۰۹/آذر/۱۴۰۴ | ۱۳:۰۴
جواد نکونام شکایت از سرمربی استقلال را پس گرفت قیمت روز گوشی ۹ آذر ۱۴۰۴ افتتاح ۴۴۵ مگاوات نیروگاه خورشیدی و آغاز عملیات اجرایی ۱۷۷ مگاوات جدید طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یکشنبه ۹ آذر ۱۴۰۴ + جدول میدری: دولت باید مسیر فعالیت تعاونی‌ها را ساده و شفاف کند حراج شمش طلا مرکز مبادله امروز برگزار می‌شود آخرین اخبار از بیمه تکمیلی بازنشستگان/هر ماه چقدر از حقوق بازنشستگان کسر شود؟! قیمت‌های جدید لبنیات به ستاد تنظیم بازار ارسال می شود تکذیب ادعایی با عنوان «کارت سفید سوخت» صالحی: بیمه تکمیلی برای بازنشستگان کارگری غیرقابل تحمل شد توافق گمرک ایران با اوراسیا برای تبادل الکترونیکی اطلاعات گمرکی شروط اجرای کامل مصوبه تبدیل پلاک مناطق آزاد به پلاک ملی اعلام شد کاهش بیش از ۵۰ درصدی ذخایر آبی ۱۹ سد مهم کشور وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۹ آذر ۱۴۰۴ تجارت خارجی ایران از ۷۶.۵ میلیارد دلار عبور کرد مطالبات صنعت برق چقدر است؟ ۱۰۰ درصد جرائم دیرکرد بیمه شخص ثالث بخشیده شد اعلام زمان پرداخت مرحله پنجم کالابرگ الکترونیکی+ جزییات و مشمولین صادرات تخته نرد آزاد شد کاهش ۳۸ درصدی ورودی آب به سد‌های ایران آغاز ثبت نام سهام عدالت برای این افراد + جزییات و نحوه ثبت نام جاماندگان سهام عدالت اعلام نحوه فعالیت بانک‌ها در استان تهران قیمت دلار و ارز امروز ۹ آذر ۱۴۰۴ قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو یکشنبه ۹ آذر ۱۴۰۴ گزارش هواشناسی امروز ۹ آذر ۱۴۰۴ سهمیه بنزین خودروهای تعویض پلاکی قطع نمی‌شود جاده چالوس برای ۱۰ روز بسته شد/ مسافران بخوانند شرایط جدید استفاده از هوش مصنوعی گوگل رایگان جرائم دیرکرد بیمه شخص ثالث بخشیده شد جزئیات زمان‌بندی جدید ثبت نام خودروهای وارداتی معافیت مالیاتی کالاهای اساسی و خدمات منتخب همچنان برقرار است پاک‌نژاد: در وزارت نفت شاهد «حراست مچ‌گیر» نیستیم رکورد تاریخی؛ درآمدهای مالیاتی ۵.۵ برابر نفت شد تاکید رئیس‌جمهور بر تلاش برای تغییر جدی سوخت خودروهای عمومی و خصوصی روند تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو متوقف نمی‌شود قیمت سوم بنزین؛ خوب یا بد؟! / سهمیه نوشماره‌ها را اصلاح کنید شعب کشیک بانک‌ها فردا و پس‌فردا فعال هستند صرفه‌جویی ۱۶ میلیون لیتر بنزین با توسعه صنعت سی‌ان‌جی صندوق‌های کریپتویی در راه بورس تهران وام اشتغال مددجویان هرچه سریع‌تر پرداخت شود بانک مرکزی آمار ارز ترجیحی را منتشر کرد آخرین اخبار دورکاری ادارات تهران یکشنبه و دوشنبه ۹ و ۱۰ آذر آیا مصرف قرص آهن باعث چاقی می‌شود؟ واکنش فوری فدراسیون فوتبال به مصاحبه ساپینتو واکنش مربی استقلال به داوری دیدار پرسپولیس و شمس آذر جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز شنبه ۸ آذر ۱۴۰۴ جدول قیمت گوشی شیائومی امروز شنبه ۸ آذر ۱۴۰۴ کاهش ۰.