایه «پراکندگی، شبکه‌ای شدن و تاب‌آوری» نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

گفت وگو
گفت وگو
رئیس کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر:

ترامپ ادعاهایی دارد که خودش باور ندارد؛ دورزدن تحریم صادرات نفت را بلدیم

رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه آمریکا مدعی نابودی انرژی هسته‌ای ماست، اما می‌گوید بیایید درباره هسته‌ای مذاکره کنیم، گفت: ایران ۴۷ سال تجربه تحریم داد و همواره راه مقابله با فشار‌های خارجی را آموخته است؛ تحریم‌ها و فشار‌های هسته‌ای در طول این سال‌ها مسیر و راهکار‌های مقابله با دشمن را به ما نشان داده است.

عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر

تا چند روز آینده مشکل صف‌های سوخت بندرعباس حل می‌شود

عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: با مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های‌ نفتی صحبت کردم تا استان‌ها بتوانند میزان کارت‌های سوخت آزاد در جایگاه‌ها را افزایش دهند. قول دادند که با مصوبه شورای تامین استان و اختیارات استاندار، این مشکل ظرف یک الی دو روز آینده حل شود و طول صف‌ها کاهش یابد.

عضو کمیسیون عمران مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر خبر داد

واکاوی صنایع فولادی و پتروشیمی در جلسه مجلس و صمت؛ میل‌گرد ارزان‌ می‌شود

عضو کمیسیون عمران مجلس گفت: پس از حمله رژیم اسرائیل و آمریکا به صنایع پتروشیمی و فولادی ما، گرانی‌هایی بر برخی کالاها اعمال شده است که بیشتر سوء استفاده و جو روانی‌ست؛ در کمیسیون عمران بادست‌اندرکاران صنایع فولادی و پتروشیمی و وزارت صمت، جلسه‌ای داشتیم که عنوان شد قیمت‌هایی که این روزها گفته می‌شود، بخش زیادی از آن ناشی از همین جو روانی است و وزیر صمت...

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر

مجلس در تصویب قوانین بخش خصوصی را دخیل کند

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران گفت: فعالان اقتصادی، مشتاقانه آماده ارائه مشورت و کمک به دولت هستند اگر این دو بال اقتصاد کشور در کنار هم قرار گیرند و به یک هم‌صدایی برسند، به سرعت می‌توانیم آثار نوسانات اخیر را پشت سر بگذاریم و به شکوفایی برسیم؛ بخش خصوصی آماده است تا با هم‌افزایی و تعامل با دولت، مسیر رشد صنایع پایه نظیر فولاد و پتروشیمی را...