۲ درصدی تورم مسکن در آبان ۴۰۴ این دو ستاره استقلال به دربی نمی‌رسند! شروع ثبت سفارش شکر از امروز+ جزییات نحوه ارزش‌گذاری گوشی‌های تلفن همراه در گمرک اعلام شد استمرار معافیت عرضه کالاها و خدمات مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده فروش بیش از ۱۲ هزار میلیارد ریال کالا در مزایده اموال تملیکی افزایش ۲۰ درصدی صید ماهی در دریای خزر ۱۰ همت در برابر ۱۱ میلیون موتور فرسوده؛ بودجه‌ای که از پس بحران برنمی‌آید وضعیت بورس امروز ۸ آذر ۱۴۰۴ وزرای اقتصاد و نیرو در کمیسیون عمران مجلس حاضر می‌شوند ثبات کم‌سابقه نرخ سود بین‌بانکی در کانال ۲۴ درصد معامله ۱.۶ تن شمش نقره و ۵۳۹ کیلوگرم شمش طلا در هفته گذشته مهلت ثبت نام خودرو‌های وارداتی آذر ۱۴۰۴+ شرایط، سایت ثبت نام و زمان قرعه‌کشی قیمت روز گوشی ۸ آذر ۱۴۰۴ هشدار اتاق اصناف درباره پیامدهای بیمه اجباری دیجیتال نصب کنتور هوشمند، الویت اصلی صنعت برق برای مدیریت مصرف انرژی نرخ‌های جدید توزین کالاهای گمرکی و پلمب هوشمند اعلام شد شرایط جدید معافیت مجوز بهینه‌سازی مصارف ارزی اعلام شد افزایش تولید گاز از پارس جنوبی با تکمیل حفاری چاه جدید در فاز یک معرفی ۲ رقم جدید برنج در کشور با عملکرد بالا و مصرف آب کمتر تفحص از ۶ بانک دولتی و خصوصی در دستور کار مجلس هشداری برای ترمیم فوری مزد کارگران ممنوعیت صادرات با کارت‌های بازرگانی فاقد رتبه‌بندی از فردا جداسازی یارانه‌ها ملزم به ثبت در سامانه سیمین شد پل آزادراه شمالی کرج شاهکار مهندسی ایرانی است قیمت جهانی نفت امروز ۸ آذر ۱۴۰۴ قیمت جدید سیمان امروز ۸ آذرماه ۱۴۰۴ سامان دهی صنف تلفن همراه بعد از یک دهه دوگانگی سهمیه بنزین خودرو‌های تعویض پلاکی قطع می‌شود یا نه؟ +جزییات جدید درباره بنزین سه نرخی بازدید وزیر راه و شهرسازی از پروژه آزادراه شمالی کرج قیمت هر شانه تخم مرغ چند؟ قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو شنبه ۸ آذر ۱۴۰۴ گزارش هواشناسی امروز ۸ آذر ۱۴۰۴ شناسایی ۱۹۰۰ پزشک فرار مالیاتی طی یک سال گذشته خدمات مربوط به جداسازی یارانه‌ها، غیرحضوری شد تاکید مجلس و دولت برای حمایت یارانه‌ای از دهک‌های پایین درآمدی ۳۰ درصد نیروی کار رسمی متولد دهه ۷۰ به بعد هستند چرا گوجه‌فرنگی گران شد؟ تکلیف بنزین رانندگان اسنپ و تپسی مشخص شد مشکل رجیستری ۱۲ هزار آیفون حل شد قیمت جهانی نفت امروز ۶ آذر ۱۴۰۴ قیمت روز گوشی ۶ آذر ۱۴۰۴ شرط ویزای کار ایران برای افغان‌ها؛ ویزاها بر چه اساسی صادر خواهد شد؟ ادامه وضعیت قرمز هوای تهران برای پنجمین روز میدری: طرح محله‌محوری فرصتی تاریخی برای جهش مشارکت های مردمی است نایب رییس اتاق بازرگانی: زمینه هزار میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در کشور وجود دارد بانک‌های مرکزی و احتیاط در برابر هوش مصنوعی شکلات ایران کام کدام کشورها را شیرین می‌کند؟ وعده وزیر اقتصاد روی میز؛ دستورالعمل واحد ترخیص کالا هنوز ابلاغ نشده است روند مبادلات ایران و روسیه روبه افزایش است پزشکیان: اردبیل می تواند در عرصه اقتصاد ملی و منطقه ای نقش محوری ایفا کند مدارس تولید و مهارت برکت؛ طرحی برای پیوند آموزش با اشتغال در مناطق محروم نرخ تورم سالانه در آبان ماه ۴۰.۴ درصد شد وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۶ آذر ۱۴۰۴ گزارش هواشناسی امروز ۶ آذر ۱۴۰۴ شوک بزرگ به جیب بازنشستگان قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو پنجشنبه ۶ آذر ۱۴۰۴ بیانیه سازمان هواپیمایی کشوری درباره خبر احداث فرودگاه در شهرستان دزپارت بانک مرکزی: حد مجاز نسبت خالص دارایی‌های ثابت بانکی، حداکثر ۳۰ درصد است بازار مسکن تل‌آویو در آستانه فروپاشی قیمت جدید محصولات پارس خودرو اعلام شد قیمت روز گوشی ۵ آذر ۱۴۰۴ ثبت نام سایپا ویژه آذر ۱۴۰۴ + شرایط و سایت ثبت‌نام پنج راهکار برای خروج از بن‌بست اقتصادی ایران و پاکستان اعلام محدودیت‌های ترافیکی از ۵ تا ۸ آذرماه تصمیم جدید دامپزشکی:دام‌های سبک نیز در مقابل تب برفکی واکسینه می‌شوند هشدار افزایش آورده متقاضیان نهضت ملی مسکن تهرانی به ۷۰۰ میلیون تومان افزایش ۴.۷ درصدی ناوگان هوایی فعال طی ۷ ماه امسال تشریح سازوکار وصول مالیات ۸ درصدی علی الحساب از اول دی ماه بیمه مرکزی: برای اجرای دقیق قانون «بیمه شخص ثالث» آمادگی کامل داریم ماجرای بیمه تکمیلی بازنشستگان به کجا رسید؟ جزئیات ۶ بخشنامه مالیاتی با عمر کمتر از ۱۱ روز قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو چهارشنبه ۵ آذر ۱۴۰۴ سکوت وزارت صنعت و سردرگمی خریداران خودروهای وارداتی قیمت روز گوشی ۴ آذر ۱۴۰۴ امیدواری به خاموشی کامل آتش‌سوزی الیت معامله ۲۹۱ کیلوگرم شمش نقره در بورس کالا گزارش فروش ۹ دارایی دولتی به ارزش ۳۱ همت توسط سازمان خصوصی سازی آغاز پرداخت خسارت خودرو‌های آسیب‌دیده در جنگ ۱۲ روزه آتش هیرکانی به طول کامل مهار شد + جزئیات پیام مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی کرمانشاه به مناسبت فرا رسیدن هفته پدافند غیرعامل پدیده نوظهور پتروشیمی ایران؛ مدل ترکیبی ظهیر، «کرماشا» را از حصار تحریم‌ها به سه‌برابر سود رساند رکورد تاریخی سودآوری در «صنایع پتروشیمی کرمانشاه» شکست ایران‌خودرو در شش‌ماهه نخست امسال به سوددهی رسید چرا عدالت در صنعت خودرو اجرا نمی‌شود؟ محبی‌نژاد: تزریق ۲۰ همت تسهیلات برای نجات قطعه‌سازان ضروری است دلیل افزایش قیمت محصولات ایران خودرو اعلام شد قیمت جدید محصولات هایما اعلام شد+جدول تعویض رایگان قطعه بخاری خودرو‌های ۲۰۶، ۲۰۷ و رانا خودروی داخلی باید به کالایی مصرف تبدیل شود انتقاد خودروسازان از "سختگیری استاندارد برای خودروهای تولید داخل" محبی‌نژاد: تزریق ۲۰ همت تسهیلات برای نجات قطعه‌سازان ضروری است زنجیره توزیع در صنعت خودرو شفاف نیست؛ سهم بالای مونتاژکاران در ارزبری هزینه‌های تاخیر ۱۷ ساله در خصوصی سازی ایران خودرو موافقت مجلس با تحقیق و تفحص از سامانه‌های فیلترشکن واردات کالاهای اساسی بدون انتقال ارز جلسات کمیته مزد ۱۴۰۵ در آذرماه آغاز می‌شود نحوه فعالیت بانک ها در استان تهران در روزهای سه شنبه و چهارشنبه ثبت‌نام خودرو‌های وارداتی امروز ۴ آذر ۱۴۰۴+شرایط، قیمت‌ها و سایت ثبت نام ۵۳ درصد سهام آلومینای ایران واگذار می‌شود سازمان مالیاتی اخذ مالیات از تراکنش کارتخوان‌ها را رد کرد قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو سه شنبه ۴ آذر ۱۴۰۴ آغاز اجرای کسرِ آنی مالیات از کارت‌خوان از اول دی‌ماه+ جزییات پرداخت آنی مالیات ارزش افزوده از طریق کارتخوان‌ها زمین برای ساخت مسکن هست اما اراده اجرا در وزارت راه دیده نمی‌شود آغاز واردات شکر از هفته آینده جزییات حذف ۴ صفر از پول ملی اعلام شد لزوم پرهیز از درج اعداد غیرواقعی و غیرقابل تحقق در لایحه بودجه ۱۴۰۵ جنگ قیمتی برای خودروهای برقی در راه است احیای بورس از مسیر تعامل جهانی قیمت برنج رسما اعلام شد صیدی: اعتماد سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه بازگشته است بنزین سوپر کشف قیمت شد قیمت جدید محصولات زامیاد منتشر شد+جدول آغاز واردات شکر از هفته آینده وضعیت بورس امروز ۲ آذر ۱۴۰۴ شیوع بیماری تب برفکی عامل اصلی التهاب بازار لبنیات سقف انتشار اوراق بهادار ارزی، ۱۰ میلیارد دلار تصویب شد قیمت روز گوشی ۲ آذر ۱۴۰۴ ممنوعیت صادرات میلگرد به عراق قیمت جدید سیمان اعلام شد+ جدول لیست قیمت جدید آپارتمان در شهر تهران ۲ آذر ۱۴۰۴ جزییات لایحه افزایش حقوق بازنشستگان منتشر شد ۴۰ درصد ارزش معاملات خرد در اختیار ۴ صنعت روزی که بازار سرمایه صاحب قانون شد قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو یکشنبه ۲ آذر ۱۴۰۴ چهار هدف اصلی دولت از لایحه افزایش حقوق بازنشستگان یک عرضه اولیه دیگر در فرابورس کشف قیمت شد پزشکیان قانون حذف چهار صفر از پول ملی را ابلاغ کرد پزشکیان‌: فرصت‌های جدید برای سرمایه‌گذاران در حال شکل گیری است سخنگوی دولت: عرضه بنزین سوپر وارداتی از فردا آغاز می شود ثبت نام سایپا ویژه آذر ۱۴۰۴+شرایط و لینک ثبت نام استیضاح وزیر راه در ۱۶ محور تقدیم هیات رئیسه مجلس شد نرخ سود بین‌بانکی درجا زد! «سرپرست معاونت رفاه و امور اقتصادی» منصوب شد مصوبه جدید شورای فقهی بانک مرکزی؛ پرداخت حقوق با وام مرابحه ممنوع شد قیمت روز گوشی ۱ آذر ۱۴۰۴ همایش سالانه بازار سرمایه با حضور رئیس جمهور آغاز شد رئیس سازمان برنامه و بودجه برای ارائه گزارش به کمیسیون بودجه می‌رود پایان زیست نفتی و فرصت بازآفرینی نقش ایران در نظم جدید جهانی/ نظام تصمیم گیری باید از بی‌تصمیمی خارج شود آغاز افتتاحیه دوازدهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی/ زمان بازآفرینی قدرت ایران فرا رسیده است وزیر اقتصاد به کمیسیون صنایع مجلس می‌رود قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو شنبه ۱ آذر ۱۴۰۴ تشکیل کمیته ویژه برای ساماندهی نیرو‌های شرکتی/ ۴ هدف لایحه افزایش حقوق قیمت جدید پراید وانت در بازار تأمین سوخت زمستانی فولاد و صنایع معدنی در دستور کار محور صعودی قیمت لبنیات و سقوط بازار تقاضا + جدول قیمت کالاهای اساسی صندوق‌های رمزارز در آستانه ورود به بورس تهران افزایش ۳۰ درصدی قیمت محصولات لبنی طراحی پروژه‌های پرچمدار در مسیر تحول اقتصاد دیجیتال ضرورت دارد نسخه جدید چت جی‌پی‌تی با ۸ شخصیت جدید می‌آید اتهام بورسی ترامپ علیه پلوسی پیش‌بینی بانک‌های بزرگ درباره قیمت انس جهانی نقره تا پایان ۲۰۲۵ افزایش دوبرابری ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها بدون مصرف انرژی بیشتر رتبه ایران در اینترنت موبایل و ثابت سقوط کرد سیم‌کارت‌های فیزیکی در مسیر خداحافظی آمریکا معافیت تحریم‌های بندر چابهار را تمدید کرد پیش‌بینی طلای ۵۰۰۰ دلاری در سال ۲۰۲۶ ترامپ تعرفه‌های کانادا را ۱۰ درصد دیگر افزایش داد نماینده تجاری آمریکا: مذاکرات با چین به نتایج «سازنده» نزدیک شد قیمت جهانی نفت امروز ۳ آبان ۱۴۰۴ واکنش چین و هند به تحریم‌های نفتی آمریکا بیت‌کوین صعود کرد تعرفه پیامک و مکالمه تلفن همراه بروز رسانی شد + جزئیات قیمت جهانی نفت امروز ۲۸ مهر ۱۴۰۴ مدیرعامل جی‌پی مورگان: قیمت طلا به ۱۰ هزار دلار می‌رسد افزایش خرید نفت روسیه توسط هندی ها بر خلاف ادعای ترامپ قرمزپوشی کامل بازار رمزارزها؛ ریزش ۴ درصدی بیت‌کوین در بازار جهانی ورود بلاک‌چین‌ها به سیستم پرداخت ملی انگلیس شرط انگلیس برای لغو سقف نگهداری ارزهای دیجیتال طلای جهانی از ۴۲۰۰ دلار عبور کرد ماهواره هدهد هک نشده است هشدار آژانس بین‌المللی انرژی درباره مازاد عرضه نفت واگذاری صدور مجوز تاکسی‌های اینترنتی بین‌شهری به اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی وزیر ارتباطات: تصمیم‌گیری درباره رفع فیلتر با شورای عالی فضای مجازی است تمامی منازل در مراکز استان‌ها تا شهریور سال آینده به فیبرنوری مجهز می شود ارزش گمرکی آیفون ۱۷ اعلام شد فاصله بیت‌کوین تا شکستن رکورد جدید کم شد بیت‌کوین رکورد ۲ ماهه را شکست دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
پرونده «دشت مغان» _ شماره ۱۲

تحولات دشت مغان، از ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ / آغاز توسعه «کشت و صنعت بزرگ مغان»

توسعه دشت مغان، در زمان پهلوی دوم، بسیار خاص و ویژه است. گزارش حاضر، بخش‌های ابتدایی و زیرساخت‌های این تحول را بررسی خواهد کرد.
تحولات دشت مغان، از ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ / آغاز توسعه «کشت و صنعت بزرگ مغان»
کد خبر:۵۰۶۸

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ پس از ریل‌گذاری توسعه‌ای رضاخان، مدرنتیه در دشت مغان، در زمان محمدرضا نیز پی گرفته شد؛ با یک تفاوت: در این زمان، شرایط خاص دشت مغان موجب شد، کانون‌های قدرت روی این سرزمین حساس شوند، و روند توسعه‌ای این سرزمین هم پرشتاب و هم با انحراف از مقاصد اصلی اعلامی – بخصوص رفاه مردم این دشت – پی گرفته شود. 

 

در سال ۱۳۲۷، و متعاقب آغاز اولین برنامه توسعه ایران، تعریف کارویژه‌های توسعه‌ای در این سرزمین با نظارت سازمان برنامه و عاملیت وزارت کشاورزی در دستور کار قرار گرفت. بعدتر در دهه ۱۳۴۰ با اجرای سیاست اصلاحات اراضی، ساختار اقتصاد شبانی شاهسون‌ها که از کودتای سیدضیا تا اوایل دوران پهلوی دوم، ضعیف و شکننده شده بود، باز هم نهیف‌تر شد. در این بخش به مهمترین رویداد‌های این فصل از تاریخ مغان نگاهی خواهیم انداخت.

 

از همین پرونده بیشتر بخوانید

+ ریشه ۱۴۰ هزار اسرائیلیِ آذربایجانی‌تبار در شمال ارس

+ فروپاشی سازمان اجتماعی عشایر مغان، در دوره قاجار

 

ریچارد تاپر درباره مساحت آن سرزمین در ابتدای تغییرات دشت مغان می‌نویسد:

 

«مغان و سبلان هر کدام ۳۰۰ هزار هکتار مرتع قابل‌استفاده با ظرفیت فصلی ۱.۵ میلیون واحد گوسفند داشتند.» (1)

 

دهه ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰

در سندی به تاریخ بیست‌وهشتم اسفندماه  ۱۳۴۷ که به امضای محمدمهدی سمیعی، مدیرعامل وقت سازمان برنامه رسیده، درخصوص پیشینه طرح‌های توسعه‌ای مغان آمده است:

 

«به منظور عمران و آبادی دشت مغان در سال ۱۳۲۸ طبق تصویب‌نامه هیات وزیران شرکت «شیار آذربایجان» که با اصول تجارتی اداره می‌شد، با سرمایه‌ای معادل ۲۰ میلیون ریال تاسیس گردید. ابتدا شرکت مزبور با خرید مقداری ماشین‌آلات در محلی که بعدا به نام «شاه‌آباد» نامگذاری شد، اقدام به کشت گندم، جو، حبوبات بطور دیم نمود؛ تا آنکه در سال ۱۳۳۱ جهت استفاده از آب رودخانه ارس، اقدام به حفر دو رشته کانال جهت آبیاری حدود ۱۸۴۰۰ هکتار از اراضی دشت مغان گردید و در سال ۱۳۳۷ شرکت شیار به «بنگاه عمران دشت مغان» تبدیل گردید. 

 

همزمان با حفر کانال‌های موردبحث اقداماتی جهت اسکان عشایر شاهسون و نقشه‌برداری و تقسیم اراضی و ایجاد دهات و ساختمان عام‌المنفعه و اصلاح شبکه آبیاری و احداث راه‌های ارتباطی به‌عمل آمد.

 

در اجرای برنامه اسکان عشایر تا پایان سال ۱۳۴۶ جمعا به ۱,۴۳۲ خانوار که اکثرا افراد ایل شاهسون می‌باشند، و بیشتر آنان قبلا به شغل دامداری اشتغال داشته اند، زمین زراعی و محل سکونت واگذار شده است.

 

ضمنا از اسفند ۱۳۴۲ بنگاه عمران دشت مغان در سازمان آب و برق آذربایجان ادغام گردید و در جلسه یک اسفند ۱۳۴۲ هیات عامل برنامه طرح ۵ ساله عمران دشت مغان با اعتباری به مبلغ ۳۰۸,۶۶۰,۰۰۰ ریال برای دوران برنامه سوم به تصویب رسید و در جلسه ۲۵ خرداد ۴۳ اعتبار مزبور به ۳۱۰,۶۶۰,۰۰۰ ریال افزایش یافت و تا پایان برنامه سوم مبلغ ۲۱۱,۷۸۸,۰۰۰ ریال به مصرف رسید و مقرر شد با صرف اعتبارات بالا و انجام برنامه‌های پیش‌بینی شده، از قبیل آماده نمودن ۱۸۴۰۰ هکتار اراضی برای زراعت و آشنا نمودن زارعین به زراعت مکانیزه، طرح عمران مغان در پایان برنامه سوم خاتمه یافته، و واحد کوچکی برای نگهداری تاسیسات آبیاری و فروش آب به زارعین باقی بماند».

 

تحولات دشت مغان، از ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ / آغاز توسعه «کشت و صنعت بزرگ مغان»

تصویر طرح توجیهی سازمان برنامه؛ منبع: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، سند شماره ۱۵۷۵۳۴۹ 

 

در سند طرح توجیهی سازمان برنامه که برای آغاز برنامه سوم آماده شده، مجموع اعتبار این برنامه در طول برنامه دوم توسعه (پیش از انقلاب اسلامی)، ۲۳۷,۹۷۶,۰۰۰ ریال قید شده است. 

 

تحولات دشت مغان، از ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ / آغاز توسعه «کشت و صنعت بزرگ مغان»

تصویر بخشی از گزارش سازمان برنامه؛ منبع: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران سند شماره ۵۶۹۶۰۰۷

 

در این سال‌ها، «سازمان آب و برق آذربایجان» (سازمان منطقه‌ای ذیل وزارت آب و برق)، طرف سازمان برنامه، و مجری طرح عمران دشت مغان بوده است. در دهه ۱۳۳۰ بسیاری از زمین‌های منطقه، با هدف اسکان عشایر، توسط وزارت دادگستری به مردم واگذار شد.

 

تحولات دشت مغان، از ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ / آغاز توسعه «کشت و صنعت بزرگ مغان»

برگه صورت‌مجلس مربوط به سال ۱۳۳۶ که با اثر انگشت مردم بومی منقش شده است.

 

جمع‌بندی

بنابراین شایسته است دقت کنیم، مهمترین تحولات منطقه مغان شامل این موارد بوده است:

 

۱. تاسیس تشکیل شرکت «شیار آذربایجان» در سال ۱۳۲۸

 

۲. تلاش برای اصلاح شبکه آبیاری و همچنین راه‌های ارتباطی

 

۳. واگذاری زمین به مردم، با هدف اسکان عشایر

 

۴. طرح آماده‌سازی ۱۸۴۰۰ هکتار و همچنین آموزش مردم بومی، و سپس انحلال و پایان طرح عمران مغان در انتهای برنامه سوم توسعه (پیش از انقلاب اسلامی)



پس تا اینجا بنا نبود کشت‌وصنعتی تاسیس شود و منابع منطقه را بصورتی خاص به خود اختصاص بدهد. اما این طرح در دهه ۱۳۴۰، با انعقاد قراردهای خاص بین شاه و اسرائیل، روند متفاوتی به خود گرفت. در بخش‌های بعدی پرونده به جزئیات این شرایط اشاره خواهد شد.

-----------------

پی‌نوشت‌ها

(1) Tapper, Richard Lionel (1997). Frontier nomads of Iran : a political and social history of the Shahsevan. Cambridge, U.K. ; New York, NY, USA : Cambridge University Press Collection – p:360